دولت موقت و كردستان
بهزاد خوشحالی
Behzad Khoshhali
سرزمين كردستان در آن دوران،روزگار نگراني هاي سياسي و اضطراب هاي اجتماعي از يك سو و كشاكش هاي مسلكي از سوي ديگر بوده است،عصري كه يكي از پرتلاطم ترين دوره ها در تاريخ نوين ايران و دوره اي است كه انقلاب ايران به بار نشست،دوران بي ثبات گذار را پشت سر نهاد و دوره ي ناآرامي كردستان را تجربه كرد.
مجموعه ي حاضر،سرگذشت چگونه انديشيدن و چه كردن،چگونه تلقي كردن و چگونه پنداشتن،چگونه تاثيرگذاردن و چگونه تاثير پذيرفتن،و چه بودن ها و چه شدن ها در اين دوران سركش است.
شايد انديشه نگاري نسلي از بزرگترين معماران تاريخ معاصر پس از انقلاب،آن هم از زبان همين معماران،آسان ترين راه براي درك واقعيات آن دوران باشد...
تاريخ خود را تكرار مي كند و چون حالت هاي كنوني چيزي جز بازگشت به حالت هاي گذشته نيستند،به همين خاطر،آگاهي از تحولات گوناگون و پياپي گذشته،كليد ورود به دنياي آينده خواهد بود...فراموش نكنيم:تاريخ كتابي است كه ما مي نويسيم و خود نيز درآن نگاشته مي شويم...
اين مجموعه مطبوعات ايران در سال هاي57و58و59استخراج شده است.
در اجتماع بزرگي با حضور داريوش فروهر،مردم كردستان، شايعه تجزيه طلبي را رد كردند.
مهاباد-داريوش فروهر وزير كار كه بمنظور بررسي مشكلات و خواستهاي برادران كرد به كردستان اعزام شده بود،وارد مهاباد شد و مورد استقبال حدود صدهزار نفر از اهالي قرار گرفت.فروهر و همراهان ابتدا به ديدار امام جمعه رفتند. در اجتماع مردم مهاباد در ميدان شهرداري، داريوش فروهر و دكتر مكري سخنراني كردند و گفتند كه شاه خلق كرد را فروخته است. در اين اجتماع، كه علاوه بر ساكنان مهاباد مردم شهرهاي مختلف كردستان نيز حضور داشتند، اجتماع كنندگان اتهام تجزيه طلبي خلقهاي كرد را رد كردند و با كليه برادران ايراني خود در نقاط مختلف كشور اعلام همبستگي كردند. داريوش فروهر و همراهان به خانه خواهر اسماعيل شريف زاده كه در مبارزات سال 46 شهيد شده بود رفتندو امروز نيز دكتر قاسملو يكي از رهبران حزب دمكرات كردستان كه اخيراً وارد مهاباد شده است،شيخ عزالدين و غني بلوريان با داريوش فروهر و همراهان او مذاكراتي انجام دادند و خواستهاي مردم كردستان را كه طي قطعنامه 8 مادهاي تنظيم شده بود به آنها تحويل دادند.(كيهان2/12/1357)
دولت:براوضاع كردستان تسلط كامل داريم.
اخبار كردستان همچنان از داغترين خبرهايي است كه دولت موقت انقلاب را سخت به خود مشغول داشته است. در حال حاضر، دو منبع خبري براي اطلاع از اخبار اين استان وجود دارد: نخست خبرهاي رسميكه در بيانيههاي دولت و ستاد انقلاب و يا از طريق مصاحبههاي مطبوعاتي اعضاي دولت منتشر ميشود و دوم اخبار غير رسمي كه توسط خبرنگاران مجلس، نمايندگان وسايل ارتباط جمعي و راديوهاي خارجي پخش ميشود. بر اساس خبرهاي رسمي، در حال حاضر ارتش كاملاً بر اوضاع كردستان مسلط است و مشكلات و تقاضاهاي كردها در چارچوب هيأت اعزامي از سوي امام خميني و دولت موقت انقلاب، حل و فصل ميشود. خبرگزاري پاريس در اين زمينه با انتشار اخبار سفر هيأت اعزامي و ملاقاتهاي هيأت با سرشناسان مجلس بار ديگر تسلط دولت را بر كليه نقاط استان تأكيد كرد. در اين خبرها آمده است: «هيأت اعزامي دولت انقلابي برياست داريوش فروهر و عضويت «دكتر محمد مكري» و «دكتر ابراهيم يونسي» كه هر دو از اكراد هستند بنمايندگي حضرت آيت الله العظمي خميني با پيامهايي براي مردم كردستان وارد سنندج شدند. داريوش فروهر گفت: «اين هيأت نمايندگي دارد كه از طرف دولت انقلابي به خواستههاي مردم كردستان رسيدگي و ضمن شركت در اجتماعات و جلسات گفت و شنود، نظرات آنان را بدولت موقت انقلاب اسلامي منعكس سازد و به مشكلات گوناگون مردم اين سازمان توجه خاص مبذول دارد».
هيأت مذكور در آغاز ورود خود به سنندج، مورد استقبال علامه «مفتي زاده» روحاني سرشناس شهر قرار گرفت. مفتي زاده ضمن خير مقدم، مشكلات سياسي و اجتماعي مردم اين منطقه را برشمرد، سپس حجت الاسلام «علامه نوري» پيام امام خميني را براي مردم كردستان قرائت كرد كه با شور و هيجان فوق العاده مردم روبرو شد.فروهر در سخنان خود يادآور شد كه هرگاه عناصري بخواهند بهر نحو بر خلاف سير انقلاب ملت ايران اقدام كنند اقدام آنها خيانتي است كه در اين لحظه حساس تاريخي و سرنوشت ساز ايران، از هر نظر غيرقابل بخشش است. اين هيأت به تهران بازگشت. از سوي ديگر ارتش ملي ايران نيز طي اعلاميههايي به حوادث كردستان اشاره كرده است. در اعلاميهاي كه ديروز در كردستان از سوي ارتش ملي صادر شد سقوط اين پادگان تكذيب شد. در اين اعلاميه آمده است كه تنها در مهاباد مشكلاتي وجود دارد و مردم، پادگانهاي نظامي را اشغال كردهاند. سخنگوي دولت نيز در يك بيانيه جداگانه اعلام داشت كه مذاكراتي در جريان است تا اين افراد بطور صلح آميز محل را تخليه نمايند. در همان اثناء يك اعلاميه ديگر نظامي حاكي از آن بود كه«عناصر ضد انقلابي» با پخش بيانيههايي در شهرهاي سقز، بانه و مريوان، صلح را تهديد ميكنند و در آنها از مردم خواسته شده است به پايگاههاي نظامي حمله نمايند.طبق گفته دولت،بدنبال تقاضاي اصناف مختلف معلمان، دانشجويان و كميتة دفاع از آزادي و انقلاب، تظاهر كنندگان از راهپيمايي بسوي پادگانها منصرف شدند. در رضاييه نيز حجت الاسلام «قريشي» از طريق تلويزيون از كلية پرسنل ارتش، ژاندارمري و پليس خواست به سركار خود برگردند و از دستورات فرماندهان خود كه از سوي كميته انقلاب منصوب شدهاند پيروي نمايند.او از مردم خواست تا در جهت پيشرفت انقلاب متحد شوند. روحانيون ديگر نيز از مردم خواستند تا به عدهاي تجزيه طلب اجازه ندهند به انقلاب صدمه بزنند.(اطلاعات5/12/1357)
دكتر مكري: نظم داخلي در كردستان توسط كردها بايد برقرار شود.
دكتر مكري يكي از نزديكان امام خميني كه روز گذشته از سفر كردستان به تهران بازگشت، امروز در گفتگويي با كيهان تاييد كرد كه بايد به كردها آزادي فرهنگي و امكان برقراري نظم داخلي توسط خودشان داده شود. دكتر مكري ضمن اظهار اين مطلب افزود: در كردستان به خوبي از ما استقبال شد، و ما در نقاط مختلف براي مردم سخنراني كرديم. آنها همواره در شعارهايشان رهبري امام خميني را مورد تاييد قرار ميدادند و ضمناً تجزيه طلبي را محكوم ميكردند، اما البته شعري داشتند با اين مضمون كه«دمكراسي براي ايران و خودمختاري براي كردستان». مات با اعضاي كميتة انقلابي شهر مهاباد نيز مذاكره كرديم و از آنها خواستيم كه نظريات و پيشنهادهايشان را به ما بدهند. همچنين به آنها گفتيم كه برآورده كردن بعضي خواستهاي آنها را در حال حاضر ممكن است، ولي درمورد بيه خواستهايشان بايد در مجلس مؤسسان صحبت شود. البته با تاييد بر اينكه هر تصميمي در اين مورد بايد در چارچوب استقلال و تماميت ارضي ايران اتخاذ شود. آنچه محقق است بايد درآنجا به دو زبان صحبت شود و به آنها بايد اجازه دهند كه ازادي فرهنگي داشته و احتمالاً در مدارس زبان كردي نيز تدريس شود. در امور انتظامات داخلي نيز اگر كميتههاي انقلابي وطن پرست تشكيل شود و ارگانيزه بشود نيز ميتوان به آنها آزادي داخلي داد.همچنين درمورد كشاورزي و توسعه اقتصادي نيز امكانات دادن آزادي وجود دارد. دكتر مكري سپس تاكيد كرد كه در هر حال بايد ارتش قوي كه از مركز فرمان بگيرد تشكيل شود. اين ارتش ملي بايد حافظ مرزهاي كشور باشد. وي در پايان گفت كه: جلال طالباني به ايران و حزب دمكرات سمپاتي دارد.(كيهان5/12/1357)
استقلال براي ايران و خودمختاري براي كردستان
سخنگوي هيأت اعزامي آيت الله خميني بعد از بازگشت خود به تهران، عصر ديروز اعلام كرد: «در اين مرحله به مردم كردستان براي برقراري نظم و ترتيب در استان خود اختيار داد». محمد مكري گفت: «اگر كميته انقلاب ايالتي كردستان بخوبي سازمان داده شود و با دولت مركزي نيز روابط مناسب برقرار گردد، در اين صورت وظيفه برقراري نظم و قانون نميتواند بطور موقت به مردم محلي واگذار شود». دكتر مكري اضافه كرد: «البته هر گونه تصميمي كه در اين باره اتخاذ شود بايد در چارچوب استقلال وتماميت ارضي ايران صورت گيرد آنچه كه آشكار است آن است كه مردم كردستان آزادي فرهنگي داشته باشند و به دو زبان صحبت نمايند». هيأت اعزامي «آيت الله خميني» پنج شنبه گذشته به كردستان اعزام گرديد و تاريخ عزيمت آن با اندكي پس از حركت گروه اعزامي مهدي بازرگان به كردستان بود كه رياست آن را داريوش فروهر وزير كار و امور اجتماعي بعهده داشت. هيأتهاي اعزامي با اعضاء كميته انقلاب مهاباد به بحث و مذاكره پرداختند كه خواستههاي خود را براي نمايندگان «آيت الله» بازگو نمودند. «مكري» گفت: «من به آنها گفتم بعضي خواستهاشان را ميتوان بلافاصله پاسخ داد اما بقيه آنها بايد در مجلس جديد به بحث گذارده شود». امير انتظام سخنگوي دولت ديروز به خبرنگاران گفت: «نمايندگان قريب به دو ميليون نفر كرد كه در نزديكي مرز عراق و تركيه زندگي ميكنند خواستار خود مختاري داخلي شدهاند ولي البته بين تقاضا و اجابت تقاضا فرق است».(اطلاعات6/12/1357)
امور كردستان به شوراي ايالتي سپرده ميشود.
با آنكه اخبار چنداني از كردستان نميرسد، با اين همه يكي از مهمترين مسائل روز و مشكلاتي كه دولت موقت انقلاب با آن روبرو است، بحران كردستان است. صبح امروز راديو تلويزيون مهاباد سكوت خود را شكست و در گزارش كوتاهي كه به تهران فرستاد، ضمن اعلام همبستگي اكراد و بخصوص مردم مهاباد كه گفته ميشد مركز بحران است به خواستهاي برحق مردم كردستان اشاره نمود. گزارشگر راديو تلويزيون مهاباد در گزارش خود گفت حجت الاسلام حسيني روحاني مشهور كردستان، مردم را دعوت به آرامش كرده است و از اكراد خواسته به تحريكات عوامل بيگانه توجه نكنند. از سوي ديگر در تهران، دكتر مكري سرپرست هيأت اعزامي امام خميني و داريوش فروهر وزير كار و امور اجتماعي و نماينده اعزامي دولت، گزارشات مشروحي پيرامون حوادث كردستان به شوراي انقلاب و دولت دادهاند. گفته ميشود دولت موقت انقلاب در برابر خواستهاي اكراد نرمش فوق العادهاي نشان داده است و اين به دليل حساسيت فوق العاده ماجراي كردستان براي دولت است. گفته ميشود طرحي شبيه به طرح «مارس عراق» بين هيأتهاي اعزامي به كردستان و رهبران روحاني منطقه تهيه شده كه هيأت اعزامي، آنرا به دولت تقديم نموده است. به موجب اين طرح، كليه درآمد اين استان در همانجا خرج خواهد شد، توتون كردستان با قيمت بين اللملي توسط دولت خريداري ميشود، زبان و خط كردي در كنار زبان فارسي در مدارس تدريس ميشود، شوراي ايالتي و شهري اداره اموراستان را به عهده خواهد گرفت، براي مدتي قسطهاي عقب افتاده كشاورزان كرد به بانكها در يك مهلت معقول تمديد خواهد شد، استانداران، فرمانداران، بخشداران، فرماندهان نظامي و رؤساي ادارات از افراد بوميخواهند بود و همه عقب ماندگي كردستان بسرعت جبران خواهد شد. محافل نزديك به نخست وزير گفتهاند تلاش مهندس بازرگان براين است كه تا پايان هفته با نمايندگان و سرشناسان كرد به توافق برسد.(اطلاعات7/12/1357)
بايد به كردها خود مختاري داد.
ديروز داريوش فروهر وزير كار و امور اجتماعي و عضو هيات اعزامي دولت به كردستان، گزارش ويژه هيات را در يك ديدار عموميبا خبرنگاران داخلي و خارجي قرائت كرد. در اين گزارش آمده بود:
"مسأله كردستان كه بعضيها دانسته يا ندانسته، آن را بيش از اندازه بزرگ كردهاند در حقيت و به تقريب، مسأله سراسر ايران است و آن نياز به لمس كردن و حس كردن بيشترين آزاديهاي ممكن است در چارچوب اصول و قوانيني كه حاكم بر تماميت ارضي ووحدت سراسري مردم ايران باشد. آنچه امروز در خود تهران ميگذارد و نمايشگر شور انقلابي مردم تهران است و توقعات بيشماري كه در زمينه كسب آزاديهاي ضروري دارند به گمان من نه تنها تفاوت چشمگيري با آنچه در آذربايجان و گيلان و كردستان و بلوچستان و خوزستان و خراسان ميگذرد، ندارد بلكه جهتي شتابناك تر و تيزتر هم دارد. لكن حساسيت ملت، متوجه خطوط مرزهاي كنوني است. اضطراب و نگرانيهاي پديد آمده نيز تا حدي مربوط به همين مسأله است. بديهي است پس از تشكيل مجلس موسسان و طرح و تصويب نهايي قانون اساسي و اصول انقلاب، براي مردم ايران تا حد زيادي مشكل حل خواهد شد كه باز هم خواستهاي خود را كه ميبايست در قانون اساسي مورد توجه خاص واقع شود، به آساني بيان كنند و خواهان دگر گوني و تغيير دائمي قانون اساسي شوند بنابراين طبيعي است كه در زمان حاضر و پيش از تشكيل مجلس موسسان و تدوين قوانين بنيادي و قطعي، مردم سراسر ايران، خواستهها و نظر اتشان را به آگاهي رهبري انقلاب، دولت موقت و ديگر مردم ايران برسانند و اين، همان كاري است كه هم مردم كردستان ميكنند، هم مردم زنجان و اصفهان. فروهر سپس به عمق مسأله كردستان اشاره كرد ولي بهمين تعميق بودن و خطرناك بودن تفاوت قائل شد. وزير كار و امور اجتماعي در قسمت ديگري از سخنان خود گفت: «اگر بخواهيم لفظ خطرناك را بكار ببريم بايد بگويم «خطرناك هم بود» اما نه براي نظام انقلابي جديد بلكه براي نظام فاسد و ضد انساني قبلي و البته آنقدر خطرناك بود كه بتواند آن نظام را به مخاطره بيندازد و واژگون كند. پس من اصولا نميتوانم مسأله كردستان را از مسائل و مشكلات كل ايران تفكيك كنم، اگر چه مسائل منطقهاي و خصوصيات سنتي نيروهاي مختلف ملت ايران ايجاب ميكند كه به مسأله نيازهاي خاص منطقهاي در سرتاسر ايران توجهي خاص بشود و نيازهاي مردم هر ايالت با منطقه بدقت، شناخته شود و در برآوردن اين نيازها اقدام شود، چراكه جز اين اگر عملي انجام شود حق گروههاي كثيري از مردم ايران ضايع خواهد شد». فروهر سپس با اشاره به خواستهاي برحق مردم كردستان كه سالها مورد ظلم قرار گرفتهاند گفت: «مردم ستم كشيده همه جاي ايران در خواستهاي برحقي دارند كه با يد مورد توجه قرار گيرد و اين امكان به آنها داده شود كه خواستهاي خود را به گوش همگان برسانند و آزاديهاي مورد نياز را كسب كنند. كردها از اين اصل كلي بركنار نيستند و در تلاش كسب حقوق خود در چارچوب قوانين و اصول انقلاب ملي ايران هستند. بنابراين تا كنون حرفي از هرج و مرج طلبي كردها و سوء استفاده از موقعيت حساس كنوني فرصت طلبيهاي انقلابي در ميان نيست. حرف از يك دشواري قديمي است كه اكنون فقط شرايط مناسب براي آن و گفتگو در باره حدود آن بوجود آمده است».
داريوش فروهر وزير كار آنگاه گفت: «اما در مورد واژه «خودمختاري» بايد بگويم من در گفتگوهاي خود با كردها به اين نتيجه رسيده ام كه اين واژه، آنچنان كه طرح شده هيچ رابطهاي با «تجزيه طلبي»ندارد. اين واژه دقيقا ناظر است بر جميع اختيارات امكانات و آزاديهايي كه ميتوان به منطقه يا ايالتي از ايران داد تا در راه پاسداري از آداب و رسوم خود و پيشبرد اقتصاد خود، قدمهاي سريع و سازندهاي بردارد و براي آباداني ايالت خود حق نظارت كافي و اختيارات لازم را در خود منطقه داشته باشد." فروهر سپس گفت: «حق خودمختاري در بعضي از مسائل داخلي چيزي است كه برابر ظلمهايي كه به اكراد بايد به اين گروه از مردم مبارز ايران داده شود». فروهر سپس به اقدامات ضد انقلاب و نيروهاي بيگانه اشاره كرد و گفت: «آنها كوشش ميكنند با تحريك و ايجاد آشوب، از آزردگي برادران كرد سوء استفاده كنند ولي من مطئنم كه در اين كار موفق نخواهند شد».
مصاحبه
سپس داريوش فروهر به سوالات خبرنگاران پاسخ داد:
س: با توجه به اينكه خودمختاري هيچ رابطهاي با تجزيه طلبي ندارد، برداشت ما اين است كه شما روي خود مختاري صحه گذاشتهايد.
ج: خواست و طرح مسأله خود مختاري و تعيين حدودي كه براي آن ميشناسم، از مسائلي است كه بايد مجلس موسسان آينده تصميم بگيرد و چگونگي آن را در قانون اساسي آينده روشن كند. من برداشتي را كه از چگونگي طرح اين خواست داشتم، بيان كردم.
س: مسأله كردستان در عراق و تركيه هم مطرح است. آيا ما تماس در اين مورد با دولت عراق داشتهايم؟ و آيا نيازهايي كه عراق حاضر نبود به كردها بدهد، ايران قادر است تأمين كند؟
ج: پذيرش و عدم پذيرش نياز با مجلس موسسان است و دولت موقت نميتواند پيرامون آن تصميم بگيرد. فقط وظيفه دولت، اجازه به طرح آزادانه اين نظرات است. اما تا آنجا كه من ميدانم دولت موقت انقلاب، هيچگونه تماسي با دولت عراق نداشته است و من بعنوان يك ايراني، اميدوارم هرگز تماسي درباره مسأله كردستان با دولتي كه بزرگترين دشمنيها را با مردم كرد كرده است برقرار نشود.
س: آيا خواست كردها ممكن است در ساير مناطق از جمله بلوچستان و آذربايجان تاثير بگذارد؟
ج: اين خواستي است كه به گونههايي در سراسر ايران طرح است و من او را فقط خواست يك منطقه از ايران نميشناسم و اين خواست همه مردم ايران براي آزادي در تعيين سرنوشت در منطقه خود است.
س: ديروز يك هواپيما دو بمب در يكي از مناطق مرزي در نزديكي مهاباد (خارج از خاك ايران) پرتاب كرده. اين هواپيما متعلق به ايران بوده يا عراق؟
ج: در مدتي كه دركردستان بودم نيروي هوايي ايران براي نشان دادن حضور قدرت دفاعي از مرزهاي كشور در آن منطقه، هر روز پروازهايي داشت و چند با نيز ديدم ديوار صوتي شكسته شد و بلافاصله برخي از مردم، صحبت از بمباران آوردند. در مورد پرتاب دو بمب در مناطق مرزي، تاكنون دولت هيچ گزارشي از انداختن بمب بوسيله هواپيماهاي عراقي نداشته است و خبرها هم حكايت از هواپيماهاي عراقي كرد كه نميتوانم صحت آنرا تاييد كنم.
س: جمعيت كرد ايران چقدر است؟
ج: بيش از 4 ميليون كرد در ايران وجود دارد و اگر لرها و بختياريها را جزو كردها حساب كنيم جمعيت كردها در ايران بيش از 6 ميليون نفر خواهد بود.
س: اگر مجلس موسسان با خودمختاري كردستان و كردها كه ميدانيم مسلح هستند مخالفت كند؟ بنظر شما كردها چه عكس العملي نشان خواهند داد؟
ج: من فكر نميكنم مردم كردستان هرگز در برابر تصميماتي كه نمايندگان گرفتهاند، ايستادگي كنند.
س: طالبانيها و بارزانيها در كردستان چه نقشي دارند؟
ج: بعد از قرارداد شوم الجزاير، مردم در آنسوي مرز مورد تجاوزاتي قرار گرفتند. در آن ميان، مقاومتهايي از سوي رزمندگان كرد شكل گرفت از جمله آقاي جلال طالباني اتحاديه ميهن پرستان كرد را براي حفظ حقوق مردم در برابر تجاوز تشكيل داد. من فكر نميكنم آقاي جلال طالباني در صدد دخالتي در امور كردستان باشد و نيز بارزاني (ملا مصطفي). من يكبار در روزنامهها بعد از بازگشت او به ايران خواندم كه گفته بود كار من تمام شده است، ديگر اميدي به من نداشته باشيد به سبب اشتباهاتي كه داشته است. اميدوارم آقاي بارزاني برسر اين گفته خود پابرجا بماند. امروز فقط عدهاي از هوادارن او تشكيلات موقتي دارند كه بيشتر در داخل خاك عراق و بخشي از تركيه در حفظ موجوديت خود عملياتي ميكند و دستههاي پراكندهاي هم از آنها در ايران ديده شدهاند. اطلاعات من نشان ميدهد كه آنها چندان در ميان 35 هزار كرد آنسوي مرز كه اكنون در ايران پناهنده هستند نفوذي ندارند.
س: آيا مسأله سني و شيعه احتمالا در اختلافات كردها اثر داشته است؟
ج: كردهاي ايران در يك بخش سني و در بخش ديگر شيعه هستند. من احساس برخوردي در ميان سني و سيعه و نه ميان روحانيون اين دو گروه نكرده ام. هر دو گروه به انقلاب اسلامي ملت ايران وفا دارند و بي شك هشياري انقلاب ايجاب ميكند كه هردو طرف از هرگونه دخالتي در امور خود باز بمانند.
س: آيا ارتش اسلامي ملي ايران، گروههايي را در مناطق كردنشين پياده كرده است؟
ج: پادگانها همه برجاي خود باقي هستند و پادگان مهاباد هم كه چند روزي وضع آشفتهاي داشت اكنون زير نظر فرمانداري است كه ستاد ارتش ملي تعيين كرده است.
س: افراد مستقر در پادگانها بومي هستند؟
ج: خير، اكثر افسران، درجه داران و سربازان از مردم ديگر بخشها ي ايران هستند.
س: بين كردهاي مسلح و ارتش درگيري ايجاد شده؟
ج: بهيچ وجه، در بعضي نقاط، مردم براي حفاظت خود اسلحه ميخواستند كه به آنها داده شد ولي در برخي ديگر قسمتها در روزهاي نخست به ثمر رسيدن انقلاب، نيروهاي شهرباني و ژاندارمري خلع سلاح شدند.
س: برداشت شما از خود مختاري چيست؟
ج: برداشت من از كلمه خود مختاري، دادن حقوق خاصي است بمردم ايالتها و ولايتهاي ايران، نه چيزي بيشتر، اما در برابر گرايش بعضيها به داشتن اسلحه، گوشزد كردم كه مسأله حقوق مردم كردستان بارها به شكل غلط و با تكيه به مسأله طرح شده و هر بار شكست خورده و بي شك اگر اين بار هم به شكل غلط و با تكيه به اسلحه طرح شود، شكست خواهد خورد. به برادران كرد توصيه كردم بياييد يكبار براي تحقق خواستهايتان طرح سياسي داشته باشيد و بدور از هرگونه اجبار و فشار، خواستهاي خود را با مردم ساير گوشههاي ايران در ميان بگذاريد تا اين دشواري كهنه، يكبار براي هميشه حل شود.
س: شنيدهايم بين مرز ايران و عراق، رفت و آمدهايي صورت ميگيرد.اين موضوع صحيح است؟
ج: اين رفت و آمدها در مرزهاي ايران بخصوص در مناطقي كه بين مردم دو سوي مرز همبستگيهاي گسست ناپذير وجود داشته است هميشه در كار بوده و هيچگاه خطري در برنداشته است.
س: بگفته شما مسأله كردستان تا زماني كه مجلس موسسان تشكيل نشود، حل نخواهد شد. آيا در زمان حال، دولت مركزي ميتواند نفوذي در تصميمات مردم كردستان داشته باشد؟
ج: اكنون مردم كردستان از همان حقوقي برخوردارند كه ساير مردم ايران بعلت انقلاب بدست آوردهاند و ميزان حقوق خاصي كه هر منطقه در آينده بايد داشته باشند، با مجلس مؤسسان است. وضع كردستان بهيچ وجه از كنترل خارج نشده است و هيچ چيز خلاف وحدت ايران ندارد.(اطلاعات7/12/1357)
داريوش فروهر:خودمختاري كردها رابطه اي به تجزيه طلبي ندارد.
داريوش فروهر وزير كاروامور اجتماعي ديروز ضمن يك مصاحبه مطبوعاتي تاكيد كرد كه در گفتگوهاي خود با مردم كردستان به اين نتيجه رسيده است كه خودمختاري مورد نظر آنها دقيقاً ناظر بر مجموعه اختيارات، امكانات و آزاديهائي است كه ميتوان به ايالتها و ولايات ايران داد و اين مسئله بهيچوجه ربطي با تجزيه طلبي ندارد.وزير كار ضمن اظهار اين مطلب افزود: مسئله كردستان – كه بعضيها دانسته و يا ندانسته آنرا بيش از اندازه بزرگ كردهاند در حقيقت و به تقريب مسئله سراسر ايران است. و آن نياز به لمس كردن و حس كردن بيشترين آزاديهاي ممكن است در چارچوب اصول و قوانيني كه حاكم بر تماميت ارضي و وحدت سراسري مردم ايران باشد.آنچه امروز در خود تهران ميگذرد و نمايشگر شور انقلابي مردم تهران است و توقعات بيشماري كه در زمينه كسب آزاديها ي ضروري دارند، به گمان من، نه تنها تفاوت چشمگيري با آنچه در آذربايجان و گيلان و كردستان و بلوچستان و خوزستان و خراسان ميگذرد،ندارد. بلكه حتي شتابناك تر و تيزتر هم داردلكن حساسيت ملت متوجه خطوط مرزهاي كنوني است و اضطرابها و نگرانيهاي پديد آمده تا حدي نيز مربوط به همين مسئله است. بديهي است كه پس از تشكيل مجلس مؤسسان و طرح و تصويب نهائي قانون اساسي و اصول انقلاب، براي مردم ايران تا حد زيادي مشكل خواهد شد كه بازهم خواستهاي خود را كه ميبايست در قانون اساسي مورد توجه خاص واقع شود،به آساني بيان كنند وخواهان دگرگوني و تغيير دائمي قانون اساسي شوند،بنابراين طبيعي است كه در زمان حاضر و پيشاز تشكيل مجلس مؤسسان و تدوين قوانين بنيادي و قطعي مردم سراسر ايران خواستهها و نظراتشان را به آگاهي رهبري انقلاب،دولت موقت و ديگر وردم ايران برسانند.و اين، همان كاري است كه هم مردم كردستان ميكنند هم مردم زنجان و اصفهان،مسئله كردستان شكي نيست، كه بسيار عميق است، اما مطلقاً خطرناك نيست و ما بايد به تفاوت اساسي ميان اين دو واژه توجه كنيم: عميق است و ميبايست عميق باشد، چرا كه همين عميق بودن مسئله انگيزه انقلاب و كار ما به ثمر رسيدن انقلاب بوده است. و اگر بخواهيم لفظ «خطرناك»را به كار ببريم،بايد بگويم:«خطرناك»هم بود، اما نه براي نظام انقلابي جديد، بلكه براي نظام فاسد و و ضد انساني قبلي، و البته آنقدر خطرناك بودكه بتواند آن نظام را به مخاطره بيندازد و واژگون كند. پس من اصولاً نميتوانم مسئله كردستان را از مسائل و مشكلات كل ايران تفكيك كنم،گرچه مسائل منطقه اي و خصوصيات سنتي تيرههاي مختلف ملت ايران ايجاب ميكند كه به مسئله نيازهاي خاص منطقه اي و مشخصات منطقه اي در سراسر ايران توجهي خاص بشود و نيازهاي مردم هر ايالت يا منطقه به دقت شناخته شودو در برآوردن اين نيازها اقدام شود. در مورد حقوق مردم ستمديده كردستان كه اين روزها مكرر شنيده ميشود كه با واژه«خودمختاري» همراه است. قبل از آنكه به بيان مفهوم اين واژه بردازيم يك نكته را بايد يادآوري كنم و اين آن اين است كه مسئله«خودمختاري» و «حقوق مردم كرد» مسئله تازه اي نيست و مسئله اي نيست كه در متن انقلاب اسلامي ملت ايران، ابداع و اختراع شده باشدبلكه انقلاب ايران،امكان طرح مسائل با صداي بلند را فراهم آورده و آزاديهاي لازم را براي بيان خواستهها و نظرات به همه افراد ملت ايران داده است. بنابراين تاكنون حرفي از هرج و مرج طلبي كردان و سوءاستفاده از موقعيت حساس كنوني و فرصت طلبيهاي ضد انقلابي در ميان نيست،حرف از يك دشواري قديمي است كه اكنون فقط شرايط مناسب براي بيان آن و گفت و گو درباره حدود آن بوجود آمده است.اما در مورد واژه خودمختاري بايد بگويم من در گفت و گوهاي خود با كردان به اين نتيجه رسيده ام كه اين واژه – آنچنان كه طرح شده – هيچ رابطه اي با تجزيه طلبي ندارد.اين واژه دقيقاً ناظر است بر جمع اختيارات،امكانات و آزاديهائي كه ميتوان به منطقه يا ايالتي از ايران دادتا در راه پاسداري آداب و رسوم خود و پيشبرد اقتصاد خود، قدمهاي سريع و سازندهاي بردارد و براي آباداني ايالت خود، حق نظارت كافي و اختيارات لازم را در خود منطقه داشته باشد.اين درخواست عمس العمل طبيعي مردمي است كه پنجاه سال هر نوع اختياري از ايشان سلب شدهايت و هيچگونه حقي براي تعيين سرنوشت خود نداشتهاند.«خودمختاري» عطف به گفت و گوي طولاني با همه گروههاي اجتماعي مردم كرد و عطف به آشنايي دقيق با تاريخ اين بخش از ايران،دقيقاً همان خبري است كه ما «آزادي براي انتخاب» ميناميم نه آزادي براي متلاشي كردن ايران.همه كساني كه من در اين سفر با آنها گفت و گو كردم و از مردم عادي تا رهبران و شخصيتهاي برجسته كرد را شامل ميشود با تاكيد و با دلائل منطقي و تاريخي بيان كردند كهانديشه تجزيه نيز انديشههاي محكوك و كطرود است. البته انكار نميكنم كه من نيروهاي ضعيف و مخربي هم در كردستان ديدم كه بهيچوجه مورد تائي مردم نيستند و متشابه اين نيروها، درزمان كنوني، در سراسر مناطق ايران – و حتي در خود تهران هم- وجود دارد.مرزها در همان حد از امنيتي است كه پيش از انقلاب بوده و بيشتر، با اين تفاوت كه اكنون پاسداري به مرزها برعهده ملت انقلابي در كنار ارتش ملي است و بر اساس اعتباري كه كشور ما به عنوان يك كشور مستقل دارد.ما از بابت هيچ قسمت از مرزهايمان دچار نگراني نيستيم و اوضاع سياسي جهان نيز ايجاب نميكند كه دلهرهاي داشته باشيم.
پاسخ به سئوالات
فروهر پس از اين سخنان به سئوالات خبرنگاران پاسخ داد. وي در پاسخ به اين سئوال كه چرا اين مطالب را زودتر از اين بيان نكرده است. گفت: من بايد گزارشم را به هيات وزيران ميدادم اما ما با شتابزدگي روبرو هستيم ولي فكر ميكنم كساني كه مسئوليت دارند نبايد دچار شتابزدگي بشوند. انقلاب مردم ايران اين ويژگي را داشته است كه خود جوش بوده و بايد بپذيريم كه بسيار از سازمان و رهبري پيش پا افتاده است.فروهر در پاسخ به سئوال ديگر در مورد اينكه آيا وي با توجه به تشريحي كه از وضع كردستان كرده شخصاً با خود مختاري اين منطقه موافق است يا خير گفت: من برداشتم را تشريح كردم اما تصميم گيري در اين مورد به عهده مجلس مؤسسان است. او سپس در پاسخ به سئوال ديگري گفت كه دولت موقت انقلاب تاكنون در مورد مسئله كردستان تماسي با دولت عراق نداشته است و او بعنوان يك ايراني اميدوار است كه هيچگاه چنين تماسي با دولتي كه بزرگترين دشمني را در مورد كردها كرده است به عمل نيايد. فروهر سپس در پاسخ به اين سئوال كه آيا مسئله كردستان ممكن است در ناحيه جمهوري ايران در در آينده تركيب و شكل آن تاثير بگذارد يا خير گفت: بي شك وقتي حدود اين خواست براي نمايندگان مجلس موسسان روشن باشد تمام اصول و تركيبات لازم را پيش بيني خواهند كرد. در اين جلسه آنگاه مسئله خواست خلقهاي ديگر ايران مطرح شد واين سئوال كه آيا ممكن است در آينده ما با مسئله لزوم فدراتيز كردن كشور روبرو باشيم؟ فروهر پاسخ داد: اگر من نماينده مجلس مؤسسان بودم در اين مورد نظر ميدادم.فروهر در اين جلسه همچنين گفت كه در بيشتر نقاط رهبران روحانينيز با خواست خود مختاري موافقند.(كيهان10/12/1357)
نماينده فوق العاده دولت در استانهاي غرب
از سوي «مهندس بازرگان»، «دكتر اسماعيل اردلان» بعنوان نماينده فوق العاده در استانهاي آذربايجان غربي و كردستان و كرمانشاه تعيين شد. متن حكم صادره از سوي نخست وزير به اين شرح است.
جناب آقاي دكتر اسماعيل اردلان
جنابعالي بعنوان نماينده فوق العاده دولت مأموريت داريد هر چه زودتر به استانهاي آذر بايجان غربي و كردستان و كرمانشاه، عزيمت نموده به استانداريها، فرمانداريها و پادگانها و ادارات ديگر سركشي فرماييد و با اهالي محترم ملاقات و تبادل نظر كرده با توجه به اصول انقلاب و سياست عمومي و رعايت و خواستهاي مشروع مردم، دستورهاي لازم را صادر و به نخست وزيري گزارش فرماييد. بديهي است كه اقدامات جنابعالي با همكاري مقامات امور اداري و ارتشي و انتظامي صورت خواهد گرفت.
نخست وزير مهدي بازرگان
شرح حال دكتر اردلان
در اداره كل فلاحت وقت كار دولتي خود را آغاز كرد و سپس در دانشكده دامپزشكي و دانشگاه تهران در سمت استادي انجام وظيفه نمود و يكدوره نيز رئيس انتخابي دانشكده دامپزشكي بود. دكتر اردلان همچنين دو سال معاون وزارت كشاورزي بود. وي در سالهاي 25 و 26 از نظر رابطه خدمتي با كردستان، روزنامه «كوهستان» را منتشر كرد. دكتر اردلان در آغاز كار دولت موقت انقلاب به عضويت هيأتي براي بررسي وضع كردستان به اين منطقه مسافرت كرد.(اطلاعات20/12/1357)
هيات اعزامي امام خميني
هيات اعزامي امام خميني مركب از حضرت آيت الله طالقاني و آقايان دكتر بهشتي،حاج سيد جوادي (وزير كشور)،ابوالحسن بني صدر،هاشمي رفسنجاني وارد سنندج شدند و رسيدگي به مساله كردستان را آغاز كردند.(اطلاعات6/1/1358)
دكتر ابراهيم يونسي استاندار كردستان شد.
سنندج ـ خبرنگار اطلاعات: از سوي دكتر «صدر حاج سيدجوادي» وزير كشور، دكتر ابراهيم يونسي بانه بعنوان استاندار كردستان معرفي شد.
استاندار جديد كردستان در مورد چگونگي اقدامات خود در آينده گفت:
«در درجه اول نظم و حفظ شهر از اهميت بيشتري برخوردار خواهد بود، سپس به مسئله نزديك كردن گروههاي مختلف اجتماعي خواهيم پرداخت و در ادامه راههايي را براي تشفي خاطر مردم پيدا مي كنيم.»
اميدوارم اگر در اين مسير دچار كجروي شدم مردم مرا به مسير واقعي هدايت كنند. استاندار جديد كردستان، «سيد حسن كليجي» را به سمت معاونت استانداري برگزيد صدر حاج سيد جوادي وزير كشور در مصاحبه اي در سنندج اظهار داشت:
«در پي بررسيها و توافقهاي لازم در سنندج، كليه بازداشت شدگان در پادگان آزاد شدند و براي حفظ آرامش شهر، يك هيات 5 نفري انتخاب شد.
اين هيات موظف است حداكثر ظرف يك تا دو هفته آينده، انتخاباتي در سطح شهر انجام دهد و مردم، نمايندگان واقعي خود را كه يازده نفر خواهند بود برگزينند و شوراي موقت اداره شهر را تشكيل دهند.
در مورد انتخابات آزاد شورا كه در دو هفته آينده انجام ميشود آئين نامهاي تدوين خواهد شد.
وي در مورد چگونگي تشكيل مجدد ژاندارمري و شهرباني گفت:« بجز چندشهر در كشور كه نسبت به اين واحدها حساسيت دارند ژاندارمري و شهرباني بصورت سابق در ديگر نقاط حفظ ميشود. دولت تصميم دارد كمبود پرسنل اين سازمانها را از ميان پاسداران انقلاب و نيروهاي رزمنده شهري برگزيند و وسايل مورد نياز رفراندوم نيز روز يكشنبه، به سنندج رسيده است.(اطلاعات6/1/1358)
ابراهيم يونسي استاندار كردستان شد.
سنندج – دكتر ابراهيم يونسي از طرف احمد صدر حاج سيد جوادي وزير كشور به سمت استاندار كردستان منصوب شد.دكتر يونسي كرد و متولد بانه است. وي از مبارزين كرد است و از طرف رژيم سابق بخاطر عضويت در سازمان افسران حزب تودهايران در سال 33 به اعدام محكوم شد ولي اعدام نشد و پس از 8 سال زندان زير فشار افكار عمومي جهان آزاد شد. وي قبل از اين سمت در سازمان برنامه و بودجه كار ميكرد. دكتر يونسي از مؤلفان معروف است و آثاري در زمينه ادبيات تاليف و ترجمه كرده است. دكتر يونسي در يك مصاحبه كوتاه تلويزيوني در زمينه كارهاي در دست انجام گفت: اولين كار عمده من در اين شرايط حساس حفظ نظم و امنيت در شهر و تلاش براي نزديك كردن گروهها به همديگر و برآورد كردن خواستهاي مردم است.(كيهان7/1/1358)
پيام وزير كشور به فرمانده ارتش ملي
دكتر احمد صدر حاج سيد جوادي كه سخنانش در جمع نمايندگان گروههاي سياسي به علت پرواز هواپيماها قطع شده بود ضمن پيامي از فرمانده ارتش ملي خواست كه اين پروازها و همچنين تيراندازي از طرف پادگان كه باعث كشتار مردم ميشود هر چه زودتر قطع گردد و به دنبال اين پيام تيراندازيها به كلي قطع شد و شهر آرامش خود را بازيافت و پس از ساعتها مردم توانستند زخميهاي خود را به بيمارستان برسانند و اجساد كشته شدگان را به خاك بسپارند. در روز جمعه آيتالله طالقاني براي عيادت از مجروحان به بيمارستانهاي قانع و شهدا رفت و در جمع كاركنان بيمارستان قانع سخنراني كرد در اين بيمارستان دكتر فلاح از دولت در ارسال كمكهاي دارويي انتقاد كرد آيتالله طالقاني همچنين به پادگان سنندج رفت و با نظاميان به گفتگو پرداخت و سپس در مسجد جامع سنندج با مردم گفتگوهايي به عمل آورد يك گزارش رسيده از سنندج حاكي است كه از آغاز درگيري تاكنون 500 نفر زخمي و بيش از 100 نفر كشته شدهاند كه 280 تن از مجروحان در بيمارستانهاي سنندج بستري هستند. خبرنگار كيهان از كرمانشاه نيز گزارش داد كه 174 تن از مجروحان سنندج به بيمارستانهاي اين شهر انتقال يافتهاند و از اين ميان 62 نفر براي جراحي به تهران اعزام شدند. (كيهان7/1/1358)
وزير كشور: تحريك چند نفر واقعه سنندج را بوجود آورد.
گروگانها بدون قيد و شرط آزاد شدند.
احمد صدر حاج سيد جوادي وزير كشور درمورد وقايع و مسايل كردستان در يك مصاحبه تلويزيوني در مركز سنندج شركت كرد. وي در مورد نتيجه مذاكرات با گروههاي مختلف و توافقهايي كه صورت گرفته است، گفت: پس از بررسي سه روزه نسبت به قضاياي سنندج كه مورد تاسف است و مخصوصاً آيتالله طالقاني به شدت از آن متاثر شدند، از مجروحين در بيمارستان ديدار شد و كليه مسايل بررسي گرديد. حاج سيد جوادي گفت: با مذاكراتي كه با گروههاي مختلف سياسي شد به اين نتيجه رسيديم كه بايستي آرامش در منطقه برقرار شود و كشتاري ديگر پيش نيايد دولت مركزي از اين واقعه مطلع نبود و تمايلي نسبت به بوجود آمدن حادثه نداشت. پس از مذاكرات كه بيش از 24ساعت به طول انجاميد، از نظر آزادي افرادي كه در پادگان بازداشت شده بودند به نتيجه رسيديم و قرار شد بدون قيد و شرط آزاد گردند. بعد همه مسايلي كه پيش آمده بود با حسن نيت گروهها از راه گفتگو بتدريج حل شد و يا در جريان حل است. ماموران دولت (معاون استانداري) مسوول حل و فصل مسايل هستند و صورت مجلسي به امضاي آقايان جهت حفظ امنيت شهر و آرامش شهر رسيد. يك هيات 5 نفري انتخاب شدند كه حداكثر ظرف يك يا دو هفته بتوانند انتخاباتي در سطح شهر انجام دهند كه تمام مردم سنندج در آن شركت داشته باشند و نمايندگان واقعي خود را (11 نفر) انتخاب كنند. اين عده پس از انتخاب شورايي تشكيل ميدهند و امنيت شهر و مسايل آن را زير نظر خواهند داشت آئين نامهاي تدوين شد كه انتخابات اين عده به چه صورت باشد و آئيننامه از طرف من (وزير كشور) و آقاي دكتر يونسي (استاندار جديد كردستان) امضا شد و در اختيار اعضاي هيات نظارت قرار گرفت. وزير كشور در مورد موضع دولت در قبال خواستهاي مردم كردستان و اينكه چه تصميماتي در اين مورد اتخاذ شده است گفت: آقايان طالقاني، بهشتي، رفسنجاني حضور داشتند و شيخ عزالدين رهبر ملي و مذهبي خلق كرد نيز به نمايندگي از طرف تمام اهالي كردستان شركت داشتند. خواستهاي كردها را كه ضمن نوشته اي تدوين شده بود به ما دادند. روي آن مذاكراتي صورت گرفت كه البته تصميم نهايي با هيات دولت خواهد بود. ما اين خواستها را به تهران خواهيم برد. با هيات دولت درميان ميگذاريم، و تصميم قاطع در اين باره گرفته خواهد شد و اين تصميم بعداً ابلاغ ميشود. وزير كشور گفت: آقاي شيخ عزالدين حسيني مطالبي را مطرح كردند و ما روي آنها بحث كرديم كه حسن تفاهم كامل برقرار بود.مسايلي كه مطرح شد از مشكلات اين منطقه بود كه سالها به آن توجه نكرده بودند ما ديديم همين مسايلي هستند كه سالها روي آنها مذاكره كردهايم و خود به دولتهاي وقت و رژيم استبداد ايراد ميگرفتيم كه چرا چنين مسايلي هست و چرا حل نميشود. وزير كشور افزود: الحمدالله مسائل حل ميشود و همچنان هيات دولت كه خود از مبارزين انقلاب هستند قطعاً با خواستهاي مردم كردستان موافقند و تصميمات لازم اتخاذ خواهد شد وي در خصوص وضع شهرباني و ژاندارمري كردستان گفت: روي شهرباني و ژاندارمري مثل ساير نقاط كشور به استثناي چند شهر كه حساسيتي در مورد آن داشتند به آن صورت سابق است. و افرادي كه بين مردم آنقدر ناراحتي بوجود نياوردهاند به همان صورت باقي خواهند ماند. به اضافه اينكه دولت تصميم داشت وابلاغ هم كرده هر جا اگر نيروريي كم داشته باشند از بين پاسداران انتخاب خواهند كرد و به پاسبانها و ژاندارمهاي سابق كمك ميكنند. در اين منطقه و شهرهايي كه نسبت به شهرباني يا ژاندارمري حساسيتهايي وجود دارد از اهالي و پاسداران انقلاب استفاده ميشود و تحت نظر شوراهاي شهر اينگونه دستگاههاي نظامي اداره ميشوند. سپس خبرنگار تلويزيون از وزير كشور پرسيد: مسايل خاص منطقه ايجاب ميكند كه مركز راديو و تلويزيون سنندج خط مشي سواي خط مشي جاري راديو و تلويزيون سراسري داشته باشد؟ حاج سيد جوادي در جواب گفت: چون اين مساله در حيطه اقتدار من نيست اگر مشكلي هست آن را مطرح و به صورت يادداشت به هيات بدهيد ما آنرا در هيات دولت مطرح خواهيم كرد، البته فكر دولت و نقش راديو و تلويزيون از نظر انقلاب اسلامي اين است كه مسايل و مشكلات واقعي مردم را مطرح كند كه هيچ سانسوري وجود نداشته باشد و همهي افراد و گروهها نظريات خودشان را در معرض قضاوت عموم قرار دهند. وزير كشور در پاسخ به سوالي درمورد رفراندوم توضيحاتي داد. وزير كشور در يك مصاحبه ديگر درمورد علت بروز وقايع سنندج گفت: تحريك چند نفر، واقعه اسفبار سنندج را بوجود آورده است وي حاضر نشد از كسي نام ببرد اما گفت اين عده از رهبران كردها نيستند.(كيهان7/1/1358)
عناصر ضد انقلاب در چند شهر مانع راي گيري شدند.
وزير كشور دكتر احمد صدر حاج سيد جوادي، ديشب در يك مصاحبه مطبوعاتي اعلام كرد:«راي گيري در نخستين روز رفراندوم با نظم و ترتيب كامل برگزار شد ولي متاسفانه عناصر ضد انقلابي در چند شهر مانع راي دادن گروهي از مردم شدند». صدر حاج سيد جوادي گفت:« برخلاف شايعاتي كه ما را متوحش و ناراحت ميكرد. بحمدالله اخذ راي در تمام كشور به استثناي چند نقطه با آرامش كامل توام بوده و اتفاق ناگواري رخ نداد مردم هم با اشتياق كامل از اول صبح به پاي صندوقهاي راي رفتند و خوشبختانه به دليل آنكه مدت راي گيري دو روز شده بود به مردم هم فشاري وارد نيامد». وي گفت: من امروز با هليكوپتر به چند حوزه سرزدم و در تمام حوزهها نظم بي سابقه اي بچشم ميخورد وزير كشور در جواب اين سئوال كه راي گيري در چه نقاطي و به دست چه كساني مختل شد، گفت: «در سقز افراد ضد انقلابي و افرادي از دستههاي مختلف به يك دبيرستان حمله كرده و يك صندوق راي را كه حاوي هزار برگ راي مردم بود به آتش كشيدند در مهاباد هم عدهاي از همين نوع افراد اخلالگر مانع راي دادن مردم و يا حضور مردم در حوزههاي انتخاباتي شدند. در يك نقطه ديگر كردستان افرادي از همين نوع بين كشاورزان تبليغ كردند اگر برگ سبز يعني(آري) به صندوق بياندازند يعني اينكه اراضي شما را پس ميگيرند و به مالكان پس ميدهند. وزير كشور گفت: در گنبد كاووس به علت اينكه افراد اخلالگر و ضد انقلابي كه از اهالي تركمن و غير تركمن گنبد نبودند، امروز(ديروز) تيراندازي ميكردند، مردم قادر به بيرون آمدن از خانهها و دادن راي نشدند. معذالك خبر تاييد نشدهاين بود كه مردم در چند حوزه حاضر شده و نظر خود را دادهاند. وزير كشور گفت: چون ارتباط با گنبد بوسيله عناصر ضد انقلابي قطع شده است، ما اطلاع دقيقي از وضع گنبد نداريم. وزير كشور گفت: «راي گيري در گنبد تجديد نميشود و بر ما محقق است كه كلية هموطنان عزيز تركمن و غير تركمن منطقه گنبد اعتقاد كامل به جمهوري اسلامي دارند و فقط آن عده از عناصر ضد انقلابي و اخلالگر كه از خارج به كمك معدود همفكران خود در گنبد رفتهاند، حاضر به دادن راي نشدند و به مخالفت با انقلاب اسلامي بر آمدندظ. درمورد كمبود برگهاي آراء در نقاط مختلف كشور و حتي در سنندج كه غيرمنتظره بود، وزير كشور گفت: «برگ آراء بهاندازه كافي چاپ شده و ما در عرضه اين برگها به شهرستانهاي مختلف مراقبت كامل داريم كه بيش از اندازه مورد نياز نباشد».
مذاكره با حقوقدانان
وزير كشور درمورد مذاكره خود با حقوقدانان دمكرات گفت:« مذاكرات ما پيرامون رفراندوم و مسائل مختلف مربوط به آن بوده است».دكتر صدر حاج سيد جوادي گفت:« در بيش نويس قانون اساسي آيندهايران همانطوري كه معاون وزارت كشور دكتر طباطبائي توضيح داده است، كليه حقوق هموطنان عزيز از جمله كردها- بلوچها و هموطنان غرب زبان به تمام معني محفوظ خواهد بود. و اساساً قواعد اسلامي بما حكم ميكند كه همه مسلمانان را به يك چشم نگاه كنيم. واقعاً بين يك كرد مقيم كردستان و هموطن تهراني ما هيچگونه فرقي وجود ندارد». خبرنگار كيهان پرسيد: امام خميني گفتهاند در اين روزها ممكن است توطئه اي به اجرا در آيد آيا حوادثي كه در برخي از شهرها رخ داد همين توطئه بود؟ وزير كشور گفت:« بتحقيق عملياتي كه در برخي نقاط از اجرا شد اگر آن توطئه نبود. ميتواند قسمتي از آن باشد ولي در برخي حوزهها كه ما ديديم، هوشياري مردم بحدي بود كه از اجراي آن در تهران و شهرهاي ديگر جلوگيري شد. ضمن اينكه آزادي كامل در راي دادن وجود داشت و احدي مانع ديگري نميشد.»(كيهان11/1/1358)
طرح خود مختاري كردستان تسليم نخست وزير شد.
هيات نمايندگي حزب دموكرات كردستان مركب از دكتر عبدالرحمن قاسملو دبير كل حزب،امير قاضي، غني بلوريان، جليل گاداني، احمد قاضي، سالار مامدي محمد، امين سراجي ونبي قادري بعد از ملاقات با امام خميني با نخست وزير، مهندس مهدي بازرگان ملاقات و گفتگو كردند. در اين ملاقات كه بمدت 75 دقيقه طول كشيد هيئت نمايندگي خواستههاي خلق كرد را با نخست وزير در ميان گذاشت و متني كه قبلا در اين زمينه تهيه شده بود به عنوان طرح پيشنهادي در زمينهي خودمختاري به نخست وزير داده شد. برگي از اين متن كه در بر گيرنده خواستههاي خلق كرد است به امام نيز داده شده است. در اين ملاقات نخست وزير به هيئت نمايندگي گفت: آنچه از طرف دولت و من انجام گرفته و اظهارات آيت اله خميني و ديگر آيات عظام در مورد تساوي حقوق اهل تشيع و تسنن و كرد و فارس و تركمن و ديگران نشانه حسن نيت و علاقه دولت و روحانيت نسبت به مسئله است. در اين ملاقات نخستوزير اصل خود مختاري را تا حدي كه مربوط به امور داخلي باشد مطلوب و قابل فبول خواند و اعلام كرد كه كميسيوني مركب از وزير دفاع وزير كشور ووزير كار و اموراجتماعي تشكيل شده است تا با نمايندگان واقعي خلق كرد مذاكره و گفتگو كنند.
مهندس بازرگان همچنين از دعوت ياسر عرفات از هيئت نمايندگي حزب دموكرات كردستان براي مسافرت به لبنان استقبال كرد و دستور داد تسهيلات لازم در اين مورد فراهم شود. در اين ملاقات هيئت نمايندگي از نخست وزير تقاضا كرد به هيئت امكان داده شود تا خواستههاي خلق كرد را در زمينه خود مختاري از طريق راديو تلويزيون براي افكار عمومي تشريح كند.
نخست وزير در مورد اين تقاضا گفت: مانعي در بين نيست و خود هيئت با مراجعه به راديو و تلويزيون ميتواند ترتيب اين كار را بدهد. در اين ملاقات داريوش فروهر وزير كار و امور اجتماعي نيز حضور داشت.(اطلاعات15/1/1358)
بازرگان: قوانين خودمختاري پس از اعلام نظرها اعلام ميشود.
مهندس مهدي بازرگان نخست وزير گذشته در يك مصاحبه مطبوعاتي با حضور خبرنگاران خارجي و داخلي شركت كرد و به سئوالات آنان پاسخ داد. نخست وزير در پاسخ به اين سئوال كه آيا شوراي انقلاب و كميتهها تا چه زماني به كار خود ادامه ميدهند، گفت: شوراي انقلاب و دولت موقت منطقه تا انجام انتخابات مجلس شوراي ملي اسلاميباقي خواهند ماند.ولي كميتهها متعدد و متنوعند و تا زماني كه كارها سر و صورت گيرد و جنبه تخريبي پايان يابد و كار سازندگي شروع شود، وجود خواهند داشت.سئوال شد آيا شما خود را براي پست رياست جمهوري كانديدا ميكنيد؟ نخست وزير گفت: تا وقتي كه قانون اساسي تعيين نشود در اين مورد صحبتي نميكنيم. سئوال شد بودجه تا كي به صورت يك دوازدهم خواهد بود؟ نخست وزير گفت: بودجه بصورت سه دوازدهم است. البته ميدانيد كه تنظيم بودجه وقت و فرصت ميخواهد بعلاوه اينكه مسائل و مشكلاتت زيادي داشتيم اكنون كميسيونهائي در همه وزارتخانهها مشغول تصفيه و ساده كردن دستگاهشان هستند و سازمان برنامه نيز پس از بررسي مخارج وزارتخانهها ظرف سه ماه آينده بودجه را تنظيم ميكند در مورد حفظ حقوق اقليتها در قانون اساسي جديد، نخست وزير گفت: اقليتهاي مذهبي اهل كتاب آنچه را كه در مورد حفظ و بهبود حقوقشان پيشنهاد بدهند مطرح خواهد شد كه تاكنون پيشنهادي به من نرسيده است. در قانون اساسي قديم حقوق اين اقليتها حفظ شده و در قانون اساسي جمهوري در اين مورد قدمي به يش خواهد بود و به عقب برنميگردد. نخست وزير اضافه كرد نمايندگان اقليتها با آيتالله خميني نيز ملاقات كردهاند و مراتب حمايت دولت جمهوري اسلامي به آنان اعلام شده است.سئوال شد نحوه انتخابات مجلس مؤسسان چطور خواهد بود؟ نخست وزير گفت هنوز آئين نامه انتخابات نوشته نشده است. سئوال شد مدتي است تضييقاتي براي مطبوعات خارجي فراهم ساختهاند در گنبد. خبر نگار بونيتدپرس را مضروب كردهاند دو نفر خبرنگار اسوشيتدپرس سه روز است كه دستگير شدهاند و از آنها خبري نيست. نخست وزير گفت ارتش در گنبد استقرار يافته و قاعدتاً موضوع رسيدگي خواهد شد. سئوال شد نتيجه رفراندوم چطور بود؟ نخست وزير گفت: نتيجه رفراندوم بسيار رضايت بخش و اگر نگويم بي نظير، كم نظير بوده است و نتيجه آن امروز يا فردا از طرف وزارت كشور اعلام ميشود و اضافه كرد قانون اساسي در دست مطالعه است. سئوال شد چه موقعي دولت جديد به سر كار مي آيد نخست وزير گفت بعد از انتخابات مجلس و تعيين وكلا. سئوال شد گروههاي چپ و مخالف در دولت آينده چه نقشي دارند؟ وي گفت اين سئوال را از دولت آينده بكنيد سوال شد آيا همكاري خود را با سازمان آزاديبخش فلسطين گسترش خواهيد داد؟ نخست وزير گفت: بله، سئوال شد آيا با گروه بادرماينهوف نيز همكاري خواهيد داشت نخست وزير گفت اين گروه از ما تقاضائي نكرده است و اما چون سازمان تروريستي است ما مسلماً هيچگاه نه با تروريستهاي داخلي، خارجي، نه به نفع و نه به زيان خودمان همكاري نخواهيم كرد. نخست وزير در مورد آينده قراردادهاي خريد وسائل نظامي و ساير پروژهها از آمريكا گفت: همانطور كه با سفير كبير آمريكا مذاكره شدهايران بطور كلي با توجه به سياست جديد ايران خيلي از اين خريدها تطبيق نميكند و وزارت دفاع مشغول تهيه آئين نامه اي در اين مورد است. سئوال شد آيا ايران در كنفرانس سران كشورهاي غير متعهد در كوبا شركت ميكند، نخست وزير گفت: هفته قبل با جناب دكتر سنجابي وزير خارجه در اين مورد صحبتي بود دولت گذشته رسماً در اين زمينه كشورهاي غير متعهد نه مخالف و نه موافق تعهداتي نكرده بود حضرت رييس جمهوري يوگسلاوي در اين مورد دعوتي بطور ضمني كردهاند و اين مساله از جميع جهات براي وزارت خارجه و نخست وزيري روشن نيست بهر حال ما در وضع ظاهر مخالفتي نداريم و تعهدي هم نكرديم و اساسنامه و مرامنامه اين امر در دست مطالعه است. سئوال شد چرا درمورد خودمختاري كردستان و گنبد سياست دولت را مشخص نميكنيدآيا فكر نميكنيد با روشن شدن وضع از زد و خورد و جنگ داخلي و جلوگيري ميكنيد؟ نخست وزير گفت: ما به طريق ديگري به اين قضايا نگاه ميكنيم. حرفها و صحبتها در گنبد و كردستان از خودمختاري، اگر منظور تجزيه طلبي و از بين رفتن وحدت كشور است بهيچوجه قابل قبول نيست ولي اگر خودمختاري داشتن اختيار و مسوول بودن در امور محلي است حتي پيش از قانون اساسي قديم ايالتي و ولايتي كه منظور گرديده مورد قبول و پذيرش است البته اين خودمختاري اختصاص به يك محل نخواهد داشت و براي همه نقاط كشور مورد نظر است. حال چه كارها بايد با حكومت مركزي باشد و چه امور با مسوولان محلي ما خواسته ايم كه مردم نقاط مختلف نظرشان را بدهند همانطور كه مردم كردستان نظريآتشان را به امام دادهاند.با رسيدن اين پيشنهادات فرمول مزبور تهيه و قبل از انتخابات مجلس موسسان منتشر خواهد شد تا مردم نظرات خود را در اين مورد اظهار دارند و يا به نمايندگان خود بگويند كه آنها اعلام كنند. سئوال شد در سخنان خود در روز عيد در استاديوم صحبت از «گذشت» كرديد، آيا استباط اين است كه عفو عمومي داده شود. اگر اين استباط درست است چه موقعي عفو عمومي داده خواهد شد؟ نخست وزير گفت آنچه من در روز عيد در مورد گذشت عنوان كردم مربوط به خود مردم بود. از مردم خواستم نسبت به هموطنان خود لطف و گذشت داشته باشند، اما اين دليل نميشود آنهائيكه مرتكب جرم و خطائي شدهاند بدون مجازات بمانند. عفو عمومي اگر خواسته و يا ابلاغ شود فقط در حيطه اختيار و صلاحيت رهبر انقلاب يعني آيتالله العظمي خميني است. سئوال شد نظر دولت درمورد تاسيسات پتروشيمي ايران و ژاپن چيست؟ نخست وزير گفت: در اين مورد مذاكراتي بوسيله دكتر عابدي شده و آنها مشغول صحبت هستند. نخست وزير درمورد وضع اقتصادي ايران گفت: اقتصاد ايران يك حالت لاينحل ندارد. طبيعي است بعد از انقلاب با آن اعتصاب سه ماهه تقريباً 80درصد فعاليتهاي اقتصادي در بخش خصوصي متوقف شده بود ترميم و سرجا آوردن اين همه فعاليتها و خيلي كار و فكر ميخواهد و همچنين قبول مشكلات از طرف مردم و سپس اضافه كرد اكنون ما از همه زمينهها جلو رفتيم استخراج و صدور نفت شروع شده و مشتريها مراجعه ميكنند راه آهن براه افتاده و در بخش خصوصي حقوق كارگران قسمتهاي عمده پرداخت شده است. نخست وزير افزود قسمت مهمي از كارها تا روز پنجشنبه راه افتاده و تا آخر فروردين يك حركت عمده صورت خواهد گرفت طلب مقاطعه كاران از دولت پرداخت ميشود و پيش بيني ميشود يك ميليون كارگر در كارهاي ساختماني و ضايعي كه در فعاليتهاي ساختماني را تغذيه ميكنند بكار بپردازند بعلاوه تسهيلاتي از لحاظ عدم پرداخت انبارداري در سه ماهه اعتصاب و عدم پرداخت جريمه تاخير ترخيص و افتتاح اعتبار براي سفارش جديد منظور خواهد شد. نخست وزير افزود كارخانههاي كوچك براه افتادهاند و كارخانههاي بزرگ كه متعلق به خاندان سلطنتي و يا مالكيني كه از كشور خارج شدهاند با توجه به اينكه توليدآتشان مربوطه مملكت است و سرو ساماني خواهيم داد و چرخ عظيم اقتصاد مملكت براه خواهد افتاد و با اين ترتيب ما در اقتصاد وضع وخيمي نداريم. سئوال شد توليد نفت در چه سطحي خواهد بود. نخست وزير گفت بين سه تا چهار ميليون بشكه در روز خواهد بود. نخست وزير درمورد اجراي طرحههاي نيمه كاره گفت: پروژههايي كه به مصلحت نبوده و به مراحل نهايي نرسيده را انجام نميدهيم. ولي پروژههايي به مرحل نهايي را رسيده به راه مي اندازيم و اگر براي به راهانداختن آنها كارمند خارجي لازم باشد ما مخالفت اصولي نداريم آنها مي آيند و از امنيت برخوردار خواهند بود. سئوال شد ما در حال حاضر سه ميليون و نيم بيكار داريم. نخست وزير گفت سه ميليون ونيم نيست و در عرض شش ماه چرخهاي اقتصادي به كار خواهد افتاد.(اطلاعات15/1/1358)
بررسي 2 مسئله روز از: دكتر علي اصغر حاج سيد جوادي
واقعيت ماجراي كردستان و بلوچستان و. . .
آيا ظلم و ستمي كه بر برادران و خواهران كرد و بلوچ و تركمن و آذربايجاني ما رفته است بيشتر از ستمي است كه بر برادران و خواهران شيرازي و تهراني و قمي متحمل شدهاند؟
درگيري خونين سنندج و طرح حقوق خودمختاري از سوي برادران كرد ما را در برابر دو واقعيت مهم قرار ميدهد: حمله به پادگان سنندج و مقاومت ارتش و دفاع آنها از پادگان و كوشش افراد مسلح براي تصرف پادگان و خلع سلاح آن واقعيت نخستين است.
اين واقعيت نشان ميدهد كه افسران و سربازان ارتش ما بغير از فرماندهان مزدور شاه و افرادي كه در زير تبليغات دائمي رژيم در ارتش شستشوي مغري شده بودند، در مسير انقلاب به عنوان جزئي از مردم و افرادي از ملت، سلاح خود را در برابر مردم زمين گذاشتند و از ادامه كشتار برادران و خواهران خود باسبق تصميم سرباز زدند.
اين افسران و افراد ارتشي در زمينه دفاع ملي، ستون فقرات ارتش ما هستند. زيرا آنها با تجربههاي طولاني و آموزش و دانش نظامي و آشنايي با سلاحهاي جنگي و انضباط نظامي و آگاهي از فنون و تكنولوژي جديد، بايد جاي شايسته خود را در ارتش ملي انقلاب بدست آورند. در اين مسئله شكي نيست كه ساخت استبدادي و اطاعت كوركورانه بايد از ارتش ما برداشته شود و ارتش پيوسته در فرمان دولت انقلاب و در خدمت انقلاب براي حفاظت استقلال و حفظ انقلاب از دستبرد عوامل ارتجاعي داخلي و خارجي باقي بماند در چنين شكلي بايد همه جوانها در مدارس در زير آموزش نظامي قرار گيرند و در واحدهاي مخصوص و متشكل و سازمان يافته براي حراست انقلاب آماده شوند. ارتش ما بايد از صورت واحد دربسته و منزوي از مردم خارج شود و سربازان و افسران در رابطه با سازمانهاي سياسي و اداري و اجتماعي انقلاب پيوسته در مسير آگاهيهاي سياسي و شركت در اجراي برنامههاي عمراني قرار داشته باشند.
كوشش در متلاشي كردن ارتش و مايوس كردن افسران و قرار دادن آنها در مسير سرزنش و اتهام و مخلوط كردن حساب زندگي و كار آنها با فرماندهان و افسراني كه آگاهانه در خدمت رژيم استبدادي آماده براي كشتار مردم بودند،در حقيقت، خلع سلاح كردن انقلاب در برابر مخاطرات گوناگون داخلي و خارجي است.
در اين مسئله ترديدي نيست كه تكيه امپرياليزم و عوامل مزدور داخلي آن براي سركوب انقلاب و نهضتهاي مردمي بر ارتش است. تا هنگامي كه افراد ارتش همپاي اكثريت مردم به سطح مطلوبي از فرهنگ و آگاهي سياسي و اجتماعي نرسد و نتواند و نخواهد با تكيه بر اين آگاهي بصورت آلتي ضدمردمي و ضد انقلاب درآيد، اين خطر بطور دائم و بشدت وجود دارد، زيرا فكر خامي است اگر تصور كنيم كه امپرياليزم كشور ما و موقعيت جغرافيائي آن را رها كند و از منافع بيكران خود در منطقه چشم پوشي نمايد.
با توجه به اين واقعيت است كه مسئله حساس حقوق مردم كشور ما در ولاياتي نظير كردستان و خوزستان و بلوچستان مطرح ميشود. يعني همان واقعيتي كه اكنون براي ما و برادران ما مطرح شده است. مسئله استفاده از حقوق ملي و هويت قومي مسئله اي بسيط و جداي از مجموع مسائل و مشكلات سياسي و اجتماعي جامعه ما خصوصا در برخورد با واقعيت جغرافيائي سياسي كشور ما نيست.
جغرافياي سياسي كشور ما در بسياري از مرزها داراي تداوم ارضي و سياسي و اقتصادي تا آنسوي مرزهاي كشور است كه در زمينه طرح حقوق ملي نمي تواند مورد بررسي قرار نگيرد.
در آنسوي كردستان ايران و آذربايجان ايران و بلوچستان ايران و خوزستان ايران و صحراي تركمن ايران مردمي زندگي مي كنند كه از نظر نژادي و مذهبي و زبان و رسوم و سنن و تاريخ با اينسوي مرز داراي وجوه مشترك و نقاط پيوستگي و جاذبه فراوان هستند و اين وجوه مشترك و جاذبههاي نژادي و مذهبي و خوني و زباني، بنوبه خود گذشته از اينكه براي آنها عوامل اتحاد و پيوستگي و اشتراك در سرنوشت سياسي است براي سياستهاي بيگانه و امپرياليزم و مزدوران و همدستان آنها عوامل نفاق و هرج و مرج و تهديد مستقيم در زمينه تماميت ارضي كشور ما باشد.
وقتي ما واقعيت را مطرح مي كنيم نبايد موجب دلگيري و شكايت روشنفكراني شود كه در گرايش فكري و سلكي به« ماركسيزم »اعتقاد دارند و يا دوستي با شوروي و بلوك شرق را به دوستي با آمريكا و غرب ترجيح ميدهند. هنوز يكسال از تاريخي نمي گذرد كه نشريه نويد بعنوان ارگان حزب توده در طرح برنامه جمهوري دموكراتيك ايران، جمهوري ايران را متشكل از خلقهاي ايران دانست كه بطور داوطلبانه و از روي اختيار وابستگي و شركت خود را در جمهوري ايران اعلام مي كنند.
به اين ترتيب در موضع خاص جغرافياي سياسي ايران بعنوان يك كشور ضعيف و محصور در سياست جهاني، ابرقدرتها حق انتخاب اختياري مردم آذربايجان و كردستان و بلوچستان و خوزستان در اينكه بصورت جزئي از ملت ايران باقي بمانند و يا اگر نخواستند ميتوانند از جمهوري ايران خارج شوند و به تداوم جغرافياي آن سوي مرزها به پيوندند و يا بصورت مستقل درآيند چه صورتي پيدا خواهد كرد ؟
آيا در دنيا كشور و ملتي وجود دارد كه اينگونه به زمينه احتمالي تجزيه كشور خود و جدائي بخشهاي عظيمي از مردم خود صحه بگذارد؟ آيا وجود لهجههاي مختلف و يا مذهب و زبان و نژاد متفاوت در سرزميني كه هزاران سال با همه تنوع و رنگارنگيهاي قومي و نژادي و زباني مردم آن در درون يك واحد زندگي كردهاند مي تواند دليلي بر جدائي و استقلال آن مردم و تجزيه كشور باشد؟
آيا ظلم و ستمي كه به برادران و خواهران كرد و بلوچ و تركمن و آذربايجاني، در اثر رژيم استبدادي و سلطه استعمار گران بيگانه رفته است، بيشتر از ستمي است كه برادران و خواهران شيرازي و تهراني و قمي و جهرمي و مشهدي و اصفهاني و سبزواري و ساير نقاط كشور ما در سلطه نظامهاي جبار ايران متحمل شدهاند؟ بنابراين حرف ستم و خشونت و غارت موجد حق خاصي براي گروهي از مردم كشو ما نميشود بلكه همه مردم جامعه و اكثريت انسانهاي ساكن سرزمين ايران به استثناي طبقه حاكمه و گروههاي وابسته به آن به نسبتي مساوي و بطور مداوم از ستم و خشونت و غارت، رژيم و استعمارگران بيگانه رنج كشيدهاند، اما آنچه قابل انكار نيست حق تعيين سرنوشت براي تمامي مردم در سطح كشور و دخالت و نظارت آنها بر امور اجتماعي و سياسي و اقتصادي جامعه است. اين واقعيتي است انكار ناپذير كه در حكم شورا و مشورت اسلامي و ضوابط دموكراسي جزء حقوق فطري و طبيعي افراد جامعه است. مردم سرزمين ما بايد در حوزه فعاليت فرهنگي و احياي آداب و رسوم قومي و شكوفائي فرهنگ خود و دخالت در تعيين ضوابط سياسي و اداري و فرهنگي و اجتماعي و اقتصادي محل سكونت خويش داراي حقوقي ثابت و شناخته شده در چارچوب استقلال ملي و تماميت ارضي وطني خود باشند.
حوزه جغرافيائي وطن ما خدشه ناپذير و غير قابل تجزيه است و ما مردمي هستيم كه با نژادها و زبانها و مذاهب و لهجه و آداب و رسوم مختلف داراي وحدت تاريخي و جغرافيائي بوده و اقتصاد و منابع و كشاورزي هر ناحيه مكمل ناحيه ديگر است و اين همه امكانات در زير يك نظام دموكراتيك عادلانه و بر اساس مشورت و شورا و دخالت و نظارت اكثريت، ميتواند همه امكانات و همه منابع و همه ثروتها را بطور برابر و مساوي و بر اساس اقتصادي مترقي و پويا بين همه مردم سرزمين ما قسمت كندو آبادي و توسعه و رشد را در همه نواحي مملكت و بر اساس كار و فعاليت خلاق همه مردم وطن ما تعميم دهد. بنابراين اصل ستم و خشونت را نميتوان ملاك جدائي و يا تفرقه مردم قرار داد و آنرا بصورت عامل فشار بر دول انقلاب درآورد، اگر در درك و موقعيت حساس دولت انقلاب و كمك براي تقويت مباني دموكراتيك قدرت بوسيله دولت تفاهمي نشان داده نشود، طبعا علتي جز تحريك و توطئه براي تزلزل اساس استقلال كشور و تماميت ارضي آن ندارد و اين همان چيزي است كه دير يا زود زمينه دخالت استعمارگران خارجي و مزدوران داخلي آنرا به بهانه جلوگيري از هرج و مرج و حفظ منافع فراهم خواهد كرد. همكاري و تشريك مساعي با دولت انقلاب بمعناي سكوت در برابر نقض و يا غفلتها نيست. اما مسئله مهم اينست كه در مرحله حساس و بحراني كنوني كه دولت هنوز بر اهرمهاي قانوني قدرت مسلط نشده و قلمرو انقلابي قدرت مشخص نگرديده است دعوي و حقوق مشروع انساني و ملي نبايد وسيله ايجاد هرج و مرج و توسعه تشتت و درگيريهاي حاد سياسي و اجتماعي قرار گيرد.
استالين در مسئله مليتها در كتاب طرح مسئله ملي مي نويسد:
« … كساني كه مي گويند: بگذار هر كس فقط روي خود حساب باز كند» و «موضوع ملي مقدم بر همه»، مردم را دچار تفرقه مي كنند زيرا صحيح ترين شعار مبارزه اينست كه: «مسائل عمومي مقدم بر همه است» در انقلاب اكتبر هنگامي كه ناسيوناليستهاي ملل گرجي و ارمني و يهودي و آذربايجاني گفتند كه: «بگذار كارگران ملل مختلف مقدم بر همه چيز براي زبان خود مبارزه كنند.» رهبران سوسيال دموكرات روس چه جوابي به آنها دادند؟
جواب آنها چنين بود: « چون در روسيه هنوز دموكراسي برقرار نگرديده و هدف انقلاب برقراري دموكراسي در سراسر روسيه است، بنابراين استقرار دموكراسي كامل در كشور بمنزله اساس و مشرط مساله ملي است.(اطلاعات15/1/1358)
وزير كشور:در سقز صندوق راي را به آتش كشيدند.
احمد صدر حاج سيد جوادي وزير كشور، ديروز بعد از بازگشت از سفر يك روزه قزوين و بازديد از حوزههاي راي گيري در يك مصاحبه مطبوعاتي شركت كرد.
وزير كشور در جواب اين سئوال كه نظرتان را راجع به رفراندوم چه بوده است گفت:
برخلاف شايعاتي كه ما را متوحش و ناراحت ميكرد. بحمداله اخذ راي و گرفتن نظريات مردم در تمام سطح كشور، باستثناي چند نقطه، با آرامش كامل توام بوده است و اتفاق ناراحت كننده اي بروز نكرده و مردم هم باشتياق كامل از اول وقت امروز (ديروز) در صفهاي طويلي شركت كرده بودند و خوشبختانه بدليل اينكه مدت راي گيري دو روز بود، خود مردم هم از نظر فشار بهمديگر و پيشي گرفتن از همديگر مسئله اي را فراهم نكردند. وزير كشور راجع به چند نقطه اي كه ناآرام بود اشاره كرد و گفت در سقز، افراد ضد انقلابي، يا افراد افراطي از دستجات مختلف، به يك دبيرستان حمله كردند و صندوق رايي را كه حاوي هزار برگ راي نظر مردم بود. به آتش كشاندند. در مهاباد هم عدهاي از همين نوع افراد مانع راي دادن مردم و با حضور در حوزههاي انتخابي شده بودند باز در يك نقطه ديگر در كردستان از همين نوع افراد بين كشاورزان تبليغ ميكردند كه اگر برگ سبزي كه روي آن كلمه (آري) نوشته شده است به صندوق بياندازند، يعني اينكه اراضي شما را پس گرفته و به مالكين مي دادند.
در گنبد كاووس بعلت اينكه افراد، اخلالگر و عنصر ضد انقلابي كه بهيچوجه جزء تركمنهاي عزيز اين منطقه و يا جزء افراد غير تركمن اهالي آنجا و يا جز عباسدار آن انقلاب نيستند اين افراد اخلاگر در سنگرهاي خود به تك تيراندازي مشغول هستند و مردم قادر به بيرون آمدن از خانهها و شركت دادن در راي نبودند. (اطلاعات15/1/1358)
بازرگان در ملاقات با هيات حزت دموكرات كردستان:
براي تشريح خواستهاي كردها در تلويزيون مانعي وجود ندارد.
هيات نمايندگي حزب دموكرات كردستان ايران به دنبال ملاقات با امام خميني با مهندس بازرگان نيز ملاقات كرد و در مورد مسايل جاري مملكت بويژه مساله كردستان ازلاعيه اي منتشر كرد.
در اين ملاقات رييس هيات نمايندگي كردها را دكتر عبدالرحمان قاسملو به عهده داشت و در آن غني بلوريان محمد امين سراجي و امير قاضي اعضاي دفتر سياسي حزب عضويت داشتند.
آقاي داريوش فروهر وزير كار نيز در اين ديدار حضور داشت. در جريان ملاقات كه هفتاد و پنج دقيقه طول كشيد ابتدا دكتر عبدالرحمان قاسملو روي كار آمدن دولت موقت جمهوري اسلامي را تبريك گفت و پشتيباني حزب دموكرات كردستان را از ان اعلام داشت. سپس به تفصيل درباره وضع فعلي كردستان، تحريكاتي كه در آن سازمان از سوي افراد ضد انقلابي به وپيژه در سنندج و اروميه عليه مردم كردستان انجام ميشود سخن گفت و آنگاه خواستهاي مردم كردستان را مطرح كرد و مفهوم خودمختاري را به تفصيل توضيح داد وي ابتدا از نخست وزير خواست كه به هيات نمايندگي امكان داده شود در راديو و تلويزيون خواستهاي مردم كردستان بويژه خودمختاري را براي افكار عمومي ايران روشن سازد. دكتر قاسملو همچنين از نخشست وزير خواست كه به منظور گنجاندن خوساتهاي خلق كرد در قانون اساسي نماينده مردم كردستان در تدوين قانون اساسي جديد شركت نمايد
نخست وزير ضمن اظهار خوشوقتي از اين ديدار اظهار داشت آنچه از طرف دولت ايشان انجام گرفته و اظهارات حضرت آيت اببه خميني آيتالله شريعتمداري آيتالله طالقاني كه درباره تساوي حقوق اهل تسنن و تشييع كرد و فارس و تركمن و ديگران انجام گرفته نشانه حسن نيت و علاقه دولت و روحانيت نسبت به اين مساله بوده است. در مورد خواستهاي مردم كردستان و مساله خودمختاري نخست وزير اظهار داشت كه طرح پيشنهادي را مورد مطالعه قرار خواهد داد و اطلاع داد كه كموسيوني از وزيران دفاع كشور و كار تشكيل شده تا با نمايندگان واقعي ملت كردستان مسائل را بررسي كند.
وي اصل خودمختاري را تا حدي كه مربوط به امور داخلي باشد چيز مطلوب و قابل قبولي خواند و اضافه كرد كه اين تغييرات اساسي بايد در قانون اساسي گنجانده شود و به مرحله اجرا درآيذد. در ضمن اشاره نمود كه دولت او موقت است و فقط مي تواند مقدمه تغييرات اساسي را فراهم كند. نخست وزير پيشنهاد كرد كه نمايندگان كردستان با كميسون تعيين شده همكاري كنند. نخست وزير نخست وزير از دعوت ياسر عرفات از هيات نمايندگي حزب دموكرات كردستان ايران براي مسافرت به لبنان استقلبال كردند و دسوتر داد تسهيلات لازم را در اين باره به عمل آورند در مورد استفاده از راديو و تبلويزيون به منظور روشن ساختن افكار عمومي درباره خوستهاي مردم كردستان و مفهوم خودمختاري نخست وزير گفتند خودتان مراجعه كنيد، مانعي در بين نيست. مهندس بازرگان حسن نيت زيادي را در جريان اين ديدار از خود نشان داد و روي هم رفته طرحي را با تمايت اراضي كشور تضاد نداشته باشد قابل قبول دانست.(كيهان15/1/1358)
اعتراض به نحوه انتخابات سنندج به تهديد كشيده شده است.
سنندج ـ خبرنگار اطلاعات:دكتر ابراهيم يونسي بانه استاندار در پيامي خطاب بمردم اين استان گفت كه در پي اعتراض عدهاي از مردم به نحوه انتخاب شوراي شهر سنندج،اعتراضات از مسير و مجراي طبيعي خود خارج گرديد و به تهديد و ارعاب دانش آموزان مدارس و كسبه و مردم شهر كشيده شد. استاندار با اشاره به مسئوليت مردم در رابطه با حفظ نظم و تكيه بر موازين منطقي در پيام خود از گروههاي مذهبي و پيشرو خواست كه خود را نگهبان گروهاي ديگر بدانند و از ياد نبرند كه تضادها از بين خواهد رفت و سرانجام همين برادران و خواهرانند كه ميمانند و ناچار بايدبا هم زندگي كنند و در سيماي يكديگر بنگريد. كاري نكنيد كه با مشاهده قيافه يكديگر رنگ غم و تلخي بر چهره يكديگر ببينيد. من بنابر وظيفهاي كه دارم لحظه به لحظه دولت را در جريان امر ميگذارم و خواهم گذاشت. استاندار در قسمت ديگري از پيام خود بار ديگر مردم را به حفظ نظم دعوت كرد و گفت: درست بينديشيد تا مردم مجال كار را داشته باشند. تا پيمانكار احساس امنيت كند و بكار خود ادامه دهد. تا سرمايه دار سرمايه گذاري كند تا مردم مجال كاركردن و ساختن، و دستگاههاي اجرائي فرصت تأمل و تدبير و چاره انديشي داشته باشند و گرنه ديري نخواهد گذشت كه فاجعه بيكاري و حتي گرسنگي در شهر بال خواهدگشود.استاندار در پايان از رهبران فكري، صنفي و مذهبي خواست تا سنگيني وظيفه و مسئوليت خود را در رابطه با موقعيت خطير كردستان از ياد نبرند. تشنج حاكم بود و در 3 هفته اخير شهر كاملا بحال عادي و آرام بازگشت. به مجرد راي گيري انتخابات شوراي شهر، بر اثر اشتباعاتي كه از طرفين درگير ـ پيشرو و اسلامي ـ بروز كرد گروهي كه قادر به كنترل احساسات خود نيستند و با تغيير رژيم انتظار داشتند از صفر به صدر برسند كه البته چنين نشد وضع فعلي را بوجود آوردند) پرتوماه در پاسخ به اينكه آيا انتخابات در يك فضاي آزاد و دموكراتيك انجام شده است، گفت: بگزارشهاي رسيده از انتخابات تا حد مطلوبي آزاد برگزار شده و از نحوه قزائت آراء چنين برميآيد كه مردم سنندج در انتخابات خوب انديشيدهاند و ميتوان به آينده اميدوار بود وي ادامه داد: "از 34 هزار و600 نفري كه قبلا در حوزههاي راي گيري ثبت نام كردند حدود 24 هزار و 33 راي تا اين لحظه در صندوق ريخته اند و تا كنون دوسوم آرا قرائت شده و احتمالاً قرائت آراء تا بعد از ظهر فردا (امروز) پايان خواهد يافت و در پي انجام شور با مسئولين امر، نتيجه انتخابات اعلام ميگردد."(اطلاعات26/1/1358)
ادامه مذاكره
سنندج ـ مذاكره ميان احمد صدر حاج سيد جوادي وزير كشور و يونسي بانه استاندار كردستان برسر موضوع انتخابات شوراي شهر سنندج ادامه دارد وتا اين لحظه نتيجه اين مذاكرات اعلام نشده است و بدين ترتيب هنوز معلوم نيست سرنوشت اين انتخابات چه خواهد بود و آيا اين انتخابات تجديد خواهد شد يا نه.
گروههايي از مردم سنندج نسبت به اين انتخابات معترضند و ديروز نيز در ميدان آزادي اجتماع كرده بودند و هم اكنون نيز در مسجد جامع شهر متحصن شدهاند تا انتخابات تجديد شود.(اطلاعات27/1/1358)
از طرف وزير كشور،نحوه برگزاري انتخابات سنندج تأييد شد.
احمد صدر حاج سيد جوادي امروز طي تماسي تلفني به خبرنگار كيهان گفت: تا آنجا كه من اطلاع دارم و با استاندار و شوراي موقت تماس گرفتهام انتخابات سنندج به خوبي برگزار شده و نارساييها و اخلالهايي كه گروهي در كار انتخابات به عمل آوردند نتوانست موجب ابطال انتخابات شود. وزير كشور گفت: استاندار كردستان در جريان انتخابات، بي طرفي محض اتخاذ كرده و در انتخابات، هيچ مداخلهاي نكرده و نميكند. وزير كشور گفت انتخابات مجموعاً به نظر شوراي موقت آنچنان بد برگزار نشده كه ابطال شود و مطابق آييننامهاي كه به امضاي آيتالله طالقاني، من و استاندار كردستان رسيده و طرفين ماجرا هم در كردستان آنرا قبول كردهاند معترضين به انتخابات ميتوانستند بعد از پايان انتخابات اعتراضات خود را تسليم هيات نظارت كنند تا به آن رسيدگي شود. وزير كشور گفت تا ديشب ساعت يك بعد از نيمه شب 9 هزار راي خوانده شده است و كار خواندن آراء همچنان ادامه دارد. 50 درصد آراء انتخابات سنندج تاكنون قرائت شده است.(كيهان27/1/1358)
نتيجه انتخابات شواري شهر سنندج امروز اعلام ميشود.
سنندج خبرنگار كيهان شمارش آراء انتخابات 11 عضو شوراي موقت شهر سنندج كه از ساعت 24 روز شنبه هفته جاري آغاز شده بود در ساعت 2 و 20 دقيقه بامداد امروز به پايان رسيد.
قرار بود شمارش آراء امروز بعدازظهر به پايان رسيد اما كميته 5 نفري بخاطر تسريع در شمارش آراء ديروز از اشخاص بي نظري كمك خواست به همين علت شمارش آراء قبل از مهلت تعيين شده به پايان رسيد.
مظفر پرتوماه نماينده آيتالله طالقاني در كميته 5 نفري موقت اداره امور شهر گفت: كار بررسي صورت جلسه گروههاي كه در شمارش آراء صندوقها شركت داشتهاند امروز بعدازظهر به اتمام مي رسد و آخر وقت امروز انتخاب شوندگان معرفي ميشوند
گفته ميشود كانديداهاي گروه ائتلافي انجمنها و جمعيتهاي اسلامي آراء زيادي بدست آوردهاند و بطور يقين در شورا داراي اكثريت قاطع خواهند بود.
در نظر است پس از انتخاب اعضاي شورا نمايندگان جلسهاي با حضور استاندار كردستان ترتيب دهند و رئوس برنامهها را اعلام كنند. آنچه بدون شك در اولين نشست مورد بررسي قرار خواهدگرفت. موضوع حفظ نظم و برقراري امنيت شهر خواهد بود. دكتر يونسي استاندار كردستان در تماس با كيهان گفت: با نظر اعضاي شوراي شهر افراد خوشنام شهرباني و ژاندارمري دعوت بكار خواهند شد. وي گفت: اگر چنانچه افراد خوشنام دستگاههاي انتظامي به حد كافي نرسد از ميان پاسداران و گروههاي مردم، افراد مورد نياز استخدام خواهند شد. استاندار گفت: لباس ماموران شكل و رنگ جديدي خواهد داشت.(كيهان28/1/1358)
اخطار وزارت كشور:با ادامه نبرد نقده،ارتش وارد عمل ميشود.
در پي درگيري روزهاي اخير شهر نقده،احمد صدر حاج سيد جوادي وزير كشور اطلاعيهاي به اين شرح منتشر كرد:
بسمه تعالي
هموطنان عزيز ساكن شهرستان نقده!درگيري و زدوخوردي كه مدت دوروز است در آن شهرستان اتفاق افتاده است موجب كمال تاثر و تاسف دولت موقت جمهوري اسلامي ايران است. فعاليتهاي سياسي و انتظامي آقاي استاندار آذربايجان غربي تاكنون به نتيجه مثبتي نرسيده است و بعلت اينكه دولت حافظ جان و مال هموطنان عزيز ميباشد و در قبال كشت و كشتار ساكنين نقده نميتواند سكوت و بي تفاوتي اختيار نمايد، بنابر اين بكليه افراد و طرفين درگير در قضيه اخطار ميشود كه جداً دست از برداركشي و زد وخورد بردارند و به دستورهاي هيئت اعزامي از طرف دولت توجه نمايند و در صورتيكه تا ساعت 4 عصر روز يكشنبه دوم ارديبهشت به درگيري خود خاتمه ندهند، ناچار ارتش جمهوري اسلامي براي جدا كردن طرفين دعوا از يكديگر و جلوگيري از خونريزي وارد عمل خواهد شد. (كيهان2/2/1358)
اگر تا ساعت 4 بعدازظهر امروز زد و خورد پايان نگيرد،ارتش در نقده وارد عمل ميشود.
احمد صدر حاج سيد جوادي وزير كشور ديشب در يك اطلاعيه از طرفين درگيري در نقده خواست كه دست از برادركشي بردارند و به دستورهاي هيات اعزامي دولت توجه كنند.
وزير كشور هشدار داد در صورتيكه تا ساعت 16 ( بعدازظهر ) امروز طرفين به درگيري خاتمه ندهند، ناچار ارتش براي جلوگيري از خونريزي وارد عمل خواهد شد.(آيندگان2/2/1358)
اخطار وزارت كشور:با ادامه نبرد نقده،ارتش وارد عمل ميشود.
در پي درگيري هاي روزهاي اخير شهر نقده احمد صدر حاج سيد جوادي وزير كشور اطلاعيه اي بهاين شرح منتشر كرد:
هموطنان عزيز ساكن شهرستان نقده، درگيري و زد وخوردي كه مدت دو روز است در آن شهرستان اتفاق افتاده موجب كمال تاثر و تاسف دولت جمهوري اسلاميايران. فعاليتهاي سياسي و انتظامي آقاي استاندار آذربايجان غربي تاكنون به نتيجه مثبتي نرسيده است و به علتاينكه دولت حافظ جان و مال هموطنان عزيز ميباشد و در قبال كشت و كشتار ساكنين نقده نميتواند سكوت و بي تفاوتي اختيار نمايد. بنابراين به كليه افراد و طرفين درگير در قضيه اخطار ميشود كه جدا دست از برادركشي و زد و خورد بردارند، و به دستورهاي هيات اعزامي از طرف دولت توجه نمايند و در صورتي كه تا ساعت 4 عصر روز يكشنبه دوم ارديبهشت به درگيري خود خاتمه ندهند ناچار ارتش جمهوري اسلامي براي جدا كردن طرفين دعوا از يكديگر و جلوگيري از خونريزي وارد عمل خواهد شد.
پاسداران اروميه به نقده رفتند
اروميه ـ براساس گزارشهايي كه تا ساعت 5/8 صبح امروز از نقده رسيده است، جنگ و زد و خورد دراين شهر به شدت ادامه دارد و طرفين درگير توجهي به هشدار دولت مبني بر اعزام نيروهاي ارتش به منطقه نكردهاند.
از ساعت چهار صبح امروز چهار تير توپ از قسمت جنوب به داخل شهر نقده شليك شد و چندين بار صداي انفجار گلولههاي خمپاره به گوش رسيد. ارتباط تلفني داخل شهر قطع شده است. از ميزان تلفات و خسارات هنوز اطلاع دقيقي در دست نيست. مردم از لحاظ مواد غذايي شديداً در مضيقه هستند.
شب گذشته حجتالاسلام غلامرضا حسني فرمانده پاسداران انقلاب اروميه به اتفاق عدهاي از پاسداران با چند نفربر عازم نقده شد و خبر رسيده حاكيست كهاين عده توانستهاند خود را به نقده برساند.
استاندار آذربايجان غربي، حضرتآيتالله فوزي و حجتالاسلام قريشي حساسيت منطقه نقده را بااطلاع دولت رسانده اند و تقاضاي اقدام فوري كردهاند.(كيهان2/2/1358)
سخنگوي دولت: دليل روشني درباره حوادث نقده مشخص نيست.
عباس امير انتظام معاون نخست وزير و سخنگوي دولت، ديروز در يك جلسه مصاحبه مطبوعاتي اعلام كرد كه مهندس مهدي بازرگان نخست وزير امروز(ديروز) سرپرستي وزارت امور خارجه را بر عهده خواهد گرفت و دكتر ابراهيم يزدي معاون نخست وزير در امور انقلاب نيز جانشين ايشان در وزارت امور خارجه خواهد بود. سخنگوي دولت درمورد حوادث اخير شهر نقده گفت: «هنوز دليل روشني براي درگيريها در اين شهر مشخص نشده است و با كمال تاسف، در اين جريانات، عدهاي كشته و زخمي شدهاند و بدستور دولت، ارتش، امروز براي متوقف كردن اين خونريزي دخالت خواهد كرد». در مورد اسامي كشورهائي كه دولت به آنها نفت صادر ميكند، اميرانتظام گفت: «نام اين كشورها را نميتوانم اعلام كنم ولي مسلماً به اسرائيل و آفريقاي جنوبي نفت صادر نميشود». در مورد كميسيون ماده 100 كه از طرف شهرداري اعلام شد كه در مواقع لزوم شهرداري از اين ماده استفاده خواهد كرد، امير انتظام گفت: «عدهاي از فرصت، سوء استفاده كرده و در كنار «پارك وي» و جاهاي ديگر برخلاف نقشه شهرداري اقدام به ساختن خانه كردهاند كه اينكار برخلاف مصلحت مملكت و برخلاف قانون است و بايد جلوگيري شود. درحال حاضر جواز ساختمان كه قبلاً ششماه طول ميكشيد، ظرف يك روز صادر ميشود». امير انتظام در مورد ملاقات «شهريار روحاني» سرپرست سفارت ايران در واشنگتن با «سايروس ونس» سخنگوي دولت آمريكا اظهار بي اطلاعي كرد. امير انتظام در زمينه توليد مشروبات الكلي گفت: «بطور كلي اجازه توليد مشروب داده نخواهد شد ولي براي اقليتهاي مذهبي، مطالعه و بررسي خواهد شد و براي تامين كاري جهت كارگران اين كارخانه ما نيز مطالعاتي بعمل مي آيد. در مورد پذيرش سفير جديد امريكا در ايران، اميرانتظام گفت: «هنوز نامه رسمي در اين مورد به ما نرسيده است» در زمينه دستگيري افرادي كه در بودن وقتل «افشار طوس» دست داشته اند، سخنگوي دولت گفت: «بدون شك بايد فرصت براي دادگاههاي انقلاب باشد كه به اين پرونده نيز رسيدگي كنند». امير انتظام در مورد موضع دولت در واقعه 21 آذر و نجات آذربايجان گفت: «بنظر من چون 21 آذر روزي بود كه آذربايجان از دست عمال خارجي نجات يافت، بدون شك روز با ارزشي براي ما خواهد بود». در پايان مصاحبه ديروز از سوي سخنگوي دولت اعلام شد كه از امروز(ديروز)، مأموران گارد شهرباني، حفاظت از نخست وزيري را بعهده خواهند گرفت.(كيهان3/2/1358)
شوراي شهر سنندج از امروز آغاز بكار ميكند.
سنندج ـ خبرنگاركيهان:كميته 5 نفري اداره امور شهر سنندج و مسوول برگزاري انتخابات شوراي 11 نفري شهر پس از يك هفته رسيدگي به اعتراضات وارده، در مورد چگونگي انتخابات شوراي شهر اعلام كرد كه شوراي شهر سنندج قانوني است و از امروزاين شورا وظايف و فعاليت خود را آغاز ميكند.
دكتر مظفر پرتوماه نمايندهآيتالله طالقاني در كميته 5 نفري در گفتگوئي با كيهان اظهار داشت: در ظرف مهلت تعيين شده 119 اعتراض نامه به كميته تسليم شد. با توجه بهاين كهاين رقم نيم درصد كل راي دهندگان را تشكيل ميدهد، و اصولاً قابل اغماض و مبنائي براي تجديد انتخابات بشمار نميايد، معالوصف به موارد اعتراض رسيدگي شد. در بررسيهاي به عمل آمدهاين نتيجه حاصل شد كه 16 برگ از اعتراض نامهها جنبه پيشنهادي در مورد برگزاري كيفيت انتخابات دارد، 42 برگ ديگر در مورد تبليغات در امر انتخابات بوده و بيمورد و ربطي به تقلب در انتخابات ندارد، 300 برگ قابل رسيدگي بود كه چون موارد ادعا و شاكي و مشتكي مشخص نبود، در مورد بقيه اعتراضات از 20 نفر از معترضين درخواست شده كه براي اداي توضيحات به كميته بيايند و بر فرض اگر موارد اعتراض آنها نيز صحيح باشد.
اين نسبتي برابر با يك در هزار دارد كه نميتواند انتخابات را مردود كند. بهاين ترتيب روز پنجشنبه شوراي موقت 11 نفري شهر سنندج با وجودي كه هنوز آئيننامه تفضيلي مربوط به وظايف آنها از طرف وزارت كشور ارسال نشده است، رسماً فعاليت خود را آغاز ميكند.
هم اكنون شورا مشغول تدوين آئيننامهاي است كه در چهار چوب آن به مسايل موجود شهر رسيدگي كند. (كيهان6/2/1358)
دولت موقت و كردستان(2)
بر اساس توافق هيات حسن نيت، تظاهرات مسلحانه در نقده و شهرهاي اطراف آن ممنوع شد.
اروميه ـ خبرنگار كيهان: هيات حسن نيت نقده با شركت روحانيون و معتمدان شهرستانهاي نقده اروميه و مهاباد و محمد مهدي عباسي استاندار آذربايجان غربي سومين جلسه خود را در فرمانداري نقده تشكيل داد. در اين جلسه تصميم گرفته شد. كه 2 گروه تجسس براي شناسائي و آزادي گروگانهايي كه تاكنون مبادله نشدهاند اقدام كرد.
مشروح تصميماتي كه در اين جلسه گرفته شد طي اطلاعيهاي به قرار زير اعلام شد:
1ـ مقرر گرديد 2 گروه به همراهي 2 نفر از پاسداران اعزاميتهران به سرپرستي «صباغيان در روستاهاي اطراف (اعم از ترك و كرد) براي تحقيق و تجسس در مورد گروگانهاي طرفين از امروز (پنجشنبه) به گشت بپردازند، و در صورت وجود گروگان يا پناهنده، فوراً آزاد بشوند، و نتيجه بلافاصله به استانداري آذربايجان غربي گزارش بشود.
2ـ اعلاميه مبسوطي در موضوع آزادي گروگانها يا پناهندگان صادر و در سطح شهر و روستاها به وسيله هليكوپتر پخش شود و نيز در راديو و تلويزيون تا چند روز تكرار شود، آزاد كردند گروگانها از طرف حجتالاسلام حاج ميرزا ابراهيم محرز و حاج ملا صالح رحيميتوصيه و تاكيد بشود.
3ـ گروه مندرج در بند يك موظفند نسبت به مبادله كليه اتوموبيل ها و تراكتورها، پس از صورتبرداري و شناسايي آنان اقدام و كليه را بدون قيد و شرط به صاحبان آنها تسليم نمايند.
4ـ مقرر گرديد حجتالاسلام حاج ميرزا ابراهيم محرز و ملا صالح رحيميبراي برگرداندن آوراگان شهر و روستا از مهاباد و روستاهاي ديگر و همچنين براي بازكردن مغازهها در شهر متفقاً اقدام كرد.
5ـ كريم سامي به نام نماينده حزب دموكرات كردستان ايران از طرف حزب نسبت به تامين جاني و مالي روستاييان ترك در منطقه نقده تعهد نمود كه هيچگونه تهديد يا ارعاب و تعلل از طرف اعضاء و يا هواداران حزب در مورد فردي به عمل نيايد.
6ـ مقرر گرديد كه از اين به بعد شركت كنندگان در تظاهرات با خود اسلحه حمل نمايند در غيراين صورت اگر دارنده اسلحه جزء شركت كنندگان در تظاهرات باشد، مسوول و تحت تعقيب و مجازات قرار خواهد گرفت.
7ـ به اتفاق آراء تصويب گرديد از اين به بعد در شهر نقده از هرگونه شايعهسازي و پخش اعلاميههاي تحريكآميز شديداً جلوگيري به عملآيد و عاملان بلافاصله به دادگاه انقلاب اسلامي معرفي گردند.
اعلاميه جامعه روحانيت
در همين حال جامعه روحانيت با انتشار اطلاعيهاي از همه مردم مناطق تقده، اشنويه و پيرانشهر خواست افرادي را كه به عنوان گروگان نگهداشتهاند، آزاد كنند. (كيهان15/2/1358)
از سوي وزير مشاور در طرحهاي انقلاب،اصول خودمختاري اعلام شد.
طرح قانون اساسي جديد احتمالاً دو هفته ديگر تكميل شده و براي اطلاع و نظر خواهي عمومي اعلام خواهد شد اين مطلب را دكتر يدالله سحابي وزير مشاور در طرحهاي انقلاب امروز در يك مصاحبه مطبوعاتي اعلام داشت. دكتر سحابي همچنين گفت: متني كه در مورد قانون اساسي جديد ايران در جرايد منتشر شد اولين متني بود كه در ايام اقامت امام خميني در پاريس تهيه شد و اجمالاً به نظر ايشان هم رسيده بود اما اين طرح نهايي نبوده و نيست.
راجع به مجلس موسسان دكتر سحابي گفت: تصويب و تنظيم قانون اساسي جمهوري اسلامي بايد به وسيله مجلس موسسان صورت گيرد. چنين مجلسي قابل مقايسه و تطبيق با سه مجلس موسسان ديگر كه در رژيم منحط و گذشته تشكيل شده بود. نخواهد بود و محتاج قانون مخصوصي ميباشد. شوراي طرحهاي انقلاب به موازات مطالعه تازه در قانون اساسي و تهيه قوانين ديگر، به تهيه قانون مجلس موسسان نيز پرداخته است و آن را در 9 فصل و حدود 60 ماده تهيه نموده از تصويب هيات وزيران گذرانده است. و پس از تصويب شوراي انقلاب به زودي منتشر خواهد شد. ضمناً براي اطمينان حسن جريان مجلس موسسان و موجبات آنكه صرف وقت كمتري در تصويب قانون اساسي شود. آئيننامههاي اجرايي داخلي مجلس موسسان نيز در دست تهيه است كه آنهم به زودي منتشر خواهد شد.
ما اعتقاد داريم كه رفع بحرانها و ترميم خرابيها و پيشرفت اصلاحات و تامين احتياجات و حفظ امنيت و آرامش مملكت جز در سايه جلب اعتقاد و همكاري تمام مردم ميسر نميباشد و همكاري صميمانه آنها جز با اعطاي آزادي عمل و خودمختاري اداري به هر استان از مملكت فراهم نميگردد. به همين جهت از اركان اصولي كه در قانون اساسي جمهوري اسلاميايران منظور گرديده تامين خودمختاري اداري استانها در قالب وحدت ملي و تماميت ارضي ايران ميباشد.
يدالله سحابي در مورد حوادث كردستان و گنبد گفت: حوادث ناگواري كه اخيراً در برخي از استانهاي مملكت مثل كردستان و گنبد روي داد و رفت و آمدهايي كه به اين شهرها صورت گرفت گفتگوها و وعدههايي كه متقابلاً در زمينه خودمختارياين استانها داده شد چندان روشن و حدود وعدهها مشخص نبود و نميتوانست باشد. مضافاً به آن كه اين گفتگوها محلي بود و قابل تعميم به ساير استانها نبود. از اين جهت براي روشن ساختن حدود خودمختاري استانها غير از اصل كلي كه اختصاراً در قانون اساسي پيشبيني شده، مطالعات دقيقتري براي تدوين قانوني در اين مورد شروع شده است ما هم در شوراي طرحهاي انقلاب با مراجعه و مطالعه در قوانين اداراي و سياسي ممالك فدارتيو مثل سوئيس، اتريش، آلمانغربي و آمريكا مشغول تنظيم چنين قانوني هستيم كه پس از مشورت و تبادلنظر با صاحبنظران و گروههاي سياسي و ديگران آن را تدوين كرده انشاءالله به زودي براي تصويب به هيات دولت و شوراي انقلاب تقديم ميكنيم.
اصول خودمختاري
دكتر سحابي اصول خودمختاري استانها را كه رعايت آنها در قانون استقلال و خودمختاري استانها پيشبيني شده است به اين شرح اعلام كرد:
1ـ خودمختاري در آموزش و پرورش عمومي و تعليمات دانشگاهي و حرفهاي و روستايي يعني تمام دانشگاهها و مدارس.
2ـ خودمختاري در جهت تامين بهداشت و بهداري.
3ـ خودمختاري در حفظ امنيت داخلي شهرها يعني پليس و راهنمايي
4ـ خودمختاري در وصول و مصرف عوارض محلي و مخصوصاً مالياتهاي مستقيم
5ـ آزادي زبان و سنن محلي، عمل و عقايد ديني با تصديق آنكه زبان فارسي، و مذهب شيعه جعفري و مذهب رسمي مملكت است.
6ـ اداره امور استان با نظارت مجلس شوراي استان انجام ميشود. در هر استان مجلس شورا تشكيل ميشود و اعضاءاين شورا با مقررات مخصوص توسط تمامي مردم شهرستانها، شهرها و روستاهاي آن استان انتخاب ميشوند.
سحابي افزود: روساي ادارات با نظر مردم استان انتخاب ميشوند و با نظارت مجلس شوراي استان انجام وظيفه خواهند كرد. رياست فائقه رؤساي ادارات هر استان را استاندار آن استان داراست.اين استاندار از طرف حكومت مركزي انتخاب ميشود كه ضمناً مسوول مجلس شوراي استان نيز خواهد بود. عوايد و درآمدهاي هر استان كه مستقلاً از طرف ادارات استان با نظارت مجلس شوراي استان و به مصرف مخارج استان ميرسد.
اين عوايد و درآمدها از سه محل تاسيس ميگردد كه عبارتند از:
1ـ عوارضي كه در شهرها بوسيله شهرداريها و ادارات مالي هر شهر با اجناس صادراتي استان بوسيله مركز استان وصول ميشود.
2ـ از مالياتهاي مستقيم كه بوسيله دارايي هر استان دريافت ميشود.
3ـ از قسمتي از بودجه عمومي مملكت كه در هر رشته اجرايي مملكت به هر استان تعلق گرفته است و در اختيار ادارت مربوطه قرار ميگيرد و با نظارت مجلس شوراي استان و استاندار به مصرف ميرسد.
دكتر سحابي افزود: حصول مالياتهاي مستقيم هر استان و اختصاص دادن مصرف آن به همان استان شايد سيستم وصولاين قبيل مالياتهاست.
وي گفت: براي اجراي اصول خودمختاري استانها محتاج تجديدنظر در محدوده استانها بر طبق شرايط طبيعي و اجتماعي و احياناً روحي و عقيدتي هر منطقه نيز خواهيم بود. در اين مورد مطالعه لازم را نيز شروع كردهايم.
دكتر سحابي در همين مصاحبه درباره طرح ترافيك تهران كه در تيرماه به مرحله اجرا ميرسد هماكنون در حال بررسي است و مهمترين مساله، مساله پاركينگهاست كه براي تبديل پادگانها به پاركينگ مشغول بررسي هستيم.
دكتر سحابي افزود: وقتي ما در قانون اساسي جديدي را ميگذارنيم بايد همراه آن اصول اداري مملكت هم تعيين و تدوين شود و اين ناظر به تمام مسايل فرهنگي، اقتصادي، توليدي دفاعي، كشاورزي و كليه شئون اداري مملكت هم ميباشد. ما براي هر كدام از اين مسايل از صاحبنظران اين رشتهها نظرخواهي ميكنيم و براي هر كدام از آنها كميسيوني داريم.
دولت براياينكه تثبيت قيمت بشود و تحميل نشود در عين حال جلوي صنعت و كشاورزي را نگيرد مجبور است برنامههاي ديگري را پياده كند و كلاً براي تثبيت قيمت شكر، نان، گندم، شير و گوشت.(كيهان19/2/1358)
نخستوزير در مصاحبه راديو تلويزيون:
انضباط،جاي انتقام را مي گيرد.
مهندس بازرگان نخستوزير دولت موقت جمهوري اسلامي ايران ديشب در يك مصاحبه راديو و تلويزيوني مشكلات جاري كشور و دولت را تشريح كرد.
مهندس بازرگان درباره قانون اساسي و داوطلب رياست جمهوري اسلامي براي بنده چندان مطرح نيست براي اينكه شخص بايد بداند كه رييسجمهور چه وظايفي دارد و چه اختياراتي دارد و آيا ميتواند خدمت كند يا نه. و اين ماداميكه قانون اساسي معين نشده و به تصويب نهايي نرسيده باشد تعيين آن خيلي مشكل است به علاوه به نظر بنده علاوه براينكه رييسجمهور شدن همچون آش دهن سوزي نيست اصولاً صرف تعيين و انتخاب رييسجمهور مشكلات و مسايل و دردهاي ما را دو چندان ميكند.
مشكلات دولت و دوران پر مخاطره
تخست وزير گفت:وقتي ما قانون اساسي پيدا كرديم و رييسجمهوري معين شد تكليف روشن ميشود لااقل مردم حس ميكنند كه از حالت موقت و بلاتكليفي بيرون آمدند و هر كسي وظيفه و كارش چه بايد باشد اما متاسفانهاين يك مساله نيست ما دراين دوران پر مخاطره كه از خارج و داخل است مسايل و مشكلاتي داريم كه بايد به فكر آنها بود. همان قدر كه قانون اساسي معين شد معلوم ميشود كه يك مجرايي وجود دارد و از آن مجرا همه چيز بايد منبعث و ناشي بشود. وحالا متاسفانه در مملكت هم تفرقه وجود دارد و هم تعداد مراكز قدرت يعني قطب و مراكز تشخيص و تصميم اين قدر در مملكت زياد است كه خيلي كارها را فلج ميكند و در افكار و آراء تفرقه است با تصويب قانون اساسي و با تعيين رييسجمهور و انتخاب دولت البته اميد است و قاعدتاً بايد تعداد مراكز قدرت و تفرقه در افكار و آراء از بين برود اما به شرطاين كه چنين بكنند و چنين بشود.
مراكز تشخيص و تصميم گيري زياد است
مهندس بازرگان سپس در مورد تفرقه و تعدد فرماندهي گفت: همان طور كه گفتم قطعيها و مراكز تشخيص و تصميمگيري زيادي در مملكت است و كساني كه دستاندركار هستند يك حالت استقلال و استنباط شخصي به خودمان ميدهند. همان طور كه در سخنرانيهاي گذشته بيان كردم چون همه ملت و مردم دراين انقلاب شركت كردند و همه دلسوز و علاقهمند بودند و همه اين پيروزي را متعلق به خودشان ميدانند و منبع و منشاءاين انقلاب هم كه تحميل و فشار خارجي نبوده و نه طبعا دخالت يك عوامل داخلي بلكه منبعث از خودشان بوده بنابراين همه يك حالت استقلال و استنباط شخصي دارند كه دنبال آن ميروند و بنظر بنده مادامي كه چنين روحيه و چنين تفرقه وجود داشته باشد مملكت در معرض خطر بسيار بزرگي است. ارتباطهاي ميانبري از بالاي سر دولت صورت ميگيرد.
نخستوزير با اشاره به همين موضوع در دنباله سخنان خود گفت: اين انقلاب به طوري كه همه قبول دارند و نبوغ و جرات و توكل و پيروزيشان زبانزد است و در راس آن رهبري را دارد كه همه احترام ميكنند و همه هم اطاعت ميكنند و بوجود آن افتخار ميكنند. دوم همان طور كه ميدانيد با نبودن مجلس شوراي انقلابي است كه او جانشين مجلس است اين ميشود دو قطب و بعد هم دولت كه مسوول و مجري است و منتخب امام است و همه كارها بايد از مجراي دولت و با نظر و دستور دولت صورت بگيرد اما در عمل يك سلسله نهادها و مراكز قدرتي است كه ميانبر زدند درست است به صورت ظاهر اينها منبعث و ناشي ازاين سه قطب هستند و ضرورت انقلاب هم اينها را ايجاب كرده و ميبايستي باشد معذلك يك ارتباطهاي ميانبري از بالاي سر و خارج دولت صورت ميگيرد مثل كميتههاي امام ـ سپاه پاسداران انقلاب دادگاههاي انقلاب و خيلي چيزهاي ديگر. اينها ضرورت انقلاب بوجود آمدند و اصولاً منتهي به شوراي انقلاب و شخص امام ميشوند ولي آنوقت يك ميانبرهاي ديگري هم وجود دارد. هم كميتهها تابع كميته مركزي كه امام معين كرده نيستند و بعد براي خودشان استقلالهاي داخلي قائل هستند و در شهرستانها كميتهها و پاسداران زيادي و مراجعي وجود دارد كه آنها بدوناين كه از مركز تمكين بكنند مستقلاً و به ميل خود و گاهي با تشخيص درست در هر حال كمتر با سوءنيت بيشتر با حسننيت اعمالي انجام ميدهند، يعني مراكز و قطبهاي قدرت به آن سه تاي اصلي منتهي نشد و بلكه شاخهها و فروغ دارد كه اين شاخهها بعضيها از همان ريشه است ولي معذلك راههاي متعدد ميشود و بعد هم يك سلسله مراكزي است كه جنبه محلي داشته باشند و آن مراكز به صورت ظاهر ممكن است متصل باشند ولي در عمل متصل نيستند.
كميته ها و پاسداران از چه مقاميتمكين ميكنند
نخستوزير در مورد اين كه پاسداران و كميتهها از چه مقامي تمكين ميكنند گفت: غالباً اينها نام امام روي خودشان ميگذارند و اسماً ازامام و يا از شوراي انقلاب تميكن ميكنند ولي بيشتر تابع كميتهها و مراجع و رهبرهاي محلي و روحاني و يا سياسي كه از آنها تبعيت ميكنند و چه بسا تاسفآورتراين است كه تازه در شهرستانها و در خارج هم وحدت قدرت و اين است كه تازه در شهرستانها و در خارج هم وحدت قدرت و مركز قدرت ندارد و آنجا را هم ميبندد. تعداد و اختلافات و اشكالاتي پيش ميايد. خلاصه مملكت ما بصورت يك شهرصد كلانتر درآمده كه ممكن است از صد تا هم بيشتر باشد.اين آن مساله اساسي و درد مهم و مشكلي است كه بايد حل بشود و اگر حل و درست نشود حرف انتخاب رييسجمهوري و انتخاب وكلا كافي نخواهد بود.
مخالفت مراكز قدرت با دولت
مهندس بازرگان راجع به مخالفت مراكز قدرت با دولت گفت البته رسماً و اسماً مخالفتي نميكنند اما در عمل چرا عدم تمكين است در تهران شايد كمتر ولي هرقدر از تهران دور بشويم اين عدم تمكين و دخالتها و دستورهايي كه ميدهند و گاهي وقتها عزل ونصب ميكنند و گاهي وقتها استانداري كه به تهران آمده و در سيمناري شركت كرده و حالا كه برگشته به محل كارش جلوي او را ميگيرند. با فرماندار مخالفت ميشود و رييس شهرباني را توقيف ميكنند و از اين قبيل كارها پيدا ميشود به طوري كه بعضي از اين كميتههاي محل يك حالت استقلال و مالكالرقابي و اگر بدشان نيايد خودمختاري دارند. البته نبايد ادامه پيدا كند و بايد تعطيل بشود.
در يك مملكت جمهوري اسلامي حاكميت مطلق و مالكيت البته با خداست ولي بعد از خدا بايد گفت در ذيل دستورات و فرامين خدا با ملت است و ملت هم حاكميت و مالكيتش را از طريق مجلس شورايي كه انتخاب خواهد كرد و قوه مقننه است از آن طريق بايد اعمال كند و مجلس هم وضع قوانين ميكند و هم نظارت در كار دولت ميكند ولي معذلك همانطور كه در كشورهاي دموكراسي معمول است ما بين اين سه قوه مقننه ـ مجريه ـ قضاييه بايد تفكيك باشد و هيچكدام در كار ديگري دخالت نكنند و تا اينطور نشود واين را همه نپذيرند و اجرا نشود باز بار ما بار نخواهد شد.
دخالت در كار دولت
نخستوزير سپس اشاره به دخالتهاي مراكز قدرت كرد و گفت كساني كه در كار دولت دخالت ميكنند و گاهي وقتها مخالفت به عمل ميآورند البته بيجهت اين كار را نميكنند و ميگويند ما خلافهايي را ميبينيم و نميتوانيم تحمل كنيم بايد جلوي آنرا بگيريم. اين كار البته از جهتي درست است اما بايد آن طرف قضيه را هم ديد كه اگر بنا شود در كار هر مديري يا هر مسوولي از هر طرف دخالت كنند. آيا نتيجه نهايي از آتچه بوده بدتر ميشود يا خوب تر، به نظر بنده مسلماً بدتر ميشود آنها ميتوانند راهنمايي و مشورت كنند.
عدم وحدت در آراء و عقايد
مهندس بازرگان سپس به مشكلات ديگر دولت اشاره كرد و گفت مشكل ديگري است كه شايد از همه مهمتر باشد و آن عدم وحدت در آراء و عقايد و در اصولي است كه مردم چه آنهايي كه در سطوح جلو و در مسووليتهاي جلوي انقلاب و اداره مملكت هستند و چه آنهايي كه عقبتر هستند وجود دارد يعني انتظارات و عقايد و آراء در نزد مجريان و داوطلبان خدمت مختلف است. منجمله به يك دسته از پاسداران انقلاب دستور داده ميشود در محلي كه آمدند كارخانهاي را نميگذارند كار كند و يا ادارهاي را مانع شدند و يا محصول مزرعهاي را تاراج كند و يا مردميدر خطر هستند بايد به كمك آنها شتافت. خيلي اتفاق افتاده و دستوري داده ميشود يا خواهشي ميشود كه فوراً فلان عده را اعزام كنيد. يكساعت ميگذرد دو مرتبه هشدار و خطر ميآيد، امداد ميخواهند. پرسيده ميشود چه شد دوساعت ميگذرد خبري نميشود.
بعد به مسوولين بالاتر مراجعه ميشود چرا نفرستاديد ميگويند ما ميخواهيم به بينيم اين جايي كه ميخواهند ما را بفرستند درست است ما برويم يا نه.اين عمل كار جابجايي است يا نه. آن كساني را كه ما ميخواهيم برويم مانعشان بشويم يا بازداشت كنيم. اينها مقصرند يا ضد انقلابند.
سربازان و درجهداران تبعيت از افسران نميكنند
از اين خطرناكتر در سربازخانه هاست گاهي وقتها ديده و تبعيت از دستور فرمان افسران نميكنند ميگويند شما مثل ما هستيد چرا ما از شما تبعيت بكنيم شما به دستور ما عمل كنيد يا اگر فرماني داده ميشود كه هواپيمايي پرواز كند به فلان نقطه مرزي برود عقيده دارند و منتظرند و مدعي هستند كه بايد موضوع را بنا بگوييد ما بنشينيم در شورا يا جاي ديگري مشورت كنيم و به ببينيم اعزام چنين هواپيمايي صحيح است يا صحيح نيست اگر ما تشخيص داديماين كار را ميكنيم و اصلاً افسر و سرباز و درجهدار يعني چه همه ما مساوي هستيم و نظاير آن زياد است.
استدلال مردم درست است
نخستوزير گفت اگر امروز ما ميگوييم كه نميتوانيم از عهده خيلي از مخارج و تقاضاها بربياييم براي اين است كه نداريم. مردم استدلال ميكنند ميگويند دولتهاي گذشته مخارج زايد و فوقالعاده ميكردند يك قلم تسليحات سفارش ميدادند كه شما نميدهيد، يك قلم خيلي هنگفت دزدي ها و خاصه خرجيها و سوءاستفادهها بود كه شما نميكنيد بعد هم آنها تشكيلات و خرج تراشيهايي ميكردند كه شما نميكنيد. و ديگر حق نداريد كه از ما كسر بگذاريد و درآمد هم كه الحمدلله داريد. من در دفعات گذشته هم اشاره كردم اين استدلال همين طوري درست است ولي اما و ولي دارد . يكي اينكه دولت هاي گذشته با آن بودجهاي كه داشتند و به ما تحويل دادند. بودجهشان كسري داشت و بودجه سال گذشته 100 ميليارد تومان كسري داشت. واين كسر بودجهها از پنج سال پيش شروع شده بود و به طور تصاعدي بالا ميرفت. آنها چكار ميكردند از خارج وام ميگرفتند كه اين وام به گردن ما مانده است يا اسكناس چاپ ميكردند يا وامهاي داخلي ميگرفتند كه الان دولت مبالغ هنگفتي به بانك مركزي و به بانكهاي داخلي بدهكار است. البته آن چند ماه اعتصاب كه مدت 6 ماه ادامه داشت كه درآمدها به شمار نيفتاد و مخارج بجاي خودش بود، ما در خيلي از مخارج زايد صرفهجويي كرديم و باز هم ميكنيم اما در برابرش 30 ميليارد تومان وارث آن مقررات و قوانين و حاتم بخشي هايي بوديم كه دولت گذشته حكمش را صادر كرده بود ولي پرداخت آن به دوره افتاد و بعد هم نميخواستيم كه اين را برگردانيم. براياينكه فشار نه در خرج و نه در ماليات و چيزهاي ديگر بيايد و يك مقدار دفعه قبل حسابش را دادم 29 الي 30 ميليارد تومان در سال ميشد ما وارث كارها و قراردادها و سفارشهايي هستيم كه نميتوانيم اينها را ناديده بگيريم و لغو كنيم و نه از آن طرف به راحتي و به سادگي ميتوانيم انجام دهيم.
درآمد نفت نبايد دود شود
همچنين يك مساله مهم ديگر اين است كه پول نفت و درآمد آن نبايد دود بشود مخارج جاري دود شدن اين عايدات است. از ابتداي ملي شدن نفت كه خدا روح و نام مصدق واين خدمت فوقالعاده عظيمي كه به مملكت و به خاورميانه و بدنيا كرد جاويد بدارد و روحش را شاد بدارد از آن زمان تصميم بر اين بود كه ديناري از عايدات نفت را صرف پرداخت حقوق و امور جاري نشود. تمام اينها صرف امور عمراني بشود. به طوري كه ما از يك دست ثروت خدادادي را به خارج ميفرستيم جاي آن ثروت ديگري بيايد.آنچه تا به حال از محل عايدات نفت خرج مسايل جاري شده، اين دود هوا شده و از بين رفته است ما بايد سعي كنيم و وظيفه دولت است كه آنچه ميتواند اين درآمدها را صرف امور عمراني كه به حال كشور مفيد باشد در اين مملكت بماند نه اين كه صرف خوراك و چيزهاي ديگر بشود.
ارتش ما احتياج به روحيه دارد
نخستوزير گفت الان ارتش ما بيش از مسلسل و فشنگ احتياج به روحيه دارد و دادستان دادگاه انقلاب هم بخشنامهاي كه اخيراً صادر كرده داير بر اين كه هيچ پاسداري و كميتهاي حق بازداشت افسران و درجه داران و سربازان را ندارند، قبلاً و متاسفانه باز هم امكانش است چون تبعيت و انضباط وجود ندارد حتي از خود دادستان دادگاه انقلاب هم كساني كه زيردست او هستند و بايد از او دستور بگيرند و اجرا كنند نميكنند، فكر كنيد وقتي در يك محلي بروند يك افسري را كه موقعيت و حيثيتي داشته به وضع فجيعي بازداشت كنند چه روحيهاي براي او ميماند و آنوقت چه انتظاري، مملكت مخصوصاً دراين موقع و زمان بيش از هر جا به ارتش و نيروهاي انتظامياحتياج دارد چه روحيهاي براي آنها خواهد ماند.
اسلام طبقات نميشناسد
مهندس بازرگان گفت باز هم در مورد همين مسالهاي كه استدلال ميكنند ما جامعه توحيدي را ميخواهيم پياده كنيم و اسلام طبقات را نميشناسد ميخواهم دراينجا بگويم تاريخايران هم هيچ وقت طبقه نشناخته است در تاريخ ايران خيلي از وزراء يا خيلي از مقامات و دانشمندان بزرگ دهاتي زاده بودهاند نوكرزاده بودند وضع ايران بعد از اسلام اصلاً اين را كنار زده است، مثلاً فرمانده و فاتح جبلالطارق يك غلام بوده است.در ايران هم همين طور حاج ميرزا آغاسي يك غلام كاري ندارم كه بد يا خوب بود او كه به صدراعظميناصرالدين شاه رسيد اين جلودار قاطر زن ناصرالدين شاه بود. مسالهاين است كه درايران به آن معني كه جلوي فرد را به دليل اين كه تو قاطرچي بودي يا پدرت مسگر بوده و نبايد سواد پيدا كني نبايد مقام پيدا كني، اين طور نبوده است. قرآن هم همينطور است، به دليل اين كه در كجا زائيده شده و رنگش چه استاين را اسلام صددرصد رد ميكند.
مهندس بازرگان در پايان سخنان خود گفت بايد هم اميدوار و متوكل باشند و همين طور هم كه امام هم اخيراً تكيه و تكرار كردند فكر نكنيم كه انقلاب تمام شد و كار به پايان رسيد، نه جنگ ادامه دارد. انقلاب ادامه دارد. بنابراين محروميت و قبول مشكلات ادامه دارد اگر بنا باشد اشخاصي تصور كنند كه دولت ملي آمده و حكومت اسلامي برقرار شده ديگر هيچ نقص و گرفتاري نيست. اين بزرگترين خطا را از ناحيه آنهاست و بزرگترين خطر براي مملكت و ملت است.
نخستوزير گفت: اي كاش اين ملت و مقامات كه بعد از آن انقلاب درخشان و پيروزمندانه برگشتند روي انتقام به جاي انتقام ديگر بس است و به قدر كافي انتقام گرفتند ميآمدند روي انضباط، شعار مملكت بجاي انتقام ميشد انضباط، انضباط را هم پيشه ميكرديم كه بتوانيم اين بارهاي مشكل را از پيش ببريم.(كيهان6/3/1358)
احضار سفير عراق
خبرگزاري پارس ـ بدنبال انتشار خبر حمله هواپيماهاي عراقي به خاك ايران «احمد حاج سيد جوادي وزير كشور» ضمن تائيد اين خبر اظهار داشت كه سفير عراق در ايران احضار شد و رسماً نسبت به اين عمل عراق از طرف دولت ايران به دولت عراق اعتراض شد.
وزير كشور گفت:«سفير عراق گفته است در اين زمينه اطلاعي ندارد و وعده كرد كه ضمن تماس با دولت متبوع خود، در اين مورد تحقيقاتي بعمل آورد.(آيندگان12/3/1358)
تاييد حمله
احمد صدر حاج سيد جوادي وزير كشور ضمن تاييد خبر حمله هواپيماهاي عراقي به روستاهاي مرزيايران گفت چهار فروند هواپيما رخش سردشت آذربايجان غربي را مورد حمله قرار دادهاند كه بر اساس آخرين اطلاعات رسيده در نتيجه اين حمله 6 نفر كشته و 4 نفر مجروح شدهاند.
وزير كشور افزود در پي انتشار اين خبر ديروز هياتي زير نظر استاندار آذربايجان غربي به مناطق مورد حمله هواپيماهاي عراقي اعزام شدند تا گزارشهاي دقيق مربوط به حمله هواپيماهاي عراقي به خاك ايران را تهيه و گزارش كنند.
تهران ـ خبرگزاري پارس: به دنبال انتشار خبر حمله هواپيماهاي عراقي به خاكايران احمد صدر حاج سيد جوادي وزير كشور ضمن تائيد اين خبر اظهار داشت كه سفير عراق در ايران اخطار شد و رسماً نسبت به اين عمل عراق از طرف دولت ايران به دولت عراق اعتراض شد.
وزير كشور اظهار داشت كه سفير عراق گفته است او در اين زمينه اطلاعاتي ندارد و وعده كرد كه ضمن تماس با دولت متبوع خود دراين مورد تحقيقاتي به عمل آورد. (كيهان17/3/1358)
فروهر:سپاه پاسداران انقلاب يكي از نهادهاي قانوني كشور است.
تهران ـ خبر گزاري پارس: بدنبال درگيريهاي پريشب سنندج، داريوش فروهر عضو هيات ويژه دولت براي كردستان در مورد اين درگيريها گفت: با كمال تاسف من هم از حمله پريشب به قرارگاه سپاه پاسداران انقلاب و راديو تلويزيون در شهر سنندج با خبر شدم و با توجه به اينكه گردانندگان گروههاي سياسي كه در آن شهر هستند در حال گفتگو با استاندار و فرمانده لشكر بودهاند چنين توطئهاي را بشدت محكوم ميكنم و گوشزد مينمايم كه سپاه پاسداران انقلاب يكي از نهادهاي قانوني كشور است و ارتش و نيروهاي انتظامي در پشتيباني از آنها وظيفه دارند كه بي شك انجام خواهند داد.(جمهوري اسلامي10/4/1358)
حدود خودمختاري را قانون اساسي پيش بيني ميكند.
دكتر صادق طباطبايي، معاون سياسي نخستوزير و سخنگوي دولت، پيش ازظهر امروز در يك گفتگوي اختصاصي با خبرنگار خبرگزاري پارس به سئوالات وي پاسخ داد.
سخنگوي دولت در زيمنه مصاحبه اخير محمد منتظري كه خبرگزاريهاي خارجي مخابره كردهاند كه طيآنآقاي منتظري درباره مهندس بازرگان نخستوزير و دكتر ابراهيم يزدي وزير امور خارجه نظراتي ابراز كرده بود. چنين اظهار كرد:
آنچه كه آقاي محمد منتظري در مورد دست نشانده بودن دولت و وابستگيآنبه امپرياليسم آمريكا و صهيونيسم بينالمللي اظهار داشته و خصوصاً در جايي كه گفته است نخستوزير و وزير امورخارجه ايران تحت اختيار عمال جاسوسي آمريكا عمل ميكنند، صرفاً ميتواند نظريات شخصي ايشان بوده باشد، نه نظر قاطبه ملت ايران و نظر امام و ديگر رهبران مذهبي در جايي كه امام اعلام ميدارند تضعيف دولت خسانت به اسلام و ملت است و با اين دولت دولت خدمتگزار به اسلام و ملت است و با شخص مهندس بازرگان را شخصيتي اصيل و با تقوي و ملي معرفي ميكند و با ديگر رهبران مذهبي اطاعت و تبعيت از دولت را فريضه ملي ميدانند. اين اظهارات و ديگر گفتههاي مشابه آن، با نظريات رهبري انقلاب و ديگر نيروهاي مذهبي و سياسي در تناقض آشكار قرار دارد.
معاون نخستوزير گفت: اين گونه نظريات نسبت به دولت و نيروهاي اجرايي ايران و حتي شخص آقاي نخستوزير بار اول نيست كه اظهار ميگردد ما در هفتههاي گذشته شاهد انتشار اين گونه نظريات از جانب پارهاي كشورهاي خارجي نيز بودهايم. دكتر طباطبايي گفت:
آقاي محمد منتظري حتي نسبت به پدر خودشان حضرت آيتالله منتظري كه بدون شك يكي از اصيلترين، روشنترين و با تقويترين رهبران مذهبي تاريخ ايران هستند از چنين اظهارنظري خودداري نكردهاند. سخنگوي دولت در مورد تقليل ليست جديد مصنوع الخروجها به خبرنگار خبرگزاري پارس گفت اين ليست با صدور فرمان عفو از سوي امام خميني، به يك چهارم تقليل پيدا كرده و كسانيكه مرتكب چهار گناه كبيره يعني شركت مستقيم در قتل صدور فرمان قتل و كشتار عمومي و شكنجه مجاهدين و مبارزين ملي غارت بيتالمال و اموال عمومي نشدهاند مورد عفو امام هستند و طبيعتاً از ليست ممنوعالخروجها جدا شدهاند.
معاون سياسي نخستوزير در پايان در مورد مساله خودمختاري و حدود پيشبيني شده در قانون اساسي گفت: مساله خودمختاري شرايط و حدود آن توسط قانون اساسي براي اكثريت مردم ايران مشخص ميشود ودولت نيز مسلماً تابع اراء دمكراتيك ملت انقلابي ايران خواهد بود و هر كس ميتواند نطريات خود را در اين باره، آزادانه به كميسيون قانون اساسي مستقر در مجلس سنا بدهد تا مورد مطالعه قرار گيرد.(جمهوري اسلامي24/4/1358)
مصاحبه هاشم صباغيان وزير كشور با خبرگزاري پارس: اگر مشكلي براي دولت پيش بيايد ارتش بايد به وظيفه اش عمل كند.
دولت حافظ تماميت اراضي مملكت است.
اسامي وزيران عضو شوراي انقلاب فاش نميشود.
تهران ـ خبرگزاري پارس : هاشم صباغيان وزير كشور در يك مصاحبه اختصاصي با خبرگزاري پارس به تشريح نقطه نظرهاي خود در زمينههاي مختلف سياسي و اجتماعي پرداخت. وزير كشور با رد وجود مساله فئوداليزم و تضاد بين دهقان و مالك در غرب كشور حوادث اخير اين منطقه را ناشي از عدم رضايت مردم بعلت فقر اقتصادي تحميلي رژيم سابق و استفاده گروههاي مختلف از اين مطلب در ايجاد اختلافات قومي و مذهبي توجيه كرد.
وزير كشور با تأكيد بر اينكه شاپور بختيار نخست وزير انتصابي شاه مخلوع عنصر فاسدي بوده است، گفت: «بختيار هيچ محلي ندارد كه بتوان تحت هر عنواني رهبري جبهههاي دموكراتيك را در اينجا بعهده بگيرد».
در مورد تشكيل ستاد اطلاعاتي كشور در نخست وزيري، وزير كشور گفت: «اين ستاد اطلاعاتي با متشكل كردن گروههاي تحقيقاتي و جمع آوري اطلاعات، فعاليت درون مرزي و برون مرزي خواهد داشت». هاشم صباغيان در تشرحي چگونگي و لزوم تشكيل اين ستاد گفت:
«تا آنجائيكه من اعتقاد دارم هيچ مملكتي بدون مسائل اطلاعاتي قادر به انجام كارهاي موفقيت آميز نخواهد بود پس ما هم به عنوان اداره كننده مملكت، احتياج به يك نوع اطلاعات داريم و با تشكيل اين مركز در نخست وزيري، زير نظر يكي از معاونين نخست وزيري، فعلا اطلاعات براي مسائل و سياستهاي كلي مملكت جمع آوري ميشود. «وي افزود در حال حاضر برنامه او در ارتباط با وزارت خانهها براي اين ستاد تعيين نشده است.
وزير كشور در مورد شايعاتي كه اخيراً در مورد شاپور بختيار براي رهبري جبهههاي دموكراتيك غير مذهبي در مطبوعات داخلي و خارجي نقل ميشود گفت بنظر من جنايت و خيانتي كه بختيار در مدت كوتاه نخست وزيري خود به ملت ايران كرد باعث روسفيدي تمام جانيان رژيم گذشته شده و بر فرض اينكه جبهههاي دموكراتيك موجود بخواهند توافق و ائتلافي بكنند، قطعا افراد با صلاحيتي براي رهبري خواهند داشت كه ازوجود عنصر فاسدي مثل بختيار استفاده نكنند».
وزير كشور در پاسخ به اين سئوال كه آيا تضاد دهقان و مالك و مساله فئوداليزم، عامل اصلي اختلافات و حوادث اخير غرب كشور بوده يا خير گفت:
«تضاد عمده بين فئودالها و دهقانان نيست. دولت گذشته به طور حساب شده اي چهار منطقه بزرگ مملكت يعني كردستان، سيستان و بلوچستان، ايلام و بوشهر و بندرعباس را از هرگونه رفاه و عمران و آبادي محروم كرده بود. به همين جهت، مقداري از اختلاف ناشي از اين است كه مردم محروم و ستم ديده اين مناطق پس از پيروزي انقلاب هر كدام خواستههاي ناديده گرفته شده خود را طي سالهاي پيش تقاضا كرده و و خواهان برآوردن آنها مي باشند كه البته اينكار بايد به تدريج صورت گيرد». وزير كشور با تأكيد بر اينكه در كردستان، فئودال بزرگ وجود ندارد و مناطق بيشتر از آنچه كه كشاورزي باشد كوهستاني است گفت: «يكي از طرحهائي كه دولت انقلابي در دست تهيه دارد، طرح اراضي كشاورزي و تعيين سياست اراضي كشاورزي مي باشد».
هاشم صباغيان وزير كشور در پاسخ به اين سئوال كه اگر دولت در ايجاد آرامش در مناطق مذكور از طريق مسالمت آميز موفق نشود چه اقداميخواهد كرد، گفت: «اصولا دولت نهايت سعي را دارد كه از طريق مذاكره مسالمت آميز، مشكلات منطقه را حل كند و هماهنگ با اين با آگاهي دادن به مردم منطقه بتواند تفهيم كند كه يكي از برنامههاي اصلي دولت، حمايت از حقوق مستضعفين و مردم محروم مي باشد و در اين راه ميتوان از كارهاي عمراني استفاده كرد». وزير كشور در مورد دخالت ارتش گفت: «دخالت ارتش را نمي توان پيش بيني كرد ولي طبيعي است و چون دولت حافظ تماميت ارضي مملكت است، اگر مشكلي برايش پيش بيايد ارتش بايد بوظيفه خود عمل كند». وزير كشور در پاسخ باين سئوال كه اوضاع فعلي ايران را چگونه تجزيه و تحليل مي كنيد و اگر تضادهاي عمده اي مي بينيد در چيست؟ گفت: «من اعتقاد به تضاد عمده ندارم و معتقدم كه انقلاب ما يك رهبري واحد دارد، وجود پاره اي از تضادها را طبيعي مي دانم زيرا وقتي ملت انقلاب كرد، ملتي كه پنجاه سال زير چكمههاي ظلم و ستم بود، طبيعي است كه انتظارش بيش از چيزي است كه در امكانات دولت است». وزير كشور افزود: «تضادهاي موجود، مقداري ناشي از خواستههاي دور از انتظار مردم است كه از پاره اي از آنها نيروهاي مخالف استفاده مي كنند و مقداري هم ناشي از حالت بسيار طبيعي دوران بعد از انقلاب است، بخصوص با توجه به اين نكته كه انقلاب ما انقلابي زودرس و دور از انتظار همه صاحبنظران بوده است». وي افزود: «به عنوان مثال وقتي در چين انقلاب شد مردم آماده بودند، ليكن زودرس بودن و دور از انتظار بودن انقلاب، مانع ايجاد آمادگي كامل در مردم شد». هاشم صباغيان وزير كشور در پاسخ به اين سئوال كه جلسات مجلس بررسي نهائي قانون اساسي كه در دهه سوم مردادماه تشكيل ميشود، علني خواهد بود يا خير گفت: «آئين نامه مربوط به تشكيل اين مجلس كه تهيه آن بعهده وزارت كشور است در دست مطالعه مي باشد و هفته آينده تهيه و تدوين و اعلام خواهد شود. وزير كشور در مورد تاثير ادغام قسمتي از شوراي انقلاب در دولت گفت: «اين مساله در مورد وزارت كشور بسيار موفقيت آميز بوده و وجود دو همكاري كه بكمك ما آمده اند در اين مدت كوتاه باعث پيشرفت كارها بوده است. بهترين نمونه اين همكاري را در انتخابات روز جمعه كه مأموران كميتهها و سپاه پاسداران انقلاب با كمك ژاندارمري و شهرباني در حفظ انتظامات و محافظت از صندوقهاي راي خواهند داشت، ملاحظه خواهيد كرد».
وزير كشور در مورد اعلام اسامي پنج وزير كابينه كه به شوراي انقلاب راه يافته اند گفت: «با توجه باين سياست كه نام اعضاي شوراي انقلاب فاش نشده، اسامي اين وزراء نيز فاش نميشود».(آيندگان11/5/1358)
وزير كشور: عامل اصلي اختلافات در غرب كشور فقر اقتصادي است.
هاشم صباغيان وزير كشور طي مصاحبهاي اعلام كرد: طرح تعيين سياست جديد اراضي كشاورزي از جمل طرحهاي جديد است كه دولت در دست تهيه دارد. وي در اين مصاحبه درمورد عامل اصلي اختلافات و حوادث اخير غرب كشور گفت: دولت گذشته به صورت حساب شدهاي چهار منطقه بزرگ مملكت يعني كردستان، سيستان و بلوچستان، ايلام و بوشهر و بندرعباس را از هر گونه رفاه و عمران و آباداني محروم كرده بود. به همين جهت مقداري از اختلافات ناشي از اين است كه مردم محروم و ستمديده اين مناطق پس از پيروزي انقلاب هر كدام خواستهاي ناديده گرفته شده و خود را طي سالهاي پيش تقاضا كرد. خواهان برآوردنانها ميباشد كه البته برآورده كردن اين خواستها بايد به ترديج صورت گيرد. وزير كشور گفت: فقر اقتصادي تحميلي رژيم سابق در غرب كشور و همچنين استفادهي گروههاي مختلف از اين مطلب عوامل ايجاد اختلاف و درگيري در اين مناطق ميباشد.هاشم صباغيان اصرار داشت در كردستان فئودال بزرگ وجود ندارد و مناطق بيشتر از آنچه كشاورزي باشد كوهستاني است و عامل اصلي اختلافات تضاد دهقان و مالك نيست.هاشم صباغيان در اين مورد يادآور شد با وجود اين يكي از طرحهايي كه دولت انقلابي در دست تهيه دارد طرح اراضي كشاورزي و تعيين سياست جديد اراضي كشاورزي ميباشد وزير كشور گفت: اصولاً يكي از برنامههاي اصلي دولت حمايت از حقوق مستضعفين و مردم محروم ميباشد به همين دليل دولت نهايت سعي را دارد كه از طريق مذاكره مسالمت آميز مشكلات اين مناطق را حل كند. وي در مورد دخالت ارتش در اين مناطق گفت: دخالت ارتش را نميتوان پيش بيني كرد و طبيعي است چون دولت حافظ تماميت ارضي مملكت است اگر مشكلي برايش پيش بيايد ارتش بايد به وظيفة خود عمل كند. در اين مصاحبه هاشم صباغيان در تجزيه و تحليل اوضاع فعلي كشور اصرار داشت در اوضاع فعلي تضاد عمده اي وجود ندارد انقلاب ما يك رهبر واحد دارد اما وجود پارهاي از تضادها طبيعي است زيرا مملكتي كه انقلاب كرد آنهم ملتي كه پنجاه سال زير چكمههاي ظلم و ستم بود طبيعي است كه انتظارش الان بيش از چيزي باشد كه در امكانات دولت است.بنابراين تضادهاي موجود مقداري ناشي از خواستهاي دور از انتظار مردم است كه از پارهاي ازآنها نيروهاي مخالف استفاده ميكنند. و مقداري هم ناشي از حالت بسيار طبيعي دوران بعد از انقلاب است. بخصوص با توجه به اينكه انقلاب ما انقلابي زودرس و دور از انتظار همهي صاحب نظران بوده است. وي افزود به عنوان مثال وقتي در چين انقلاب شد مردم آماده بودند. ليكن زوردرس بودن و دور از انتظار بودن انقلاب ما مانع ايجاد آمادگي كامل در مردم شد. در اين مصاحبه وزير كشور در مورد علني بودن جلسات مجلس بررسي نهايي قانون اساسي گفت: آئين نامهي مربوط به تشكيل اين مجلس كه تهيه آن به عهدهي وزارت كشور است در دست مطالعه ميباشد هفتهي آينده تهيه و تدوين اعلام خواهد شد.وزير كشور در مورد تأثير ادغام قسمتي از شوراي انقلاب در دولت گفت: اين مسئله در مورد وزارت كشور بسيار موفقيت آميز بوده و وجود دو همكاري كه به كمك ما آمدهاند در اين مدت كوتاه باعث پيشرفت كارها بوده است.هاشم صباغيان در اين مسئله از اعلام اسامي وزيراني كه وارد شوراي انقلاب شدهاند خودداري كرد و گفت: با توجه به اين سياست كه نام اعضاي شوراي انقلاب فاش نميشود اسامي اين وزراء نيز فاش نمي شود. در اين مسئلههاشم صباغيان در مورد تشكيل ستاد اطلاعات در نخست وزيري گفت: هيچ مملكتي بدون مسائل اطلاعاتي قادر به انجام كارهاي موفقيت آميز نخواهد بود. بنابراين ما هم بعنوان اداره كننده مملكت احتياج به يك نوع اطلاعات داريم با تشكيل اين مركز در نخست وزيري فعلاً اطلاعات براي مسائل و سياستهاي كل مملكت جمع آوري ميشود وي افزود: در حال حاضر برنامه اي در ارتباط با وزارتخانهها براي ستاد تعيين نشده است. در اين مصاحبه وزير كشور دربارة شايعه رهبري، جبهههاي دموكراتيك غير مذهبي توسط شاپور بختيار يادآور شد: شاپور بختيار نخست وزيرانتصابي شاه مخلوع عنصر فاسدي بوده است و امكان ندارد بتواند تحت هر عنواني رهبري جبهههاي دمكراتيك را در اينجا به عهده بگيرد. بر فرض اينكه جبهههاي دمكراتيك موجود بخواهد با توافق و ائتلاف يكي را براي رهبري انتخاب كنند قطعاً افراد با صلاحيتي براي رهبري وجود خواهند داشت كه از وجود عنصر فاسدي مثل بختيار استفاده نكنند.(اطلاعات13/5/1358)
ارتش و نيروي انقلابي در پاوه وارد عمل ميشوند.
امروز دولت اطلاعيهاي در مورد حوادث اخير در شهر پاوه انتشار داد، متن اطلاعيه بهاين شرح است:بسمه تعالي -به دنبال حملات وحشيانه گروهي از مهاجمين به مردم پاوه و محاصره آنها و كشتار و خونريزي و حتي قطع آب و برق و كوبيدن بيمارستان شهر و به دنبال فرمان سريع اخطار امام خميني رهبر انقلاب و بدنبال اعلام آمادگي لشكرهاي مختلف ارتش و پاسداران و انقلاب از اطراف و اكناف مملكت براي شركت دراين دفاع مقدس به كليه مهاجمين از هر گروه و دسته كه ميباشند اخطار ميشود اگر تا يك بعدازظهر امروز حلقه محاصره را رها نكرده و گروگانها را آزاد نساخته و آماده پذيرش كامل دستورات صادر شده نشوند به وسيله
نيروهاي ارتش جمهوري اسلاميو نيروهاي آماده مردم كه از شهرهاي گوناگونايران به آنسو رفتهاند و يا آماده حركت هستند همه سركوب و منكوب خواهند شد. ضمناً يادآور ميشود كه از بسياري از شهرهايايران: از جمله تهران، اصفهان، بوشهر، همدان، تبريز، اهواز وايلام، سنندج خوي، عده كثيري از مردم با شوق و شور انقلابي اعدام، آمادگي براي كمك به پاكسازي منطقه از كليه مهاجمين و گروههاي فريبخورده را نمودهاند كه با تشكر فراوان از همه مردم مبارز و شجاعايران در صورت نياز، از آنان استفاده كامل خواهد شد.
ارتشيهاي متمرد اعدام ميشوند
دكتر صادق طباطبائي معاون نخستوزير و سخنگوي دولت در پايان جلسه ديشب دولت در مورد تصميماتي كه در هيات دولت گرفته شد، گفت: دراين جلسه وضع موجود ارتش و اوضاع پاوه مورد بحث قرار گرفت و تصميماتي درمورد مجازات كساني كه از فرمان فرماندهي ارتش تمرد كنند و احياناً سر ناسازگاري در درون ارتش را بنا نهند، اتخاذ شد كه بعد از تصويب شوراي انقلاب، اعلام خواهد شد.
وي در پاسخ بهاين سوال كه حداكثر مجازات براياين گونه افراد تعيين شده چيست؟ گفت: طبيعي است كه اعدام خواهد بود.(اطلاعات28/5/1358)
چمران سالم است.
آقاي هاشم صباغيان وزير كشور عصر ديروز در گفتگويي در قم شايعه مجروح شدن دكتر چمران معاون نخستوزير در امور انقلاب در جريان حوادث پاوه را تكذيب كرد صباغيان وزير كشور در پاسخ سوالي به در مورد حوادث پاوه اعلام كرد هم اكنون نيروهاي متخاصم عقب نشيني كردهاند.و آقاي دكتر چمران معاون نخستوزير در انقلاب سالم است. و خوشبختانه برخلاف خبر راديو صدايي آمريكا كه شايع كرده بودايشان بر اثر اصابت گلوله مجروح شده است سالم هستند.(اطلاعات28/5/1358)
تصميمات هيات دولت
دكتر صادق طباطبايي معاون نخست وزير و سخنگوي دولت در پايان جلسه ديشب دولت در مورد تصميماتي كه در هيئت دولت گرفته شد گفت: در اين جلسه وضع موجود ارتش و اوضاع پاوه مورد بحث قرار گرفت و تصميماتي در مورد مجازات كسانيكه از فرمان فرماندهان ارتش تمرد كنند و احيانا سر ناسازگاري در درون ارتش را بنا نهند اتخاذ شدكه بعداز تصويب شوراي انقلاب اعلام خواهد شد.
وي در پاسخ اين سئوال كه حداكثر مجازات كه براي اينگونه افراد تعيين شده چيست ؟ گفت: طبيعي است كه (اعدام) خواهد بود.
دكتر طباطبايي آخرين اخبار در مورد اوضاع پاوه تا ساعت هيجده و چهل و پنج دقيقه ديروز را باين شرح اعلام كرد:
1 ـ چتربازان ارتش جمهوري اسلامي وارد پاوه شدند
2 ـ از تيپ نوهد 200 نفر مسلح عازم پاوه شد.
3 ـ پاسگاه ژاندارمري پاوه با اينكه گهگاه مورد تهاجم توپخانه هوائي مهاجمان قرار ميگيرد ولي با مقاومت يك افسر و هشت پرسنل و جوانمرد موجود در ژاندارمري همچنان مقاومت ميكنند.
يك افسر مجروح كه ستوان سوم « يوسفي» نام دارد و فرماندهي پاسگاه ژاندارمري پاوه را بر عهده دارد با وجود اينكه سخت مجروح شده اظهار داشته كه به بيمارستان نخواهد رفت ولو اينكه بميرد. باشد كه براي لحظه اي هم كه شده سنگر خود را ترك نكرده باشد.
معاون نخست وزير افزود: از پايگاه هوائي (حر) در همدان گزارش ميرسد كه گزارشات رسيده از« نوسود» كه نزديكي پاوه قرار دارد وضع خوب منطقه را حكايت ميكند.
مردم شهداي خود را رها كرده به استقبال نيروهاي كمكي رفته اند. همين گزارش حاكيست كه نيروهاي ارتش جمهوري اسلامي مشغول پياده شدن در منطقه هستند و مهاجمين نيز عقب نشسته و عدهاي نيز مقاومت كردهاند كه سركوب شدهاند.
سخنگوي دولت اضافه كرد كه گزارش خلبانان هوانيروز كه از منطقه پاوه مراجعت كردهاند حاكي از آن است كه مهاجمين از روي ارتفاعات در حال فرار ميباشند.
دكتر طباطبايي گفت: « از پايگاه هوائي شكاري مستقر در همدان گزارش رسيده كه خلبانان « مژده» و «بشيري موسوي» حين انجام عمليات كه در ارتفاع كم در حال پرواز بودند مورد اصابت گلوله قرار گرفته و شهيد شدهاند. وي در پايان گفت :كه طبق گزارشات رسيده فرماندهي عمليات پاوه را حزب دموكرات كردستان بعهده داشته و تمام آشوب نيز زير سر آنها بوده است، ولي البته افراد و دستجات ديگري هم بوده اند كه اميدوارم ظرف يك دو روز آينده منابع تحريك را در اختيار و باطلاع عموم برسانيم.
ساعت 20/20 دقيقه ديشب سه تن از پاسداران مجروح به بيمارستان انتقال داده شدند گزارش رسيد كه پاسداران مذكور گفتند فرودگاه هليكوپتر پاوه به تصرف پاسداران در آمد.
سپاهيان مذكور گفتند:«20 تن از افراد حزب دموكرات توسط پاسداران انقلاب اسلامي بازداشت شدهاند. دو تن از پاسداران گفتند:« در دفاع از پاوه 300 نفر پاسدار و 2000 تفنگچي پاوه شركت داشتند».
پاسداران مذكور افزودند: در اين زدو خوردها بين 50 تا 100 نفر از پاسداران و 200 تا 300 نفر از مهاجمين كشته شدهاند. تعداد مجروحان دو طرف زياد است.
«شكيبائي» فرماندار اسلام آباد ديروز اعلام كرد: ساعت هفده ديروز نيروهاي مجهز تيپ زرهي اسلام آباد بقصد پاوه عزيمت كرد.
فرماندار اسلام آباد افزود: هزاران تن از مردم اين شهر در مقابل فرمانداري اجتماع كرده و قطعنامه اي در يك ماده به فرماندار تسليم كردهاند كه در آن گفته شده است: حزب دمكرات قيم مردم كرد نيست كه هر چند يكبار در منطقه اي حادثه مي آفريند.
فرماندار اسلام آباد افزود: عدهاي حدود 500 نفر نيز در پاسگاه ژاندارمري "پلنگ كرد" اجتماع كردند و خواهان آن شدند كه امكانات عزيمت آنها به منطقه اورامانات فراهم شود. از طرف ديگر از طرف مردم شهرستان تويسركان نيز اعلام شد كه مردم اين منطقه در فرمانداري اجتماع كرده و آماده براي عزيمت جهت سركوبي مهاجمان پاوه شدهاند.(كيهان28/5/1358)
كمك 17 ميليون ديناري براي آشوب در كردستان
جمعي از مقامات دولتي و لشكري، بعدازظهر ديروز در يك مصاحبه راديو تلويزيوني درباره سايل امنيت كشور كه با حضور خبرنگاران رسانههاي گروهي برپا شد. شركت جستند. دراين مصاحبه هاشم صباغيان وزير كشور، سرتيپ دانشور، فرمانده ژاندارمري، تيمسار رياحي وزير دفاع ملي، سرلشكر شاكر، رييس ستاد مشترك ارتش جمهوري اسلاميو سرتيپ مصطفائي رييس شهرباني جمهوري اسلاميايران شركت داشتند و نخست به سئوالات سخنگوي دولت صادق طباطبائي و سپس به سئوالات خبرنگاران پاسخ گفتند. در ابتدا وزير كشور، در پاسخ به سئوال سخنگوي دولت در مورداينكه در اذهان مردم،اين مساله وجود دارد كه دولت در سركوبي ضد انقلاب قاطعانه عمل نكرده است، گفت: اين مساله كه دولت قاطعانه عمل نكرده، مورد قبول ما نيست، نيروي نظاميما پس از آنكه از سايه رژيم طاغوتي خود را به آغوش مردم كشيد، نياز به نظام مجددي داشت كه سر و سامان يابد كه با تلاش تيمسار رياحي و وزير دفاع سابقاين امر انجام شد، اما هنوز آن قاطعيت لازم را البته ندارد، بااين حال سعي داريم ارتشي مردمي داشته باشيم و ديديد كه در حادثه پاوه، به محضاينكه تصميم گرفته شد، با صدور فرمان امام، قاطعانه رفتند و مهاجمين پاوه را سركوب كردند.
در شهرباني
دكتر طباطبايي از رييس شهرباني سئوال كرد گفته ميشود در شهرباني به دليل عدم قاطعيت، آن روحيه لازم وجود ندارد. تيمسار مصطفائي پاسخ داد: خوشبختانه در حال حاضر روحيه افراد شهرباني خيلي خوب است. وي در پاسخ بهاين سئوال كه: آيااين روحيه آن گونه هست كه بتواند امنيت شهر را حفظ كند؟ گفت: به ميزان قابل توجهي بله.
تيمسار دانشور در ژاندارمري گفت: پرسنل ژاندارمري نود و پنج درصد روحيه خودش را بازيافته بود اما با فرمان اماماين نسبت به هزار درصد رسيد از نظر روحيه نيروهاي مسلح و تمام ملتايران در مواقع حساس در جهان بينظيرند واين مساله در طول تاريخ ثابت شده است. اكنون پرسنل ژاندارمري از نظر رواني هيچ مسالهاي ندارد و فقط از جهت معيشت بعضي پرسنل كه در مناطق دور افتاده خدمت ميكنند سخنهايي داريم. تيمسار رياحي گفت: پس از اوامر امام روحيه ارتش فوقالعاده بالا رفته و از افسر و درجهدار و سرباز همه به گونهاي داوطلب بسياري را نميتوانيم بپذيريم.
بسيج واحدهاي نمونه
در ارتباط با وقايع پاوه سئوال شد كه: گفته شده ارتش قبل از فرمان امام از رفتن به پاوه خودداري ميكرده است. تيمسار شاكر جواب داد من به هيچ عنوان تاكيد نميكنم چون قبل از صدور فرمان امام تعدادي از نيروها آمادگي خودشان را اعلام داشتند و پس از صدور فرمان امام از كليه پادگانهاي كشور هر كدام يك واحد رزمينمونه بسيج شد. دكتر طباطبائي سئوال كرد: ارتش پيش از صدور فرمان امام چه عملياتي انجام داده بود؟ تيمسار شاكر گفت: روز قبل از صدور فرمان كه گزارش رسيد واحد ژاندارمري و شهرباني به محاصره بيش از دو هزار نفر درآمده كميسيونهايي دراين مورد بر پا كرديم و بعد عمليات شامل شناسائي هوا بي شكستن ديوار صوتي و در آخر فرمان امام در واقع روحيه انضباط و تابعيت افراد مجدداً زنده و كار فرماندهان آسانتر شد.
ضد انقلاب در كردستان
سئوال شد:حوادث كردستان تا چه اندازه منشاء سياسي و اصالت دارد و چه مقداري مربوط به اشرار است؟ وزير كشور پاسخ داد:نيروهايي كه در آنجا اغتشاش ميكنند ما با قاطعيت اعلام ميكنيم كه از برادران كرد ما جدا هستند و آنجا مساله شيعه و سني به هيچ وجه مطرح نيست و همانطور كه امام گفتهاند حقوق اهل تسنن در قانون اساسي حفظ ميشود. ضد انقلاب ميكوشد با استفاده از كمبودهاي اقتصادي و رفاهياين منطقه، در آنجا عمل كند و مااين مسايل را ناشي از خواست خودمختاري مردم آنجا نميدانم.
ما براي كردستان برنامههاي عمراني و اقتصادي بسياري تدارك ديدهايم كه به محض بازگشت آرامش به آنجا آنها را آغاز ميكنيم. دكتر طباطبائي از فرمانده ژاندارمري سئوال كرد: وضع پاوه چگونه است؟
پاسخ داده شد: فعلاً آرام است.
سئوال شد: خاطرتان ناجمع است كه ميگوئيد فعلاً؟
تيمسار دانشور گفت: ممكن است با تحريكاتي كه ميشود. تيمسار دانشور آنگاه در مورد حوادث پاوه گفت: عناصر مهاجم از طرفداران حزب دمكرات و افراد ملابختيار نماينده طالباني هستند كه تجهيزات كامل داشتند و پس از بمباران سپيده دم بيست و هفتم مرداد و پياده شدن نيروها متواري شدند و تعداد زيادي از آنها دستگير شدند. در جريان نقده به دارودسته طالباني هفده ميليون دينار كمك شده بود، ما كسي را دستگير كرديم كه به همراهش نواري بود كه در آن دستور داده شده بود كه جايي را منفجر كنند. وي افزود در جلسهاي به عبدالرحمن قاسملو گفتم ما هردو مسلمانايراني و برادر هستيم.اين اختلافات كوچك را بوسط نياوريد وقتي قسط و عدالت هست اختلاف نبايد باشد اما او گفت كه من ميخواهم تمام مناطق كردنشينايران يك استان بشود و همچنين گفت: كه شما با فئودالها همكاري ميكنيد. تيمسار دانشور در قسمت ديگري از سخنانش گفت اعلاماين خبر كه مدت خدمت سربازي يكسال شد لطمهي زيادي به ارتش وارد آمد و يكدفعه توانايي آن را گرفت واين عاملي بود كه ما نميتوانستيم تا مدتي كاري انجام دهيم. وي افزود ما چندين بار كوتاه آمديم چون استثمار و دشمن نظرشاين بود كهاين درگيريها راايجاد كند كه توسط حزب دمكرات كردستان و جلال طالباني بود كه بلندگويشان هم عزالدين حسيني است. من قول ميدهم كه هشتاد درصد مردم مهاباد تماماً علاقمند به دخالت ما بودند و بارها تلفن كردند و گفتند كاري بكنيد. من چهارماه تلاش كردم گلولهاي در كردستان شليك نشود.
سئوال شد:چرا از همه دستهها و گروهها ؟ پاسخ داده شد: كه تنها گروه حزب دمكرات با سابقه 40 ساله بود، دسته جلال طالباني كه حزب نيست يك گروه ياغي هستند كه از مرز ميآيند اما اگر محرز شود كه دستجات ديگري هم دراين ماجرا شركت داشتهاند از شوراي انقلاب خواهيم خواست كه آنها را هم غير قانوني اعلام كند.
منبع تحريك
تيمسار شاكر گفت: آنها كه در سنندج به يك خودرو ارتشي حمله بردند و سلاحشان را گرفتند هر چند آنهايي نيستند كه در پاوه بودند اما منشاء و منبع تحريك يكي است و در مورد گنبد هم كه آثاري از آتشافروزي جديدي ديده ميشود پيشبيني ميكنيم كه علت وجود كانونهاي تحريك است. همينطور سرگرم كردن دولت براي جلوگيري از برنامههاي رفاهي. سئوال شد:چه طرحي براي تأمين امنيت كشور و جلوگيري از حوادثي نظير حوادث كردستان در سطح كشور داريد؟ تيمسار رياحي پاسخ داد: در ارتش عقيده داريم اخلالگران خيلي زيادند چه داخلي چه خارجي. جمهوري اسلامي بايد خودش را در حالت نيمه جنگ بداند. به همين دليل به خصوص پس از فرمان امام به تمام واحدها آماده باش داده شد و ما الان در هر نقطه كشور هر نوع اخلالگري را سركوب خواهيم كرد، ضمناينكه نميخواهيم به رودررويي با مردم بيانجامد. دراينجا وزير كشور گفت: پس از فرمان امام به آن گروهي كه آموزش نظامي ميدانستند دستور داده شد به مركز سپاه پاسداران و پادگانها بروند و اما آن گروهي كه آموزش نديدهاند دستور دادهايم آنها را در مراكز سپاه انقلاب نامنويسي كنند تا بتدريج آموزش نظاميببينند. دراينجا تيمسار دانشور در مورد خدمت نظام وظيفه عموميگفت: مدت سربازي يكسال و نيم است و ازاين پس تمام مشمولين از عادي به بالا به خدمت اعزام ميشوند بااين تفاوت كه پس از گذراندن دوره تعليماتي آن عده كه مآزاد هستند معاف ميشوند. دوره تعليماتي چهارماه است. و پس از گذراندناين دوره در صورت نياز از بين سربازان عادي تا فوق ديپلم گروهبان انتخاب ميشود كه كسري دوره تعليمآتشان را ميبينند و از ليسانس به بالا افسر ميشوند.اين قانون عطف به ماسبق نميشود و كساني كه قبلاًدفترچه گرفته و معاف شدهاند منجمله تمام ديپلمههاي متولد تا 1337 معاف هستند.اين قانون تصويب شده است.
نقش مطبوعات
آنگاه وزير كشور در مورد نقش مطبوعات گفت: آنها در ناآرامي نقش بسيار داشتند و اخبار را غير واقع جلوه ميدادند. و وقتي اعتراض ميكردي ميگفتند. فلان خبرگزارياين خبر را داده است. مثلاً براياينكه تضعيف روحيه بكنند در مورد برادر عزيزم دكتر چمران كه مردانه در پاوهايستادگي كرد شايعات ناجوانمردانه راه انداختند و يا شايع كردند دكتر چمران تير خورده است و يا از قول صداي آمريكا گفتند شهيد شده است. تمام مطبوعاتيها تمامشان يكديگر را خوب ميشناختند كه چه كساني در لابهلايشان در نظام گذشته چه جور سرسپردگي داشتند و همان سرسپردگان الان آمدند مطبوعات آزاد را بكار بگيرند و با جعل اخبار و اغتشاش و ناامنيايجاد بكنند. همهاينها نقش كاذب داشتند و در به هم زدن نظام بعد از انقلاب خيلي سعي ميكردند نقش حساس داشته باشند ولي با لايحه مطبوعات كه صحيح هم همين بود، دير هم شده بود ولي خيلي زودتراين اعلام ميشد و جلواين اغتشاشات را ميگرفت، به ما اعتراض ميكردند كه فلان چيز را فلان روزنامه گفته اگر ما ميخواستيم تكذيب بكنيم بايد دولت يك روزنامه تكذيب هر روز بدهد بيرون در جواباين سئوال كه چه خطر جدي بنظر شما مملكت را تهديد ميكند. تيمسار شاكر پاسخ داد: من تصور خطري نميكنم، تحريكات فعلاً هست و ادامه خواهد داشت ولي به نظر مناين تحريكات نميتواند اثر قاطعي در پيشبرد هدفهاي انقلاب داشته باشد. در جواب همين سئوال تيمسار رياحي گفت تا مدتها هنوزاين تحريكات را خواهيم داشت چون دول غرب به هيچوجه از انقلاب اسلامي راضي نيستند، دول شرق زياد اظهار وجودي نكردهاند ولي دول غرب را ما علايم و آثارش را داريم.
خدمت مطبوعات
دراينجا خبرنگاران جرايد سئوالات خود را مطرح كردند. يكي از خبرنگاران سئوال كرد: با توجه بهاينكه اعلام كرديد حزب دمكرات كردستان با طالباني در ارتباط است و در حوادث اخير نقش داشتهاندبنابراين دولت انتخاب دكتر قاسملو را براي مجلس خبرگان و همچنين ملاقات طالباني را با امام چگونه توجيه ميكند؟ وزير كشور پاسخ داد: به دليل جدي كه حزب دمكرات با زور اسلحه در منطقهايجاد كرده توانسته بود با تهديد راي بياورد البته تعداد آراي صادره (ده هزار) به نسبت راي زيادي نيست ولي چون هر كس تعداد راي بيشتري داشت ميتوانست نماينده بشودايشان هم انتخاب شد ملاقات طالباني را با امام من اطلاعي ندارم ولي بطور كلي همان طوري كه قبلاً گفته شد براي ما يقين شده كهاين اغتشاشات توسط حزب دمكرات و جلال طالباني ميشود و بطور قاطع با آن روبرو خواهيم شد به همين دليل اولين بار حزب دمكرات از طرف دولت و شوراي انقلاب غير قانوني اعلام شد و جلوي هر گونه فعاليتش بعد ازاين گرفته خواهد شد. هاشم صباغيان در جواب سئوال ديگري درباره مطبوعات و نقش تحليلي آن واينكه:آيا بهتر نبود بجاي جلوگيري ازانتشار مطبوعات، در مواردي راهنمايي ميشدندو يا محدود ميشدند؟ گفت: هيچ كس خدمت مطبوعات را فراموش نميكند، مطبوعات نقش بسيار ارزنده در دوران بعد از انقلاب داشته و اصولاً مطبوعات سالم ميتواند نقش سازندهاي براي هر اجتماعي داشته باشد. نقش تحليلي مطبوعات خيلي ميتواند روشنگر باشد اما تحليلي با تحريف خيلي فرق دارد، اكثر مطبوعات، اكثر مطبوعات شايد نه،اين مطبوعاتي كه ما گفتيم و اعتقاد داريم كه در جهت آشوبهايش نقش داشتند بجاي تحليل تهديد ميكردند و مردم به دليلاينكه آگاهيشان كافي نبود بخصوص در نقاط دوراين مطبوعات نقش زيادي داشت در منحرف كردن آنها. با قاطعيت تمام بايد جلوي آنها گرفته شود براياينكه انقلاب ما احتياج به سازندگي دارد نه به تخريب، اخبار دولت و سخنگوي دولت را رسماً تحريف ميكردند. منظور ما كليه مطبوعات نيست. آن سري از مطبوعات كه اعتقادي به انقلاب اسلامي نداشتند يا روششان نشان ميداد، تعداد زيادي از آنها نقش تخريب در انقلاب ما داشتند. براياينكه سود ميبردند ازاين تخريب. دراينجا دكتر طباطبائي گفت از قول خود بنده خبري دراين روزنامهها كلاً جعل شد، تيتر كاملاً درشت كه من اصلاًمصاحبه يي نداشتم. طباطبائي در قسمت ديگري از سخنانش گفت: هدف لايحه مطبوعات محدود كردن آزادي مطبوعات نيست دقيقاً جلوگيري از آزادي مطبوعات است، جلوگيري از آگاه كردن مردم نيست جلوگيري از ناآگاه نگهداشتن مردم است همين روزنامه پيغام امروز پريروز در مورد اخبار پاوه هشت مورد مشخص غلط و تحريف عنوان كرده،اين آگاهي غلط به مردم داده بنابراين، بايد جلويش گرفته شود. در مورد نقش كميتهها تصفيه آنها وزير كشور گفت: قصد انحلال كميتهها به تدريج جذب سپاه پاسداران انقلاب و شهرباني ميشوند كهاين طرح در تهران و خيلي از استانها پياده شده و اما در مورد تصفيه كميتههااين كار هم توسط كميته مركزي شروع شده، بررسي ميكنند و به طور قطع از تهران هم شروع خواهد شد كه كميتهها در تهران شروع بشود به تصفيه، طبيعي است اگر دراين مورد با نا آراميهايي روبرو بشويم طبيعي خواهد بود ولي كميته مركزي تصميم دارد قاطعانه بااين ناآراميها برخورد بكند ولي در بعضي از شهرستآنها كه كميتهها ضرورتي نداشتهاند منحل اعلام شدهاند. در مورداينكهايا سازمان اطلاعات و ضد اطلاعات كه قبلاً اسمش ساواك بود و منحل شد اكنون يك سازمان ديگري به اسم سازمان اطلاعات و ضد اطلاعات ملي در وزارت دفاع ملي تشكيل شده و تازه براه افتاده و اميدواريم كه نتايج خيلي خوبي از كارش بگيريم و بتواند اطلاعات كشور را تأمين كند. سئوال شد: چه كسي مسووليت حفاظت از سازمانهاي سياسي و اجتماعي را كه فعاليت آنها از سوي دولت رسماً ممنوع نشده بر عهده ميگيرد تا در اتفاقاتي از آن جمله كه براي دفتر جنبش ملي مجاهدين پيش آمد جلوگيري شود؟
وزير كشور پاسخ داد:در مورد دفتر سازمان چريكهاي فدائي خلق كه توسط گروههايي از مردم تخليه شد بعد حفاظت آنرا سپاه پاسداران انقلاب است تااينكه تصميم از طرف دولت در مورداينها اعلام شود در مورد ساختمان سازمان مجاهدين،اين ساختمان همان احتمال هم داده ميشد، رسماً خود من با چند نفر از مسووليتشان صحبت كردم و گفتم اگر آمادگي داشته باشيد دولت آماده است بوسيله سپاه پاسداران انقلاب حفاظت ساختمان را به عهده بگيرد، دو سه روز هم حفاظت را بعهده داشت تا از طرف خود سازمان اعلام شد كه حفاظت نميخواهيم پس بنابراين وزارت كشوراين آمادگي را دارد كه بوسيله نيروهاي انتظامي يا سپاه پاسداران انقلاب حفاظت را به عهده بگيرد. در مورد عمران كردستان و برنامههاي اقتصادي در مورداين استان سئوال شد. صادق طباطبائي گفت:تاكنون از هر گونه برنامه عمراني دراين منطقه توسط گروههايي جلوگيري شده است و حتي افراد جهادسازندگي را به گروگان گرفتهاند. سپس هاشم صباغيان دراين باره گفت: تنها منطقه كردستان نيست بلكه سيستان و بلوچستان، بوشهر، بندرعباس و نقاط ديگر است كه بايد از نظر اقتصادي ترميم شود. منطقه كردستان را به سه منطقه تقسيم كرديم نقاط سفيد آن نقاطي است كه هيچگونه ناامني نداشت كه كارهاي عمراني صورت گرفت اما در نقاطي بود كه هيچكاري نميشد صورت داد. به شوراي شهر مهاباد قول داديم اگر از نظر مسايل امنيتي منطقه تأمين شود بلافاصله كار عمراني را با شدت هر چه تمامتر شروع ميكنيم. (اطلاعات30/5/1358)
قدرداني نخستوزير از فرماندهان عملياتي پاوه
مهندس بازرگان نخستوزير دولت موقت جمهوري اسلاميايران با ارسال نامهاي از تلاش و مجاهدات دكتر چمران معاون نخستوزير در امور انقلاب فرمانده نيروي زميني ارتش جمهوري اسلاميايران فرمانده عملياتي سپاه پاسداران انقلاب و فرمانده پاسگاه ژاندارمري پاوه قدرداني كرد متن نامه نخستوزير بهاين شرح است: جناب دكتر مصطفي چمران معاون نخستوزير در امور انقلاب تيمسار سرتيپ ولي فلاحي فرمانده نيروي زميني ارتش جمهوري اسلاميجناب عباس زماني (شريف) فرمانده عمليات سپاه انقلاب به دنبال عزيمت به كردستان در روز چهار شنبه (24 مرداد ماه 58) و در اثر شهامت كه در تمشيت و تحرك پاسداران و نيروهاي ژاندارمري ارتش ابراز داشتند توانسته است به همت فداكاري افسران و سربازان پاسدار شهر پاوه را از محاصره و تصرف متجاوزين و مزدوران ضد انقلاب درآورده است و ارتفاعات مناطق آن حدود را از لوث جنايتكاران پاك سازيد بدين وسيله شكر خدا را به جا آورده و مراتب از خودگذشتگي را و خدمات آقايان را تقدير مينماييم به خانوادههاي شهيدان از دست رفته تسليت ميگويم و براي جمهوري اسلامي استقرار و مسئلت مينمايد سركار ستوان سوم حسن يوسفي فرمانده پاسگاه ژاندارمري كه دراين جريان، وظيفهشناسي قابل تمجيدي را تا سر حد از دست دادن جا ابراز داشته اند، به درجه ستوان دوم نائل ميشود.
نخستوزير ـ مهدي بازرگان(اطلاعات30/5/1358)
هيات دولت با امام ملاقات كرد.
نخستوزيري: قواي ارتش جمهوري اسلامي ايران كاملاً در منطقه كردستان مستقر شده اند.
قم ـ خبرگزري پارس: ساعت 20 ديشب مهندس مهدي بازرگان نخستوزير به اتفاق تيسمار سر لشكر حسين شاكر رييس ستاد مشترك ارتش جمهوري اسلامي ايران ـ داريوش فروهر وزير كار و امور اجتماعي ـ معينفر سرپرست سازمان برنامه و بودجه، صدروزير اقتصاد و بازرگاني و سيد علي خامنهاي معاون وزارت دفاع براي ملاقات و مذاكره به قم وارد و افطار را در اقامتگاه امام خميني رهبر انقلاب اسلامي ايران صرف كردند.
ملاقات و مذاكره پيرامون مسايل مهم مملكتي با امام خميني رهبر انقلاب اسلامي ايران تا مدتي از شب ادامه داشت خبرنگار خبرگزاري پارس در قم از مهندس بازرگان نخستوزير در مورد ملاقات ديشب با امام سئوالاتي كرد نخستوزير در پاسخ گفت: ملاقات من راجع به مسايل كلي مملكت به ويژه كردستان بسوي مردم آمدند و نظام ارتش از هم پاشيده شد و ناچار دولت ميبايست نظام تازهاي متناسب با جمهوري اسلامي به ارتش ميداد تا ستون از آن به نحو احسن استفاده كرده و اين نظام جديد احتياج به زمان داشت كه البته به تدريج به اين موفقيت دست مييابيم ولي هنوز به حد مطلوب نرسيدهايم. تيمسار مصطفايي در زمينه روحيه پرسنل شهرباني گفت با اقداماتي كه در زمينه تامين رفاه پرسنل شهرباني به عمل آمده است و با استقبالي كه مردم از برادران پليس خود ميكنند روحيه آنان بسيار قوي است و آماده هرگونه خدمت براي مردم شهر و انقلاب اسلامي ايران هستند.
تيمسار دانشور فرمانده ژاندارمري نيز با اشاره به روحيه سلحشوري ژاندارمري گفت با فرمان امام خميني روحيه افراد ژاندارمري تقويت شده است در اينجا تيمسار رياحي وزير دفاع اضافه كرد كه روحيه افراد ارتش بخصوص پس از فرمان امام خميني به اندازهاي تقويت شده است كه بيش از نياز ما داوطلبانه براي اعزام به مناطق آشوبزده و سركوبي ضدانقلاب ثبت نام ميكنند وزير دفاع در پاسخ اين سئوال كه آيا پس از حوادث كردستان احتمال آشوب در كشور هست يا نه گفت: ارتش در اين موقعيت هميشه آماده است و كشور در حال نيمه جنگ ميبيند عوامل داخلي و خارجي زيادي هستند كه با تحريكات خود باعث آشوبهاي بعدي نيز خواهند شد ولي ما نميخواهيم تا مجبور نشويم مستقيماً با آنها رودررو شويم.
وزير دفاع در مورد سازمان اطلاعات و امنيت كشور منحله گفت اين سازمان كه قبلاً ساواك ناميده ميشد به كلي از بين رفت و سازمان جديدي بنام اطلاعات و ضداطلاعات ملي در وزارت دفاع ملي با كادر و برنامه جديد جايگزين آن شده است كه اميداريم بتوانيم از آن نتيجه خوبي بگيريم. تيمسار سرلشكر محمد حسين شاكر رييس ستاد مسترك ارتش در پاسخ اينكه گفته ميشود عدهاي از افراد ارتش از رفتن به ماموريت خود ياري ميكنند گفت اين موضوع اصلاً صحت ندارد.
با فرمام امام اين آمادگي شدت يافت و وظيفه فرماندهان از نظر انظباطي در ارتش آسانتر شد.
تيمسار شاكر در مورد ارتباط مهاجمان پاوه با مهاجمان سنندج گفت با توجه به فاصله زماني و مكاني گروه مهاجم به سنندج نميتوانست همان افراد اخلالگر را در پاوه باشند ولي تحريكات از يك گروه است.
وزير كشور در مورد حادثه پاوه گفت ما افرادي را كه در كردستان و پاوه اغتشاش ميكنند با قاطعيت ضدانقلاب ميناميم ولي برادران كرد ما بايد بدانند كه حساب آنان با آشوبگران جدا است. وي افزود: برنامه دولت پياده كردن طرحهاي عمراني در استانهايي است كه در رژيم گذشته در بدترين شرايط قرار داشتند ولي ضدانقلاب نميخواهد آرامش در مناطق عقبافتاده برقرار شود تا كارهاي عمراني انجام گيرد دولت در سال 1358 بودجه در اختيار استانهاي عقب افتاده هر قدر كه استانشان قدرت جذب برنامههاي عمراني و صنعتي داشته باشد قرار خواهد داد و اين اولويت به استانهايي داده ميشود كه آرامش بيشتري داشته باشد صباغيان اضافه كرد: علت اغتشاش كردستان يك مساله اقتصادي نيست بلكه سياسي و تا حدودي برون مرزي است كه عاملان آن ميخواهند از موضوع عمراني فرهنگي و اقتصادي اين استان بسود خود استفاده كنند.
صباغيان در پاسخ خبرنگار ديگري كه پرسيد چرا فقط حزب دموكرات در كردستان كه 40 سال سابقه دارد غيرقانوني اعلام شد، گفت: ساير گروهها در شرايطي نيستند كه بتوان روي آنها حساب كرد و اين حزب دمكرات است كه رهبري گروههاي مخالف داخلي و خارجي را بعهده دارد. و اين گفته ميشود مردم كردستان خودمختاري ميخواهند اين يك بهانه است كه اخلالگران ميخواهند از آن سود ببرند در حالي كه شوراهاي شهر، شهرستانها و استان تمام اختيارات را بعهده دارد. در قانون اساسي نيز كه بتصويب خواهد رسيد اكثر خواستهاي آنان را در نظر گرفته خواهد شد.
وزير كشور در مورد لايحه مطبوعات گفت: ما خدمات جرايد را در زمان قبل از انقلاب و دوران انقلاب فراموش نكردهايم ولي گروهي از مطبوعات پس از انقلاب خواستهاي اكثريت قريب به اتفاق مردم را ناديده گرفتند و با درج خبرهاي تحريف شده و جنجالآفريني باعث گمراهي مردم مسلمان ميشوند كه بخواست اكثريت مردم از انتشار آنان جلوگيري شد.
وزير كشور در مورد انتخاب قاسملو در مجلس خبرگان گقت با اينكه انتخابات آزاد بود گروهي از عوامل حزب دمكرات با زور و اسلحه مردم را مجبور به دادن راي به قاسملو كردند و ايشان با اكثريت كمي برنده شد. وزير كشور در مورد حفاظت از مراكز سازمانهاي سياسي گفت: ستاد چيركهاي فدايي خلق كه بوسيله مردم تسخير شد بوسيله سپاه پاسدراران حفاظت ميشود تا دولت در مورد آنان تصميم بگيرد و به مجاهدين خلق نير اطلاع داديم كه نيروهاي انتظامي با سپاه پاسداران حفاظت محل آنان را به عهده بگيرند و نصف روز نير چنين كرديم ولي خودشان اظهار تمايل كردند كه شخصاً حفاطت را بعهده داشته باشند.
تيمسار دانشور فرمانده ژاندارمري در اين جلسه،حزب دمكرات كردستان و عوامل جلال طالباني و گروهي چپ نما را در حادثه پاوه مقصر دانست.(كيهان30/5/1358)
در يك ميزگرد تلويزيوني با شركت وزير كشور،سخنگوي دولت وفرماندهان ارتش،مسايل امنيتي كشور مطرح شد.
....هاشم صباغيان با اشاره به دلايل و انگيزههاي بروز وقايع اخير در پاوه واساساً ناآراميهاي منطقه كردستان گفت:
جنبههاي سياسي واقتصادي
قبل از اشاره به عوامل وانگيزههاي ناآرامي در كردستان شهرهاي آن لازم است اعلام كنم كه دولت اينبار قاطعانه و بيهيچ گذشتي با ضد انقلابيون و عوامل بوجودآورنده اغتشاش و ناآرامي در هر نقطه ايران عمل ميكند. و شديداً اين قبيل عوامل را سركوب مينمايد جدا از اين مساله در خصوص وقايع اخير شهر پاوه و به طو ركلي وجود ناآرامي در كردستان بايد بگويم كه حساب برادران كرد از عوامل ضد انقلاب جدا است و دولت به هيچوجه وقوع رخدادهاي اخير را به حساب برادران كرد نميگذارد ريشه اساسي و بنيادي ناآراميها و حوادث اخير در شهر پاوه و خاصه منطقه كردستان مسايل اقتصادي، فرهنگي و عدم توجه به خواستهاي مردم اين منطقه بويژه در طول حكومت رژيم سابق بوده است اساساً رژيم سابق و برنامههايش بگونهاي بوده است كه هميشه مردم اين منطقه و مناطق ديگر كردستان را عقب نگاه ميداشت وبا يك بررسي اجمالي و كوتاه به خوبي ميتوانيم ببينيم كه مردم كردستان، سيستان و بلوچستان، بندرعباس و بوشهر وبرخي ديگر از نقاط ايران تا چه پايه عقب ماندهاند و از سادهترين و ابتداييترين امكانات رفاهي بيبهرهاند. مثلاً يا اينكه نيروي انساني كار آمد در اين منطقه فراوان است ولي ميبينيم كه رژيم گذشته حتي يك كارخانه در اين استان ايجاد نكرده و هرگز اقدامي نسبت به ايجاد بازار كار براي اين مردم آن بعمل نياورده است اين مسايل و ايجاد تحريكات و فزوني روز به روز شايعات و تبليغات ناصحيح و ايحاد نارضايي ميان مردم كه اغلب از سوي ضد انقلاب و عناصري كه شايد از بيرون مرز دست به اقداماتي ميزنند سبب شده است تا اين منطقه نسبت به ديگر مناطق ناآرامتر باشد و دامنه اغتشاش و بلوا وسيعتر بنظربرسد. موضوع خود مختاري به عنوان اين قبيل مسايل هم به آن شكل كه مطرح است در ميان نيست و جنگ مذهبي براه انداختن ميان برادران شيعه و سني نيز موردي نيست به كليه موارد و مسايلي كه مورد نظر برادران كرد است دولت توجه دارد و حتي در قانون اساسي نيز اين موارد درنظر گرفته شده است. همچنين است حقوق اقليتهاي مذهبي و محفوظ بودن كليه خواستهها و مسايلي كه برايشان مطرح است.
هاشم صباغيان آنگاه به موضوع خود مختاري و طرح آن از سوي كردها اشاره كرد و گفت: در زمينه خود مختاري و رعايت پارهاي از خواستههاي برادران كرد دولت اختيارات كافي به شوراهاي شهر شهرستان و استان داده است و رسيدگي به مسايل رفاهي فرهنگي و تنظيم مسايل اعتباري و نظاير آن از جمله اختيارات داه شده به شوراها است.
بازگشت آرامش به منطقه
صباعيان ادامه داد: در ايجاد آرامش در پاوه علاوه بر نيروهاي ارتش فداكاري سپاه پاسداران انقلاب نيز در خور ستايش و توجه است و من همين جا از كوشش و جانبازي پاسداران كه دوشادوش برادران ارتشي خود مهاجمان پاوه را سركوب كردند بشكر ميكنم بجز پاسداران انقلاب كه از جان و دل راهي پاوه شدند و تعداي از آنان به شهادت هم رسيدند گروههاي زيادي از مردم هم اعلام آمادگي كردند.
وزير كشور سپس به موضوع عوامل دستاندر كار ايجاد اغتشاش و ناآرامي در كردستان و خصوصا وقايع پاوه اشاره كرد و گفت:بجزحزب دموكرات كردستان كه همكاريشان درايجادحوادث پاوه محرز است گروههاي ديگري هم دست اندركار بودهاند كه از جمله آنها دارودسته جلال طالباني است اينكه چرا دولت فقط حزب دموكرات كردستان را غير قانوني اعلام كرده است دليلش اين است كه اين حزب يك ارگان سازمان يافته و متشكل بوده و نحوه فعاليت و برنامههايش براي ما مشخص شده است ولي دارودسته جلال طالباني و گروههاي ديگر نظير آن افرادي شرور و بدون سازمان هستند كه همواره كاري جز ايجاد بلوا و آشوب ندارند بديهي است چنانچه سازمانها يا احزاب شكل گرفته ديگري مورد تاييد ما قرار بگيرد كه در حوادث و وقايع پاوه دخالت داشتهاند بلافاصله غير قانوني اعلام ميشود و از ادامه فعاليت آنان جلوگيري ميشود.(كيهان31/5/1358)
ملاقات سخنگوي دولت با امام خميني:مسايل كردستان بيكاري و بحران اقتصادي به اطلاع امام رسيد.
دكتر صادق طباطبايي معاون سياسي نخستوزير و سخنگوي دولت باتفاق امير انتظام سفير ايران در كشورهاي اسكاند نياوي پيشازظهر ديروز در قم بحضور امام رسيدند.
معاون نخستوزير در گفتگويي با خبرنگارپارس گفت:در ديدار با امام مسايل جاري مملكت و مسايل كردستان و همچنين مساله بيكاري و بحران افتصادي و اقداماتي كه دولت در اين باره انجام داده را طي گزارشي باطلاع امام رساندم.
وي افزود:در اين ملاقات همچنين گزارشي در زمينه امكاناتي كه در اختيار شهرداريها قرار گرفته و اعتبار عمراني استانها كه در اختيار استانداريها قرار گرفته تقديم امام شد.
معاون سياسي نخستوزير اضافه كرد: در ديدار ديروز با امام خميني امير انتظام سفير ايران در كشورهاي اسكانديناوي بخصوص درباره وضع دانشجويان ايراني در سوئد صحبت كرد و مشكلات ونارساييهاي كه دولت در زمينه تبليغات بينالمللي دارد و ضرورت تشكيل يك كادر تبليغاتي در خارج از كشور را باطلاع امام رساند.
وي همچنين گزارشي از مذاكرات خود با وزير امور خارجه و وزير كشور آلمان را نيز به آگاهي امام رساند.و امام نيز در كليه زمينهها دستوراهاي لازم را مورد تاكيد خاص قرار دادند.(كيهان2/6/1358)
پيام تهنيت و تسليت نخستوزير به پادگان سقز:
شمابراي ارتش آبرو خريديد و براي كشور وحدت
تهران ـ خبرگزاري پارس: آقاي مهندس مهدي بازرگان نخستوزير دولت موقت انقلاب اسلاميامروز پيامي براي پادگان سقز فرستاد متن پيام باين شرح است:
پيام براي پادگان سقز
ينام خداي داناي توانا
به نمايندگي از طرف دولت جمهوري اسلامي به شما برادران غيور پادگان پر افتخار سقز و خانوادههايتان تسليت و تهنيت ميگوئيم و سلام ملتايران را ميرسانيم براي سربازان و درجهداران و افسران شهيد شده مخصوصاً فرمانده دلاورتان سرهنگ فراشاهي اشك ميريزيم و رحمت حق ميطلبيم به افتخار مردانگي و دفاع دليرآنهاي كه در روز 31 مرداد تاكنون از پادگانتان از شهر سقز و از وطن و انقلاب جمهوري اسلاميكرديد تبريك ميگوئيم و تشكر خالصانه مينمائيم شما باايستادگي و فداكاري خود دشمنان انقلاب و خلق مسلمان كرد را كه بد انديشان و مزدوران بيگانه بردند و شهر را به آشوب كشيده بودند منكوب ساختيد آبرو براي ارتش خريديد و وحدت به كشور داديد و همانطور كه رهبر عاليقدر انقلاب در ماههاي بعد از سرنگوني استبداد اعلام كرده بودند ثابت نموديد كه نگهبان مملكت و ارتش است و ارتش متعلق به مملكت است شما برادران جان به كف كه از سپاه پاسداران انقلاب و از نيروهاي هوابرد شيراز، خرم آباد، و ساير واحدها به كمك آمده بودند صفحه درخشان بيسابقهاي كه نه ادعا است و نه افسانه در تاريخ ارتش كشورمان بوجود آورديد.
لطف بس بي پايان خدا به شهيدانتان و درود و آفرين ملت بر خودتان. نخستوزير، مهدي بازرگان(جمهوري اسلامي 6/6/1358)
دولت موقت و كردستان(3)
مهندس هاشم صباغيان وزير كشور طي تماسي با كيهان اعلام كرد:نمايندگان دولت و شوراي انقلاب با اعضاي شوراي شهر مهاباد به توافقهايي دست يافتند.
وزير كشور در گفت وگويي در مورد موارد توافق با اعضاي شوراي شهر مهاباد گفت: پس از مذاكرات گروهي از اعضاي شوراي انقلاب ودولت با اعضاي شوراي شهر مهاباد توافقهاي زير حاصل شد:
1ـ ارتش حتما به شهر بايد وارد شود و امنيت شهر رابرعهده گيرد. اين به خواست اكثريت مردم مهاباد تحقق خواهد يافت.
2ـ افراد در سطح پايين حزب عضوحزب دموكرات محاكمه نخواهند شد. بخصوص كه اين مورد نظر رهبر انقلاب امام خميني نيز بوده است
3ـ پس از استقرار ارتش در شهر و تامين محل مناسبي در خارج شهر براي اسكان ارتش ايجاد نخواهد شد، پادگان اين شهر كه در نزديكي مهاباد وجود دارد به عنوان محل يك دانشكده مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
4ـ پس از آنكه امنيت كامل در شهر برقرار شد از طرف ستاه مركزي، سپاه پاسداران انقلاب با عضويت افراد محلي تشكيل خواهد شد
صباغيان ادامه داد: هماهنگ با برقراري امنيت شهر كارهاي عمراني به سرعت شروع خواهد شد. وزير كشور همچنين گفت: به اعضاي شوراي شهر مهاباد توصيه شده است كه نهآيت سعي خودرا به كار برند تا موقعي كه ارتش به شهر وارد ميشود امنيت شهر حفظ شود.
شوراي شهر مهاباد چند روز پيش با عنوان «شوراي انقلاب مهاباد» براي مذاكره به تهران آمده است.(كيهان7/6/1358)
4جاسوس اسراييلي در كردستان دستگير شدند.
بگزارش «يونايتدپرس» صادق طباطبايي سخنگوي دولت در گفتگويي با خبرنگار اين خبرگزاري در مورد اوضاع كردستان گفت: 4 جاسوس اسراييلي در برخوردهاي ارتش جمهوري اسلامي و حزب دموكرات دستگير شدند و اين امر نشان ميدهد صهيونيست ها قصد دارند يك اسراييل تازه در منطقه بوجود آورند.(كيهان7/6/1358)
نخستوزير فاش كرد:
اسراييل رهبري عمليات را در مناطق شورشي برعهده گرفته است.
مهندس بازرگان نخستوزير ايران ديروز درملاقات با كريستف و سفير اتريش در ايران از توطئه هاي عوامل داخلي و خارجي و نقش فعاليت صهيونيسم و امپرياليزم و ديگر جناحهاي سرمايهداري عليه انقلاب ايران پرده برداشت.
در اين ملاقات كه به علت پايان ماموريت سفير اتريش در ايران صورت گرفت صادق طباطبايي معاون سياسي نخستوزير و سخنگوي دولت نيز حضور داشت.
سخنگو دولت در مورد موضوع مذاكرات نخستوزير و سفير اتريش، گفت:
«سفير اتريش در اين ملاقات يادآور شد كه در مدت ماموريتش در ايران كوشش كرده است كه حقايق و وقايع ايران را به دولت مطبوع خود منتقل كند و توجه و عواطف ملت اتريش را خصوصا بعد از انقلاب اسلامي ايران جلب كند.
نخستوزير در پاسخ اين حسن ظن و كوشش هاي سفير اتريش تشكر كرده و اظهار داشت نكتهاي كه در مورد بازتاب حقايق و وقايع ايران اشاره در، جالب توجه است ما نميگوييم كه افكار عمو مي راي بر اساس مطالب روزنامههايي كه عليه ما نوشته ميشود صدرصد موافق نظر ما باشد ما نميگوييم كه روزنامههاي غرب حتما از ما جانبداري كنند ولي ايا اين حداقل انتظار را نميتوانيم داشته باشيم كه اگر مطالبي از ايران مي نويسند مستند بر اساس واقعيات باشد و از تحريف دروغ و جمل حقايق اكنده نباشد.مطمئن باشيد كه اين شيوه انتشار اخبار ايران در خارج كه به نظر من منشاء صهيونيستي دارد مملو از گزارشهاي و قضاوتهاي خلاف حقيقت و واقعيت است نه به مصلحت صلح در جهان و نه در جهت تامين آزادي و آزاديخواهي است و باعث نزديكي ملل و اقوام جهان به هم ديگر نيز نخواهد شد.
نخستوزير افزود من در اتريش نبودهام ولي ميدانم كه ملت اتريش ملتي آزاديخواه ملايم و صاحب ذوق است و لذا طبيعي است كه شما كوشش كرده ايد عواظف انها ار نسبت به ملت ايران كه خصلت آزاديخواهي عواطف انساني احساسات نوع دوستي و گذشت و فداكاري در آن قوي است جلب كنيد.
سفير اتريش از نخستوزير خواست كه خطوط اساسي سياست ايران را در كردستان و تامين و تضمين دموكراسي را در آينده روشن كند. نخستوزير در پاسخ گفت: دولت موقت وقتي زمام امور را در دست گرفت كه مطبوعات و احزاب از آزادي كامل برخوردار شدند ولي متاسفانه مشاهده كرديم كه كه برخي از اربابان جرايد كه در رژيم سابق نيز فعاليت و تلاش ميكردند دست به كار عليه انقلاب اسلامي ايران شدند و علاوه بر اينها عناصر وابسته به احزاب افراطي چپ كه در زمان شاه سابق به خارج كشور رفته بودند با استفاده از آزادي موجود در نظام سياسي ايران به كشور بازگشتند و ضمناً افرادي هم كه به قول دكتر مصدق توده نفتي بودند و عليه آزادي ايران قدم برمي داشتند به اين گروه اضافه شدند و ما ناگهان با اتئلاف عملي تمام اين گروه ها در لباس آزاديخواهي و با شعار تامين و تضمين ازداي مواجه شديم ولي آنچه بيشتر تعجب ما را برانگيخت همكاري عملي عناصر ساواك و با اينها بود كارهايي كه كردند از مرز بيان عقيده خارج شده و به توطئه و كشتار و آتش سوزي و خرمن سوزي منجر گرديد و رفته رفته صورت داعيه تجزيه طلبي و قيام مسلحانه عليه امنيت و استقلال كشور بخود گرفت و روزنامههاي آنها مبلغ اين افكار شدند لذا دادستان انقلاب اسلامي ايران ناچار بود براي تضمين آزاديهاي موجود و حفظ دستآوردهاي دمكراتيك انقلاب پارهاي از اين روزنامهها را توقيف نموده و بعضي از مديران آنها را دستگير و يا حكم توقيف براي آنها صادر كند و پارهاي از احزاب و دستجات را غيرقانوني اعلام كند.
نخستوزير همچنين اضافه كرد: مساله تجزيه طلبي كردستان و تحريكاتي كه منشاء خارجي نيز دارد نه به نفع صلح در جهان است و نه به نفع كشورهاي همجوار ما.در حال حاضر شاه سابق با افرادو عناصرش و پولهاي فراواني كه در اختيار دارند كارهاي عملي خود را شروع كردهاند از يكسو ايادي انها در داخل آتش افروزي ميكنند و عمليات انتقام جويانه آنان ازحمايت جناحهاي سرمايهدار اروپا و آمريكا نيز برخوردار است و از سوي ديگر اسراييل رهبري عمليات ضد انقلاب را در مناطق شورشي ايران بعهده گرفته است. اگر كشورهايي كه در سطح دولت و زبان ديپلماسي با ما اظهار دوستي ميكنند توجه داشته باشند درمي يابند كه تجزيه مسلحانه كردستان نه به نفع آنان است و نه به نفع ملت كرد نخستوزير در مورد تامين دموكراسي در آينده گفت در پيشنويس قانون اساسي كه دولت تقديم مجلس بررسي قانون اساسي كرده است آزادي عقيده و بيان و انتقاد تضمين شده است و اقليتهاي مذهبي و غير مذهبي تحت حمايت مركزي قرار دارند همچنين روابط صميمانه با دولت براساس تامين استقلال وآزادي و تماميت ارضي ايران مورد توجه و عنآيت كافي قرار گرفته است.
سفير اتريش از توضيحات نخستوزير تشكر كرد و گفت اين مطالب را به صدر اعظم اتريش و ملت اتريش منتقل خواهم كرد. وي ضمن تاكيد برعنادورزي پارهاي از مطبوعات غربي گفت:من هم معتقدم كه بيشتر گزارشاتي كه در اين روزنامهها وابسته مشاهده ميشود خلاف واقع است و ما نيزدر اتريش از اين مساله رنج مي بريم.
نخستوزير ضمن تاييد سياست دولت اتريش در مورد حمايت از سازمان آزادي بخش فلسطين از مشي سياسي آن دولت نسبت به سازمان آزاديبخش فلسطين عليه اسراييل غاصب قدرداني كرد
نخستوزير در قسمت ديگري از سخنان خود گفت:فرمان اخير امام مبني بر تشكيل حزب مستضعفين تلاش اين حزب عليه مستكبرين نشان دهنده اين است كه دولت جمهوري اسلامي ايران با اينكه برنامه ها و سياست خود را بر محتوي جهان بيني اسلام بنا نهاده حمايت از آزاديخواهان و مبارزه عليه تجاوزگران جهاني را مورد هدف خود قرار داده است. (كيهان8/6/1358)
گفتگويي اختصاصي كيهان با سخنگوي دولت
صادق طباطبايي سختگوي دولت در يك گفت وگوي اختصاصي با كيهان،ضمن تشريح علل و عوامل و وقايع كردستان و فعاليتهاي ضد انقلاب درباره قاطعيت دولت،مسايل كميته ها ارتش،تعطيل روزنامه ها مجلات، تعدد مركز قدرت و ديگر مسايل مملكتي صحبت كرد. سخنگوي دولت ضمن انكار ضعف و كم كاري دولت قبول كرد كه دولت مرتكب اشتباه شده است تاكيد كرد كه دولت بازرگان مظلومترين دولتي است كه در طول تاريخ ما وجود داشته زيرا با حداكثر مسووليت حداقل قدرت اجرايي دارد.(كيهان 8/6/1358)
آخرين هشداردولت به مردم مهاباد:مردم مهاباد بايد حساب خودرا از خائنان به ملت و فريب خورده ها جدا كنند.
وزير كشور: قاسملو و حسيني رسما به دولت اعلان جنگ داده اند و گفته اند تا آخرين قطره خون خود ايستادگي ميكنند.
هاشم صباغيان وزير كشور براي آخرين بار به مردم مهاباد هشدار داد كه حساب خودرا از خائنان به ملت جدا كنند و گول اين گروه فريب خوره رانخورند. وزير كشور در پيام تلويزيوني خود تاكيد كرد كه عبدالرحمن قاسملو و عرالدين حسيني در يك سخنراني دربانه به دولت اعلام جنگ دادهاند و گفتهاند تا آخرين قطره خون خود ايستادگي خواهند كرد. ولي ما هرگز نميگذاريم كه اين خيال خام جامه عمل بپوشانند. زيرا همانطور كه امام گفته ما به امر خدا با آنها به شدت رفتار خواهيم كرد و آنها را سركوب مي كنيم ارتش، ديگر ارتش شاهنشاهي نيست ارتشي است كه يك ملت را پشت سر خود دارد. در همين حال خبرگزاري پارس از قول هاشم صباغيان گزارش داده است كه «دولت با گروههاي ضد انقلاب در غرب كشور بطور قاطع عمل خواهد كرد و هيچ يك از گروهها و احزاب را در مهاباد به منظور مذاكره برسميت نمي شناسند كه با او مذاكره كنند»
وي اضافه كرده است گروهها و احزابي كه در مهاباد هستند، متشكل از ضد انقلاب، عوامل رژيم گذشته و افراد فريب خورده هستند.
هاشم صباغيان هم چنين اضافه كرده است كه از ارتش وارد منطقه بوكان شده و سپاه پاسداران انقلاب مشغول خلع سلاح افراد هستند و هم اكنون نيز ارتش در حال پيشروي به سوي شهر مهاباد است،ولي اين پيشروي، مرحله به مرحله خواهد بود وجريان لحظه به لحظه آن نيز به اطلاع ملت خواهد رسيد.
وي گفت: كه ارتش بدستور نخستوزير امنيت را در غرب كشور برقرار خواهد كرد. به همين دليل صباغيان از مردم مهاباد خواست كه با خائنان و فريب خوردهها همكاري نكنند و براي اين كار ميتوانند در هر منطقهاي كه هستند موقعيت خودرا اعلام كنند تا با كمك آنها شتافته شود يعني همان كاري كه بعدازظهر ديروز، مردم بوكان انجام دادند. اين عده بايد بدانند كه از هر نظر امنيت خواهند داشت و اميدواريم بدون كوچكترين تلفات به مردم شهر مهاباد، ارتش موفق به استقرار در اين شهر شود.
مرز عراق باز است
هاشم صباغيان در پيام تلويزيوني خود فاش ساخت كه مرز عراق به روي مهاجمان كرد باز است و آن طرف مرز چادرهايي زدهاند كه مهاجمان فراري را پناه ميدهند و پذيرايي ميكنند. ما از نظر ديپلماسي چند بار به عراق هشدارداديم و خواستيم كه مرزهايش را كنترل كند.
وزير كشور گفت: سلاحهايي كه كردها دارند مثل تانك، نفر بر، زرهپوشهاي مختلف، ضد هوايي و… سلاحهايي نيست كه در پادگان مهاباد بوده باشد. البته من نميخواهم كشور بخصوصي را متهم كنم. از سوي ديگر اين سلاحها در بازار آزاد قابل فروش نبوده است. تنها اسلحه اي كه مي توان گفت كه انها با پول در بازار آزاد خريدهاند ( كلاشينكف) است.
اسلحهاي اسراييليها در ايران
وزير كشور سپس گفت:يك احتمال ديگر وجود دارد و آن اين نيست كه اسراييلي ها در جنگهاي خود را اعراب مقداري اسلحه به غنيمت بردهاند و اين اسلحهها از طريق آنها وارد كردستان ميشود. وي تاكيد كرد كه در همسايه ما مي بايد مرزهاي خود را كنترل كند زيرا هيچ معلوم نيست كه تخريب در كشور ما به نفع همسايه باشد. در حال حاضر عوامل رژيم گذشته عوامل ضد انقلاب داخلي، يعني ساواكيها و تمام آنهايي كه فراري هستند پناهگاه هايشان در اينجاست. يعني خودشان را در اختيار آنها قرار دادند و از مرزها هم اسلحه برايشان آمده است. وزير كشور تاكيد كرد كه رژيم گذشته ازهمان ابتدا شروع به خرج كردن نموده واخيرا دينارهاي عراقي نيز در منطقه و همراه كسانيكه دستگير شدهاند ديده شده است. .
وي در پايان گفت:دولت با تمام قوا نسبت به عمران در غرب كشور خواهد كوشيد و اعتبار آنرا نيز در اختيار دارد. هم اكنون نيز گروههاي ضربت براي توزيع شوخت و مواد غذايي كه كمبود آن احساس شده به منطقه اعزام شدهاند.(كيهان9/6/1358)
آخرين هشدار دولت به مردم مهاباد:
مردم مهاباد بايد حساب خود را از خائنان به ملت و فريب خوردهها جدا كنند.
وزير كشور: قاسملو و حسيني رسما به دولت اعلام جنگ داده اند و گفته اند تا آخرين قطره خون خود ايستادگي مي كنند.
هاشم صباغيان وزير كشور براي آخرين بار به مردم مهاباد هشدار داد كه حساب خود را از خائنان به ملت جدا كنند و گول اين گروه فريب خورده را نخورند و وزرير كشور در پيام تلويزيوني خود تأكيد كرد كه عبدالرحمن قاسملو و عزالدين حسيني در يك سخنراني در بانه بدولت اعلام جنگ داده اند و گفته اند كه تا آخرين قطره خون خود ايستادگي خواهند كرد. ولي ما هرگز نمي گذاريم كه اين خيال خام جامه عمل بپوشد. زيرا همانطور كه امام گفته ما به امر خدا با آنها بشدت رفتار خواهيم كرد و آنها را سركوب مي كنيم. ارتش، ديگر ارتش شاهنشاهي نيست، ارتشي است كه يك ملت را پشت سر خود دارد.
در همين حال خبرگزاري پارس از قول هاشم صباغيان گزارش داده است كه:( دولت با گروههاي ضد انقلاب در غرب كشور بطور قاطع عمل خواهد كرد و هيچيك از گروههاو احزاب را در مهاباد به منظور مذاكره برسميت نمي شناسد و اعضاي شوراي شهر مهاباد نيز طرف مذاكره ما نخواهند بود. و بطور كلي دولت كسي را در مقابل خودش نميشناسد كه با او مذاكره كند)
وي اضافه كرده است :گروهها و احزابي كه در مهاباد هستند، متشكل از ضد انقلاب، عوامل رژيم گذشته و افراد فريب خورده هستند.
هاشم صباغيان همچنين اضافه كرده است كه ارتش وارد منطقه بوكان شده و سپاه پاسداران انقلاب مشغول خلع سلاح افراد هستند، وهم اكنون نيز ارتش در حال پييشروي به سوي شهر مهاباد است، ولي اين پيشروي، مرحله به مرحله خواهد بود و جريان لحظه به لحظه آن نيز به اطلاع ملت خواهد رسيد.
وي گفت: ارتش بدستور نخست وزير، امنيت را در غرب كشور برقرار كرد. به همين دليل صباغيان از مردم مهاباد خواست كه با خائنان و فريب خوردهها همكاري نكنند و براي اين كار مي توانند در هر منطقه اي كه هستند موقعيت خود را اعلام كنند تا به كمك آنها شتافته شود، يعني همان كاري كه بعدازظهر ديروز، مردم بوكان انجام دادند. اين عده بايد بدانند كه از هر نظر امنيت خواهند داشت و اميدواريم بدون كوچكترين تلفات به مردم شهر مهاباد، ارتش موفق به استقرار در اين شهر شود.
مرز عراق باز است
هاشم صباغيان در پيام تلويزيوني خود فاش ساخت كه مرز عراق بروي مهاجمان كرد باز است و آن طرف مرز چادرهائي زده اند كه مهاجمان فراري را پناه ميدهند و پذيرائي مي كنند. ما از نظر ديپلماسي چندين بار به عراق هشدار داديم و خواستيم كه مرزهايش را كنترل كند.
وزير كشورگفت، سلاحهائي كه كردها دارند مثل تانك، نفر بر، و زرهپوشهاي مختلف، ضد هوايي و …. سلاحهائي نيست كه در پادگان مهاباد بوده باشد. البته من نمخواهم كشور بخصوصي را متهم كنم. از سوي ديگر اين سلاحها در بازار آزاد هم قابل فروش نبوده است. تنها اسلحه اي كه ميتوان گفت كه آنها با پول در بازار آزاد خريده اند (كلاشينكف) است.
اسلحه اسرائيليها در ايران
وزير كشور سپس گفت:
يك احتمال ديگر وجود دارد و آن اين است كه اسرائيليها در جنگهاي خود با اعراب مقداري اسلحه به غنيمت بردند و اين اسلحهها از طريق آنها وارد كردستان ميشود. وي تأكيد كرد كه همسايه ما مي بايد مرزهاي خود را كنترل كند زيرا هيچ معلوم نيست كه تخريب در كشور ما به نفع همسايه باشد. در حال حاضر رژيم گذشته، عوامل ضد انقلاب داخلي، يعني ساواكيها و تمام آنهائي كه فراري هستند پناهگاه هايشان در اينجاست. يعني خودشان را در اختيار آنها قرار دادند و از مرزها هم اسلحه برايشان آمده است.
وزير كشور تأكيد كرد كه رژيم گذشته از همان ابتدا شروع به خرج كردن نموده و اخيرا دينارهاي عراقي نيز در منطقه و همراه كسانيكه دستگير شدهاند ديده شده است.
وي در پايان گفت: دولت با تمام قوا نسبت به عمران در غرب كشور خواهد كوشيد و اعتبار آنرا نيز در اختيار دارد. هم اكنون نيز گرو ههاي ضربت براي توزيع سوخت و مواد غذائي كه كمبود آن احساس شده به منطقه اعزام شدهاند.
- محمد سپهري پور استاندار كرمانشاهان در باره تحصن مردم پاوه و اورامانات گفت: از طرف گروه ديگري از مردم اورامانات كه در (قوري قلعه) گرد آمده اند خواستهاي آنان نيز مطرح شده است و چون ايجاب ميكند كه از نزديك به اين خواستها رسيدگي شود تصميم گرفته شد كه در محل با آنها به مذاكره بپردازيم تا با توجه به اين مذاكرات، راه حل مطلوبي براي رفع اختلافات اهالي منطقه اورامانات در نظر گرفته شود.
استاندار كرمانشاهان افزود:« روز جمعه با شركت در اجتماع متحصنين پاوه خواستهاي آنها بررسي شد و بهمين منظور جلسه اي در استانداري تشكيل شد. پس از مذاكره با اجتماع كنندگان (قوري قلعه) و بررسي خواستهاي آنان بهتر ميتوان براي حل مسئله منطقه اتخاذ تصميم كرد».
استاندار كرمانشاهان در پايان گفت: «در اولين فرصت هياتي براي بررسي پيشنهادهاي اجتماع كنندگان قوري قلعه به محل خواهد رفت».(كيهان9/6/1358)
وزير كشور:اين اسلحهها از طريق اسرائيليها وارد شده است.
ديشب آقاي مهندس صباغيان وزير كشور در يك مصاحبه راديو وتلويزيوني شركت كرد و وزيركشوردر مورد موقعيت ارتش در انتخابات و وضعيت مواضع و افراد ضد انقلابي در مهاباد گفت:
«همانطوري كه قبلا گفتيم مجدداً هفته گذشته شوراي شهر آمده ما با توجه به اين كه موقعيت شوراي شهر را با دفع اين ضد انقلابيون دقيقاً ميدانستيم به طور قاطعانه به آنها اعلام كرديم كه ارتش وارد شهر ميشود و ارتش وارد مهاباد ميشود براي اين كه امنيت مهاباد را بعهده بگيرد و اصولا از وجود اشرار و ضد انقلاب و سران حزب منحله دموكرات آنها را پاك بكند و مردم كرد را قصد دارد نجات بدهد. زيرا وظيفه ارتش است كه اصولا براي تماميت ارضي مملكت و دفع اشرار و ضد انقلاب اقدام كند ما با بررسيهائي كه در وضع منطقه در حال حاضر شده اينجوري استنباط شده كه قصد دارند به انقلاب ما حتما لطمه بزنند. اصولا لطمه زدن به انقلاب تصميم آنها است دليلش را هم در همان گزارش توجيهي دادم.»
اگر مطلب كردستان بود چرا از روز انقلاب ( 22 بهمن ) به بعد يك پادگان ژاندارمري را گرفتند. اين خيلي روشن است والا حكومتي كه خودشان اتفاق نظر داشتند كه با كلمه واحد انقلاب پيروز شد از فردا كه به جنگ انقلاب نميآيد. اين با يك بررسي كوچك كاملًا روشن ميشود و همانطور كه كه آيت الله طالقاني در خطبه نماز عيد فطر شان گفتند ما آسان انقلابمان را بدست نياورديم كه فكر كنندآسان از دست خواهيم داد. با تمام قوا دفاع ميكنيم سلاحهائي كه اينها در حال حاضر مجهز به آن هستند اين سلاحها تانك هست، نفر بر هست، رزهپوشهاي مختلف هست و اين ضد هوايي هست و اينها اسلحههايي را در دست دارند كه به طور قطع اين اسلحهها نه در پادگان مهاباد بوده ( دقيقا ميتوانيم با اطمينان بگوئيم بدون اينكه بخواهيم هم كشوري را متهم كنيم ) و اين اسلحهها چنان اسلحههايي نبوده كه در پادگان مهاباد باشد و بگويم چون پادگان مهاباد را بردهاند در اختيار دارند.
اسناد و مداركي كه دقيقا بدست آمده است اين مدعا را ثابت ميكند و از آن طرف اسلحهاي هم نيست كه در بازار عادي و معمولي قابل فروش باشد و بگويم دولتها يا ضد انقلاب پول به اينها كمك كردندو اينها توانستند از بازار آزاد بخرند نه خير ضد هوايي اسلحهاي نيست كه در بازار آزاد بتوان بدست آورد تنها اسلحهاي كه آنها در اختيار دارند كلت است كه يك مقدار با پول در بازار آزاد خريدند كلاشينكف است. ارتش ما كلاشينكف نداشته. كلاشينكف يك اسلحه روسي است و خريد و فروش ميشود. بگذريم از آنكه چه پولي ضد انقلاب آنجا خرج كرده كه كلاشينكف را با 22 هزار الي 25 هزار تومان را خريد و فروش ميكرد ه اين اسلحهها و يا اسلحههاي ديگر چنان اسلحههايي نبوده جمعا از كشورهاي ديگر بوده وارد شده و اصلا بحثي در آن نيست. يك احتمال هم هست و آن اين است كه اسرائيلي بوده اصولا در جنگهايي كه كردند مقداري اسلحه به غنيمت بردند و ا ين اسلحهها هم از طريق آنها آورده شده ولي باز ميدانيم كه اين اسلحه حتماً از مرزهاي خارج ميتواند وارد شود و طبق اطلاعي كه ما داريم براي اولين بار اعلام ميكنيم كه مرز عراق باز است و رعايت نميشود و از آنطرف چادرهايي زدند از مهاجمين استقبال ميكنند پذيرايي ميكنند دعوتشان ميكنند كه اگر شما به اينطرف بياييد امكان دارد تسهيلات براي شما از نظر مالي فراموش شودو مال مسايل زماني غافل ميشويم ما از نظر دفاعي سعي كرديم كه به كشور همسايه هشدار ميدهيم چندين بار هم هشدار داديم و خواستيم كه مرزهاي خودشان را كنترل كنند».
وزير كشور اضافه كرد بطور حتم عوامل ضد انقلاب در آنجا وجود دارد. بنابراين بايد مرزهاي خودشان را كنترل كنند زياد هيچ معلوم نيست كه تخريب در منطقه كشور ما بنفع كشور همسايه باشد، اين را ما رسماً به آنها اعلام ميكنيم. عوامل مختلف، عوامل رژيم گذشته. عوامل ضد انقلاب داخلي يعني ساواكيها و تمام آنهايي كه فراري هستند طبق اسنادي كه ما داريم پادگانهايشان اينجاست،يعني خودشان را در اختيار آنها قرار دارند و از مرزها هم كه اسلحه براي اينجا آمده بطور قطع و يقين.
آقاي صباغيان در مورد اين سوال كه اخيرا مجله آلماني اشپيگل گزارشي انتشار داد مبني بر اينكه توسط عوامل رژيم گذشته براي اخلال و آشوب در كردستان پولهايي خرج ميشود.آيا در اين زمينه مداركي وجود دارد ؟ گفت: رژيم گذشته بطور قطع و يقين از همان ابتدا شروع كرده بودند حرفهاي خيلي زياد و خريد اسلحه و پولهايي كه پخش كرده بودند. پولهاي ايراني خيلي شبيه بوده و اخيرا هم دينارهاي عراقي خيلي در دست افراد بوده حتي چند تفري را كه گرفتند مقدار زيادي دينار عراقي همراه خودشان داشتند ولي ما باز توجه ميدهيم كه اين مسايلي است كه برادران و خواهران ما بايد توجه داشته باشند همانطور كه امام در پيام روز جمعه خودشان براي مردم كه به ديدارشان رفته بودند گفتند:
تمام مردم كردستان غير از چند نفر مسوول مورد احترام ما هستند و مظر ما در مورد مردم كردستان از ديگران بيشتر است اما عملا نشان داديم در اين شش ماه گذشته كه در هر لحظهاي كه امكان داشت نسبت به كارهاي عمراني منطقه گروههاي فرستاديم و بطور وضوح برنامه ريزي ميشود. و در تعضي قسمتها كار شروع شده و با سرعت كارهاي عمراني در آن منطقه را شروع خواهيم كرد و همانطور هم كه امام دستور دادند اعتبارش هم كه قبلا پيش بيني شده بود الان ديگر هيچ دغدغهاي خاطر از جهت اعتبارش نداريم براي اينكه يكروز فروش نفت تخصيص داده شده به اين منطقه و نمي خواهيم بگوييم كه اين يكروز كافي است ولي خيلي دگرگون ميكند چهره منطقه كردستان را و سعي ميشود همه اش خرج شود. ما گروههايي زيادي در آنجا فرستاديم به حالت امدادي براي تهيه مواداوليه خوراكي در آنجا مستقر شده، مثل روغن، برنج، قند وشكر،آرد گروههاي ضربتي در ”جا فروشگاه اسلامي درست كردند و حتي فروشگاههاي سيار كه به دهات ميبرند در آنجاها روغن و برنج و اين مواد را روانه يا هواپيما به آن مناطق ميبرد. به وسيله برادران ارتشي و گروههاي ضربتي يعني قيمتي كه دولت تعيين كرده واگذار ميشود و اگر گروههائي باشد كه از نظر امكانات مالي نداشته باشند بطور رايگان در اختيارشان گذاشته ميشود.
آقاي صباغيان در پاسخ اين سئوال كه براي اينكه درآن منطقه خونريزي شديد نشود ارتش حالت تدافعي دارد با وضعيت آنها ميگفت همانطور كه گفتيم كساني كه آنجا وجود دارند مثل آقاي قاسملو، عزالدين حسيني داعيه رهبري خلق كرد را دارند و از اختلاف سني و شيعه ميكنند خيلي ضد دارد و جاي تعقيب است كساني كه صحبت از شيعه و سني ميكنند كه نه به شيعه اعتقاد دارند و نه به سني نه بخدا و اين تعصب است خوب ما با چنين كساني هستيم آنها را رهسپار اعلام جنگ را كردند ما طبق خبري كه داريم قاسملو در بانه باتفاق عزالدين حسيني سخنراني كرده و گفته تا آخرين قطره خون ما در آنجا ايستادگي ميكنيم و اعلام جنگ داده مجهز شده طبيعي است ما هرگز نميگذاريم كه آنها اين خيال خام را كه در سر پروراندهاند و بوسيله عوامل بيگانه تقويت ميشوند بتواند جامه عمل بپوشاند آنها به محض اين كه كوچكترين حركتي از خود نشان دهند كه بخواهند از منطقه مهاباد حركت كنند ارتش قويا وارد ماجرا ميشود و موضعگيري ارتش مان جوري است كه آنها چون نشان ميدهد كه ميخواهند حركت بكنند ارتش هم وارد ماجرا خواهد شد و طبق دستور جناب نخست وزير كه رهبري امام در اين مورد تاكيد فرمودند يك ساعت هم ما درنگ نميكنيم ارتش هنوز داخل شهر نشده و در 6 كيلومتري شهر قرار دارد ولي با يك برنامه ريزي بتدريج وارد ميشود و اين تدريج لحظه به لحظه به اطلاع عموم مردم خواهد رسيد يعني پيش روي ارتش دقيقا روشن ميشود. و به اطلاع ميرسد و ما باز هم اعلام ميكنيم براي آخرين بار شايد من به عنوان مسوول وزير كشور دولت موقت جمهوري اسلامي اعلام ميكنيم به تمام خواهران و برادران كرد كه گول اين گروه فريب خورده را نخورند قاسملوئي كه قبلا خودش اعلام كرد حتي اعلاميه داد كه ما اصلاحات ارضي رژيم گذشته را قبول داريم و قصدي نداريم با مالكين كاري بكنيم ميدانيد به چه علت اين كار را كرد ؟
براي اين كه مالكين آنجا اكثرا اشرارند صاحبان ايل اند. آنها را ميخواست در جبهه بياورد اينها كه دفاع از خلق تركمن ميكند به اين اعلاميه قاسملو بايد مراجعه كنند. اين هشياري است كه باز به خلق كرد داده ميشود شما تصور بفرمائيد كه همان جور كه امام گفته ما با امر خدا با آنها بشدت رفتار خواهيم كرد و آنها را سركوب ميكنيم اين چيزي است روشن برادران ارتشي ما و ارتش ما حياتي قوي تر از اين است كه آنها تصور بكند ميتوانند با اين تجهيزاتشان آن را شكست دهند. خلاصه ما متكي به امام مردم ايران هستيم ارتش ديگر ارتش رژيم شاهنشاهي نيست ارتشي كه يك ملت را پشتيبان دارد.
ارتشي كه هر چقدر بخواهد سپاه پاسداران انقلاب يعني تمام مردم را ميتواند در داخل خودش جا بدهد آن هيچ ترسي از اين ندارد، اين مردم كرد هستند كه بايد حساب خودشان را بكنند و هر چه زودتر حسابشان را از اينها جدا بكنند.
آقاي صباغيان اضافه كرد ما صراحتاً اعلام ميكرديم حزبي بنام دموكرات نمي شناسيم رهبري در او قبول نداريم يك عده خائن خود فروخته با همه اشرار دست بدست هم دادهاند و قصد تخريب دارند مذاكره با اين مفهوم ندارد، هرگز تحت هيچ عنواني هيچ رسميتي برايشان قائل نيستيم كه با آنها مذاكره كنيم.(جمهوري اسلامي10/6/1358)
متن پيام تلويزيوني نخستوزير بازرگان: بدهكار هيچكس نيستم!
مهندس مهدي بازرگان، پريشب در يك پيام تلويزيوني، مخالفان و معترضان به دولت را شديداً مورد انتقاد قرار داد و ضمن پاسخگويي به ايرادات آنان، دولت خود را يك دولت انقلابي توصيف كرد. پيام تلويزيوني بازرگان جمعه شب گذشته، در آخرين قسمت برنامه تلويزيوني پخش شد و به همين دليل، بسياري از ببيندگان تلويزيون، موفق به تماشاي آن نشدند. ديروز بخشهاي فشرده از اين پيام را در روزنامه اطلاعات خوانديد و آنچه در پي ميآيد، مشروح پيام نخستوزير است.
نخستوزير گفت: من نمي خواستم انتقاد بكنم يا از خود دفاع كنم، چون اين شايد به منزله تضعيف انقلاب باشد، بهتر است شخص فدا شود ولي به سيستم انقلاب لطمه وارد نشود. اما از طرف ديگر تلفنهايي كه به نخستوزيري ميشود و اظهارات و افكار مردم و احترام به خواستهاي مردم سبب شد كه در اين مورد صحبت بشود و بعد هم سكوت در برابر ايراد و اعتراض و اتهامات وقتي طولاني شد، حمل بر قبول ميشود و مقصر شناختن. تا اينجا هم وقتي مربوط به شخص باشد، اشكالي ندارد، ولي وقتي باعث شود، دولت در يك مملكتي مقصر و بدهكار شناخته بشود اين لطمه به ملت و انقلاب است، پس وظيفه ايجاب ميكند كه اين وصله را بردارد و ايجاب ميكرد از دولت دفاع بشود. البته ايراد و اتهام و اعتراض هميشه و در همه جاي دنيا بوده مگر آزادي بيان و انديشه نباشد. قبلاً ضدانقلاب وظيفهي افترا زدن را بر عهده داشت و حالا عادتشان و ارثشان به دوستان و طرفداران رسيده من البته از اين بابت خوشحالم چون اگر كار صوابي نكرده باشيم، حرف زدن از عيب ما يك وحدت كلمهاي در مملكت بوجود آورده است! اما راجع به اتهامات و ايرادات كه صحبت كنيم از همه مهمتر پيشامد تأسفآميز پاوه است. اين يك قدري ايجاد اعتراض كرده است. ايراد اول كه از اول بود و الان خيلي تكرار ميشود. اين است كه ميگويند: دولت قاطعيت ندارد، ايراد دوم ميگويند: دولت انقلابي نيست و انقلابي عمل نميكند، بعضيها ميگويند دولت اصلاً كاري نكرده و كاري نميكند، يك عده بر اين اضافه ميكنند كه نه تنها كاري نميكنند، بلكه بد هم عمل كرده است حالا من ميخواهم آنطور كه وظيفه ايجاب ميكند، يك به يك تا آنجايي كه ضرري به اصل هدف و انقلاب نرسد در اين باره نكاتي را بيان كنم البته با اختصار تمام و اينكه وارد مساله اسم و اشخاص نشويم، البته اين مساله به معناي وجود آمدن مشكلات شخصي ميان ما نيست و چه بسا ايرادات با حسننيت گرفته شده و اين انتقادات به خاطر اوضاع كنوني است.
موضوع پاوه
نهايت تأثر و تألم براي همه بود.آخر شنبه 27 مرداد ساعت 2 بعدازظهر بود كه پيام امام از راديو منتشر شد و مثل يك بمب اتمي منتشر شد و آنچنان هيجان و شور و شوقي ايجاد كرد كه واقعاً مثل اينكه يك حيات تازهاي به تمام ارتشيان داده است. يكشنبه 21 يا دوشنبه 22 بود كه اطلاع رسيد در پاوه خيالهايي دارند. البته اطلاع از جانب ژاندارمري بود كه تنها پايگاه ما در آنجا بود. روز سهشنبه 23 باآقاي دكتر چمران صحبت شد و ضروري بود كه به اتفاق فرمانده نيروي زميني، تيمسار فلاحي به منطقه بروند كه قبلاً به سيستان و بلوچستان رفته بود و بعد هم به لشكر 64 رضاييه پيش «سرهنگ رحيمنژاد» اين اسامي را ميگوييم چون مثل ستارگان درخشان هستند، در تاريخ ايران ثبت بشود. حالا كه ديگران قدر نميدانند، من ميخواهم اسمشان را بگويم. فرداي آنروز، يعني چهارشنبه عصر ايشان به اتفاق آقاي «ابوشريف» فرمانده عمليات سپاه انقلاب حركت كردند به سوي كرمانشاه، براي اينكه اين مناطق تابع لشكر كرمانشاه است، البته در اين مدت، هم با ژاندارمري، هم با سپاه، هم با لشكر كرمانشاه برقرار بود و پل هوايي هم شايد برقرار شده بود. پنجشنبه صبح 3 نفري با هليكوپتر، خودشان را در حلقه محاصره پايين آوردند (سرتيپ فلاحي، دكتر چمران و ابو شريف)، كه در اينجا يك هليكوپتر هم به علت نقص فني سقوط كرد. روز پنج شنبه يا جمعه بود كه از سوي كرمانشاه هم نيروهاي تقويتي را فرستاديم كه از خارج پاوه به كمك محاصرهشدگان بشتابند، اما در روانسر متوقف شد و جلويش را گرفتند. روز جمعه بدترين روز براي ما بود. هليكوپترها هم نميتوانستند پرواز كنند چون مورد اصابت گلوله قرار گرفتند. در تمام اين مدت، كميسيون وزراي امنيتي كه معمولاً هفتهاي يك روز در نخستوزيري تشكيل ميشد با شركت وزير دفاع، وزير كشور، وزير خارجه و اغلب با حضور رييس ستاد و رييس ژاندارمري و رييس شهرباني تقريباً هر روز و گاهي دوبار در روز تشكيل ميشد. يعني دولتي كه اهمال و سستي داشته باشد دنبال اين كار به اين ترتيب نميرود. عصر جمعه دو هواپيماي فانتوم از پايگاه همدان بلند ميشوند يكي براي شناسايي، دومي هم ارتفاعات را در نوسود و اطراف ميكوبد. حالا خب خيلي وضع بد بود معذالك دكتر چمران، از پادگان بيرون ميآيد در شهر ميرود و دو، سه تا هسته و مركز مقاومت را بازديد ميكند. بسيار شب بدي را ما گذرانديم همان روز هم در سعدآباد سخنراني داشتيم و آنهايي كه حرفهاي ما را ميشنيدند از درون ما خبر نداشتند. به خانه كه رفتم گفتند آن فانتومي كه به ارتفاعات پاوه رفته باعث شده كه تيراندازي سبكتر بشود. دكتر چمران بسيار راضي بود. در اين فاصله تيمسار فلاحي به كرمانشاه برگشته بود تا مركز عمليات را در آنجا اداره كند و چمران و شريف ماندند. ظهر حلقهي محاصره باز شده بود و من ظهر كه به منزل رفتم يك ربع توانستم بخوابم. در حالي كه بعدازظهر در نتيجه اطلاعات غلطي كه به قم رسيده بود كه در سنندج زدند و كشتند آن اعلاميه درآمد و گفتند كه دولت اهمال و سستي ميكند، اما حالا بد نيست كه دو كلمه راجع به دكتر چمران و تيمسار فلاحي هم بگوييم.
تفاوت روحيهها
دكتر چمران قبل از اين ماجرا به اتفاق تيمسار فلاحي به اروميه رفته بود كه پاسگاه آنجا را ضدانقلابيون گرفته بودند كه اين دو نفر به اتفاق سرهنگ ظهيرنژاد حمله ميكنند با تانك و زرهپوش، ولي روحيه طوري بود كه تانك و زرهپوش حركت نميكند كه چمران پياده ميشود و با مسلسل راه را باز ميكند در حالي كه مرتب از چپ و راستش گلوله ميباريده تيمسار فلاحي هم دستور ميدهد به هليكوپتر پرواز كند كه وقتي بالا ميرود ميگويد مسلسلم خراب است. همينها، قبل از جريان اروميه، به خوزستان رفته بودند و بعد از انفجار گلولهها ترتيب حراست و حفاظت آن مناطق را دادند. اما قاطع عمل نكردند. اول دفعه اين حرف را از قول يكي از مرئوسين ما كه حكم انتصابش را هم خود من هم امضا كرده بودم زدند و خب وقتي آقايي در تلويزيون اين حرف را از قول او گفت، جواب اين بود كه بله اگر من قاطع بودم او نبايد آنجا بوده اما چرا ما قاطع نيستيم؟ دولت چرا قاطع نيست؟ قاطع يعني برنده، برش هم هميشه با يك كاردي چيزي بوده، ملايمترين وسيله برش چاقو است و معلوم است كه دشمنان را با خواهش و تمنا كه نميشود از ميان به در كرد. طرف، حساب آخرش را ميكند اگر دولت پشت سرش وسيلهي قاطعي بود. طرف با خواهش و تمنا دستورات را انجام ميدهد اما اگر نبود، اعتنا نميكند. خب حالا فكر كسي را بكنيد كه يك چاقو را دستش ميدهند، اما تيغهي چاقو را به كس ديگري ميدهند. به يك دستش يك چاقو ميدهند كه اصلاًتيغه ندارد. يعني پليس و ارتش و ژاندارمري كه در اذهان اين فكر بود كه اينها طاغوتي است و عملكرد اينها را گرفته بود و چاقوي دوم هم قانون و دادگستري كه بايد بعد از انقلاب به وجود بيايد. اين هم تيغهاش دست يكي ديگر است. (اطلاعات10/6/1358)
صباغيان: ارتش در حال پيشروي به سوي مهاباد است.
ديشب آقاي مهندس صباغيان وزير كشور در يك مصاحبه راديو تلويزيوني شركت كرد. وزير كشور در مورد موقعيت ارتش در انتخابات و وضعيت مواضع و افراد ضدانقلابي در مهاباد گفت: همان طوري كه قبلاً گفتيم مجدداً هفته گذشته شوراي شهر آمد ما با توجه به آن كه موقعيت شوراي شهر را با وضع اين ضد انقلابيون دقيقاً ميدانستيم به طور قاطعانه به آنها اعلام كرديم كه ارتش وارد شهر ميشود و ارتش وارد مهاباد ميشود براي اينكه امنيت مهاباد را به عهده بگيرد اصولاًاز وجود اشرار و ضدانقلاب و سران حزب دمكرات آنجا را پاك بكند و مردم كرد را قصد دارند نجات دهد. زيرا وظيفهي ارتش است كه اصولاً براي تماميت ارضي مملكت و دفع اشرار و ضدانقلاب اقدام كند ما با بررسيهايي كه در وضع منطقه در حال حاضر شده اينجوري استنباط شده كه قصد دارند به انقلاب ما حتماً لطمه بزنند. اصولاً لطمه زدن به انقلاب تصميم آنها است. دليلش را هم در همان گزارش توجيهي دادم. اگر مطلب كردستان بود چرا از روز انقلاب (22 بهمن) بعد يك پادگان ژاندارمري را گرفتند. اين خيلي روشن است و الا حكومتي كه با اين خودشان اتفاقنظر داشتند كه با كلمه واحد انقلاب پيروز شد از فردا كه به جنگ انقلاب نميآيد. اين با يك بررسي كوچك كاملاًروشن ميشود و همان جوري كه آيتالله طالباني در خطبهي نماز عيد فطرشان گفتند: ما آسان انقلابمان را بدست نياورديم كه فكر بكنند كه آسان از دست خواهيم داد. با تمام قوا دفاع ميكنيم و از انقلاب دفاع ميكنيم. سلاحهايي كه اينها در حال حاضر مجهز به آن هستند اين سلاحها تانك است، نفربر است، زرهپوشهاي مختلف است. ضد هوايي است و اين اسلحههايي را در دست دارد كه به طور قطع اين اسلحهها نه در پادگان مهاباد بوده (دقيقاً ميتوانيم با اطمينان بگوييم بدون اينكه بخواهيم هيچ كشوري را متهم كنيم) و اين اسلحهها چنان اسلحههايي نبوده كه در پادگان مهاباد باشد و بگوييم چون پادگان مهاباد را بردهاند در اختيار دارند. با اسناد و مداركي كه دقيقاً بدست آمده است اين مدعا را ثابت ميكند و از آن طرف اسلحهايي هم نيست كه در بازار عادي و معمولي قابل فروش باشد و بگوييم دولتها يا ضدانقلاب پول به اينها كمك كردهاند و اينها توانستند از بازار آزاد بخرند.نه خير، ضد هوايي اسلحهايي نيست كه در بازار آزاد بتوان بدست آورد تنها اسلحهاي كه آنها در اختيار دارند مي شود گفت، كه يك مقدار با پول در بازار آزاد خريدند كلاشينكف است. ارتش ما كلاشينكف نداشته، كلاشينكف يك اسلحه روسي است و خريد و فروش ميشود حالا بگذريم از اينكه چه پولي ضدانقلاب آنجا خرج كرده كه كلاشينكف را تا 22 هزار الي 25 هزار تومان يك قبضه كلاشينكف را خريد و فروش ميكردند. اين اسلحهها و يا اسلحههاي ديگر چنان اسلحهاي نبوده حتماً از كشورهاي ديگر بوده وارد شده و اصلاً بحثي در آن نيست يك احتمال هم هست و آن اين است كه اسراييليها اصولاًدر جنگهايي كه كردند مقداري اسلحه به غنيمت بردند و اين اسلحهها هم از طريق آنها وارد شده ولي باز ميدانيم كه اين اسلحهها از مرزهاي خارج ميتواند وارد شود. و طبق اطلاعي كه ما داريم براي اولين بار ما اعلام ميكنيم كه مرز عراق باز است و رعايت نميشود و از آن طرف چادرهايي زدند. از مهاجرين استقبال ميكند، پذيرايي ميكنند، دعوتشان ميكنند كه اگر شما به اين طرف بياييد امكان دارد تسهيلات براي شما از نظر مسايل رفاهي قايل شويم. ما از نظر ديپلماسي سعي كرديم كه به كشور همسايه هشدار دهيم چندين بار هم هشدار داديم و خواستيم كه مرزهاي خودشان را كنترل كنند. وزير كشور اضافه كرد به طور حتم عوامل ضدانقلاب در آنجا وجود دارد بنابراين بايد مرزهاي خودشان را كنترل كنند زيرا هيچ معلوم نيست كه تخريب در منطقه كشور ما به نفع كشور همسايه باشد. اين را ما رسماً به آنها اعلام ميكنيم عوامل مختلف، عوامل رژيم گذشته، عوامل ضدانقلاب داخلي يعني ساواكيها و تمام آنهايي كه فراري هستند طبق اسنادي كه ما داريم پناهگاههايشان اينجاست. يعني خودشان را در اختيار آنها قرار دادهاند و از مرزها هم كه اسلحه براي آنها آورده به طور قطع و يقين.
آقاي صباغيان در مورد اين سئوال كه اخيراً مجله آلماني اشپيگل گزارشي انتشار داد مبني بر اينكه توسط عوامل رژيم گذشته براي اخلال و آشوب در كردستان پولهايي خرج ميشود آيا در اين زمينه مداركي وجود دارد؟ گفت: رژيم گذشته به طور قطع و يقين از همان ابتدا شروع كرده بودند خرجهايي خيلي زياد و خريد اسلحه و پولهايي كه پخش كرده بودند پولهاي ايراني خيلي شديد بوده و اخيراً دينارهاي ايراني خيلي در دست افراد بوده حتي چند نفري را كه گرفتند مقدار زيادي دينار عراقي همراه خودشان داشتند. ولي ما باز توجه ميدهيم كه اين مسايلي است كه برادران و خواهران ما توجه داشته باشند همانطور كه امام در پيام روز جمعه خودشان براي مردم كه به ديدارشان رفته بودند: تمام مردم كردستان غير از چند نفر مسوول مورد احترام ما هستند و نظر ما در مورد مردم كردستان از ديگران بيشتر است اما عملاً نشان داديم در اين شش ماه گذشته كه در هر لحظهاي كه امكان داشت نسبت به كارهاي عمراني منطقه گروههايي و به طور وسيع برنامهريزي ميشود و در بعضي قسمتها كار شروع شده و با سرعت كارهاي عمراني در آن منطقه را شروع خواهيم كرد و همانجور هم كه امام دستور دادهاند اعتبارش هم كه قبلاً پيشبيني شده بود الان ديگر هيچ دغدغه خاطر از جهت اعتبارش نداريم براي اينكه يك روز فروش نفت تخصيص داده شده به اين منطقه و نميخواهيم بگوييم كه اين يك روز كافي است ولي خيلي دگرگون ميكند چهرهي منطقه كردستان را و سعي ميشود همهاش خرج شود ما گروههاي مختلفي به آنجا فرستاديم به حالت ضربتي چون مواد اوليهي خوراكي در آنجا ناياب شده مثل روغن، برنج، قند، چاي و آرد. گروهاي ضربتي در آنجا فروشگاه اسلامي درست كردهاند و حتي فروشگاههاي سيار كه به دهات ميبرند. در آنجاها برنج و روغن و اين مواد روزانه با هواپيما به آن مناطق ميرود و به وسيلهي برادران ارتشي و گروههاي ضربتي توزيع ميشود كه به قيمت عادلانه يعني قيمتي كه دولت تعيين كرده واگذار ميشود و اگر گروههايي باشند كه از نظر امكانات مالي امكان نداشته باشند به طور رايگان در اختيارشان گذاشته ميشود. آقاي صباغيان در پاسخ اين سئوال كه براي اينكه در آن منطقه خونريزي شديد نشود ارتش حالت تدافعي دارد و يا وضعيت تهاجمي گفت: همانجور كه گفتيم كساني كه آنجا وجود دارند مثل آقاي قاسملو و عزالدين حسيني داعيه رهبري خلق كرد را دارند و بحث از اختلاف سني و شيعه ميكنند. خيلي خندهدار و جاي تعجب است. كساني صحبت از شيعه و سني ميكنند كه نه به شيعه اعتقاد دارند و نه به سني و نه به خدا و اين تعجب است. ما با چنان كساني هستيم آنها رسماً اعلام جنگ را كردند. طبق خبري كه داريم قاسملو در بانه به اتفاق عزالدين سخنراني كرده و گفته تا آخرين قطره خون ما در آنجا ايستادگي ميكنيم و اعلام جنگ داده، مجهز شده، طبيعي است كه ما هرگز نميگذاريم كه آنها اين خيال خام را كه در سر پروراندهاند و به وسيلهي عوامل بيگانه تقويت ميشوند بتوانند جامهي عمل بپوشانند. آنها به محض اينكه كوچكترين حركتي از خودشان نشان دهند كه بخواهند از منطقه مهاباد حركت كنند ارتش قوياً وارد ماجرا ميشود و موضعگيري ارتش الان جوري است كه آنها چون نشان ميدهند كه ميخواهند حركت بكنند وارد ماجرا خواهند شد و طبق دستور جناب نخستوزير كه رهبري امام در اين مورد تاكيد نمودند يك ساعت هم ما درنگ نميكنيم ارتش هنوز وارد شهر نشده و در 6 كيلومتري شهر قرار دارد. ولي با يك برنامهريزي به تدريج وارد ميشود و اين تدريج لحظه به لحظه به اطلاع عموم مردم خواهد رسيد يعني پيشروي ارتش دقيقاً روشن ميشود و به اطلاع ميرسد و ما باز هم اعلام ميكنيم براي آخرين بار شايد من به عنوان مسوول وزير كشور دولت موقت جمهوري اسلامي اعلام ميكنم به تمام خواهران و برادران كرد كه گول اين گروه فريب خورده را نخورند. قاسملويي كه قبلاًخودش اعلام كرد. حتي اعلاميه داد كه ما اصلاحات ارضي رژيم گذشته را قبول داريم و قصدي نداريم كه با مالكين كاري بكنيم ميدانيد به چه علتي اينكار را كرد؟ براي اينكه مالكين اكثراًاشرارند. صاحبان ايلاند. آنها را ميخواست در جبهه خودش بياورد. اينها كه دفاع از خلق تركمن ميكنند به اين اعلاميه قاسملو بايد مراجعه ميكنند. اين هوشياري است كه باز به خلق كرد داده ميشود. شما تصور بفرماييد كه همانجوري كه امام گفته ما به امر خدا با آنها به شدت رفتار خواهيم كرد و آنها را سركوب ميكنيم اين چيزي است روشن. برادران ارتشي ما خيلي قويتر از اين است كه آنها تصور بكنند ميتوانند با اين تجهيزاتشان آن را شكست دهند. خلاصه ما متكي به تمام ملت ايران هستيم ارتش ديگر ارتش رژيم شاهنشاهي نيست و ارتشي كه يك ملت را پشتيبان خود دارد ارتشي كه هر چه قدر بخواهد سپاه پاسدار انقلاب يعني تمام مردم را ميتواند در داخل خودش جا بدهد آن هيچ ترسي از اين ندارد اين مردم كرد هستند كه بايد حساب خودشان را بكنند و هر چه زودتر حسابشان را از اينها جدا بكنند آقاي صباغيان اضافه كرد ما صراحتاً اعلام ميكرديم حزبي به نام دمكرات نميشناسيم رهبري در او قبول نداريم يك عده خائن خودفروخته با جمع اشرار دست به دست هم دادند و قصد تخريب دارند مذاكره با اينها مفهوم ندارد. هرگز تحت هيچ عنواني هيچ رسميتي برايشان قائل نيستيم كه با آنها مذاكره كنيم. (اطلاعات10/6/1358)
موارد توافق شوراي انقلاب و دولت با شوراي شهر مهاباد
خبرگزاري پارس هاشم صباغيان وزير كشور اعلام كرد: در ملاقاتي كه بعضي از اعضاي دولت و شوراي انقلاب با عدهاي از اعضاي شوراي شهر مهاباد داشتهاند، قرار بر اين شد كه ارتش، حتماً بايستي وارد شهر شود. و امنيت منطقه را به عهده بگيرد كه اين خواست اكثر مردم مهاباد ميباشد. همچنين افراد در سطح پايين، به عنوان عضو حزب منحله دمكرات، محاكمه نخواهند شد كه رهبري انقلاب هم در اين مورد پيامي خطاب به ملت دادند. در ضمن پس از استقرار ارتش، در شهر و تأمين محل مناسبي در خارج از شهر براي اسكان ارتش، پادگان موجود مهاباد كه در نزديكي شهر ميباشد، به عنوان محل يك دانشكده مورد استفاده قرار خواهد گرفت. ضمناً پس از آنكه امنيت كامل در شهر برقرار شد از طرف ستاد مركزي سپاهي با افراد محلي سپاه پاسداران انقلاب تشكيل خواهد شد. هماهنگ با برقراري امنيت، در شهر كارهاي عمراني با سرعت شروع خواهد شد و به اعضاي شوراي شهر مهاباد توصيه شد موقعي كه ارتش براي حفظ امنيت به شهر ميآيد نهايت سعي را براي برقراري آرامش در شهر بنمايند. (اطلاعات10/6/1358)
اظهارات وزير كشور
هاشم صباغبان وزير كشور پيرامون ديداري كه با اتفاق حضرت آيتالله طالقاني با امام داشت گفت: جهت گزارش مسايل مربوط به منطقه كردستان و توضيح مسايل جاري كشور به حضور امام رسيدم و امام خميني دستوراتي در اين مورد صادر نمودند.
صباغيان در پاسخ سوال در مورد نتيجه ملاقات هياتي كه از كردستان براي مذاكره درباره تحولات اخير اين استان به تهران آمده بود گفت: نمايندگاني كه از كردستان به مركز آمدند وابسته به اعضاي انجمن شهر مهاباد بودندو هيچگونه ربطي به حزب دموكرات نداشتند چون به رهبران اين حزب هيچگونه اعتمادي نداشتند.
هاشم صباغبان در موردآخرين خبرهاي كردستان گفت: هم اكنون ارتش جمهوري اسلامي ايران در فاصله 5 كيلومتري مهاباد است و آخرين مراحل مربوط به وارد شدن ارتش به اين شهر مورد بررسي قرار گرفته است.(كيهان10/6/1358)
هشدار وزير كشور
از سوي ديگر «هاشم صباغيان» وزير كشور ديروز در يك پيام راديو تلويزيوني اعلام كرد كه دولت براي آخرين بار به مردم مهاباد و خواهران و برادران كرد هشدار ميدهد كه حساب خود را از خائنين به وطن كه خيانت آنها به كرات ثابت شده جدا كنند تا از كشتار بيش از اندازه در مهاباد جلوگيري شود. وزير كشور اضافه كرد: با توجه به پيام امام خميني، ضدانقلابيون شديداً سركوب خواهند شد و همانطوركه از قبل، دولت تدارك لازم را ديد، در اين مورد اقدام خواهد شد. (اطلاعات11/6/1358)
سخنگوي دولت:دخالت خارجيها در ماجراي كردستان براي دولت مسلم است.
ميخواهند كردستان را بصورت اسراييل دوم در بياورند.
فعاليت اشرف، شاپور بختيار و اردشير زاهدي عليه جمهوري اسلامي همچنان ادامه دارد.
دكتر صادق طباطبايي معاون سياسي نخستوزير و سخنگوي دولت در يك مصاحيه تلويزيوني نقطه نظرهاي دولت را نسبت به وقايع كردستان، ارتباط با كشورهاي همجوار و ونقش صهيونيسم و امپرياليسم در براه انداختن جنگ كردستان اعلام كرد.
در اين گفت و گو سخنگوي دولت، اسراييل و صهيونيسم بينالمللي را عامل اصلي وقايع كردستان معرفي كردو افزود ضد انقلابيون و مهاجمان فراري ايران بوسيله دولت عراق حمايت ميشوند و به آنها پناهندگي داده ميشود.
متن كامل مصاحبه تلويزيوني سخنگوي دولت در زير ميآيد:
س: به عنوان سخنگوي دولت مساله كردستان را از نظر سياست خارجي توجيه كنيد با توجه به اينكه قدرتهاي بزرگ ( ابرقدرت ) در اين جا تقشي دارند و هم چنين مساله كشورهاي همسايه ما چه اثري در روي كردستان دارند تشريح كنيد.
ج- همانطوريكه كه گفتيد در انقلاب اسلامي ايران تقريبا منابع تمام قدرتهاي خارجي را قطع كرده يعني ان استفادهاي و آن نفعي را كه ابرقدرتها و جهانخواران بينالمللي قبل از انقلاب اسلامي ايران از آن منطقه مي بردند پس از پيروزي انقلاب اسلامي ايران قطع شده است و اين امر خيل طبيعي است كه اينها دست از آشوب و بلوا برنمي دارند و از هر زمينه اي كه ضربه پذير و يا آسيب پذير هست آن جمهوري جوان اسلامي ايران استفاده بكنند براي تضعيف دولت مركزي و ايجاد بلوا كه به منظور جلوگيري از استمرار و دوام پيدا كردن حاكميت ملي نمونه بارز اين منطقه را ما در كردستان ميبينيم كه اليته در خوزستان هم شروع كردهاند ولي شايد انجا تضادهاي اجتماعي و نقاط ضعف كمتر از كردستان وجود داشت و امكان عمليات در كردستان فراهم تر بود براي اينكه اين هم شرايط اقليمي مساعدتر بود انگشتي كه نيروهاي خارجي مي گذارند روي نارضايني مردم است تضاد اجتماعي است كه اين نارضايني معلول نظام گذشته ايران هست و دولت موقت جمهوري اسلامي با نهايت سعي كوشش كرده و ميكند كه اين نابسامانيها را ره چه زودتر برطرف كند هر چند كه درميان برطرف كردن و كمك هم تا به حال هم در سيستان و بلوچستان و هم در كردستان با ممانعت عوامل ضد انقلاب روبرو بوده گروههاي جهاد سازندگي را مي گرفتند راهبندان برايشان ايجاد ميكردند. وسايلشان را مي گرفتند سربه نيستشان ميكردند حالا در منطقه كردستان آيادي كه دست دارند ايادي شاه سابق اند كه عدهاي از افسران گارد جاويدان به سركردگي پاليزبان به همدستي اويسي مشغول فعاليتاند. و مجله اشپيگل شكاره پيش اين خبر امده بود كه پاليزبان در سه هفته گذشته با بختيار در پاريس ملاقات كرده بود و باز در همان خبر هست كه 200 ميليبون دلار اردشير زاهدي از طريق شاه در اختيار اويسي قرار داده كه پول را در كردستان خرج بكنند هم چنان چندين هزار قطعه اسلحه كلاشينكف روسي كه گفته ميشود از طريق بلغارستان قاچاق به ايران وارد شده و كردهاي غير ايراني در منطقه حضور دارند و عمليات انجام ميدهند و كه زيادي كه نه كردندو نه فارساند و ايرانيهاي غير كرد هم در انجا عمليات انجام ميدهند نكتهاي كه مهم است و بايد به ان توجه كرد اين مساله است كه اكثر مطبوعات خارجي كه هميشه به سياسيت ايران حمله ميكردند و هنوز هم حمله ميكنند اين عنوان را ميكنند كه كردها در ايران همچنان كه در رژيم گذشته كشتار مي شوند حالا هم كشتار مي شوند پس اين دو رژيم معلوم است فرقي با هم نداشته غافل از اينك يك برنامه صهيونيسمي و يك برنامه تبليغاتي ضد انقلاب اسلامي ايران در سراسر جهان شروع شده اما واقعيت كه درست است كه خلق كرد در گذشته كشتار ميشد و اين درست است كه امروز خلق كرد هم كشتار مي شوند. يك فرق اساسي وجود دارد كه ان موقع برادران و خواهران كرد ما توسط نيروهاي دولتي سركوب ميشدند. امروز توسط نيروهاي ضددولتي سركوب مي شوند. امروز كساني كه خلق كرد را كشتار ميكنند كساني هستند كه عليه منافع خلق كرد وارد ميدان شدهاند و عليه دولت مركزي، دولت مركزي مي خواهد انجا امنيت و آرامش برقرار كند برادران و خواهران كرد ما با اعزام نماينده با آمدن گروهي و تبليغات و راهپيماي در مناطق خودشان از دولت مركزي ميخواهند كه با اعزام ارتش انجا امنيت و آرامش را برقرار كنند در حالي كه نيروهاي مهاجم كه عمدتا از خارج سرچشمه مي گيرند از اينكار مانع هستند. توجه داريد كه قسمت عمده عمليات منطقه را اسراييل هدايت ميكند. دستگيري چهار جاسوس اسراييلي، دستگيري دو افسر درجهدار عراقي، پيدا كردن يك خبرنگار فرانسوي كه در منطقه بوده و سه روز پيش اين واقعه اتفاق افتاده، خبرنگار فرانسوي كه با اسم مستعار با گذرنامه جعلي، با كارت جعلي وزارت ارشاد ملي با نقشههاي جنگي در منطقه حضور داشته اين نشان دهنده در حقيقت يك تحاوز خارجي در اين منطقه است كه اگر در دراز مدت بخواهيم نگاه بكنيم به عقيده من اسراييل و صهيونيسم بينالملل درصدد ايجاد اسراييل دوم در منطقه هستند به اين ترتيب كه يم منطقه مشتركي از كردهاي كردستان ايران كردستان عراق و كردستان تركيه بوجود بياورند يك كشور جديدي حالا اين كشور از نظر اقتصادي چگونه ميخواهد زندگي كند از نظر مواد كشاورزي چگونه ميخواهد بشود بحث ديگري است. اما بهر حال اين برنامه اسراييل است كه شكست خودش را در خاورميانه از اين طريق جبران كند.
س- آقاي دكتر با عرض معذرت قبل از اينكه بحث را ادامه دهيد دو نكته به نظر من رسيد يكي اينكه در مورد بختيار و رابطهاش با عوامل شاه كه خود بختيار در بعضي از مصاحبههايش صراحتا گفته كه با شاه و عوامل شاه هيچگونه ارتباطي ندارد (يك). دوم اينكه بعضي از خبرگزاريها در مورد بعضي از شايعاتي كه وجود دارد آنها سم پراكني ميكنند و اين مساله را بزرگتر از حد طبيعياش جلوه مي دهند نظرتان در اين مورد چيست؟
ج- اولاً در مورد آقاي بختيار صرف ادعاي ايشان كه براي ما ملاك نيست. يعني ايشان هر چه ادعا بكنند، در هر زمينهاي كه ما اورا سندي برايش قائل نيستيم و خيلي حرف ميتواند بزند در مورد اين مساله كه عرض كردم گفتم به مجله اشپيگل اين نكته را نقل ميكنند كه سه هفته قبل تاريخ ملاقات و ساعت ملاقات و طول ملاقات را ذكر ميكند و دقيقا مي گويد دو روز بعد از اينكه اشراف و بختيار ملاقات كرده بود پاليزبان در پاريس ملاقات كرد. جايش بود كه آقاي بختيارتكذيب ميكرد مساله را در نتيجه حرف او صحت ندارد و براين اساس من حركت مي كنم مي روم جلودر حالي كه ميبينيم باز اردشير زاهدي اين رقم آخر «رقم 200 ميليون دلار» است كه در اختيار پاليزبان قرار داده است.
در خصوص خبرگزاريها اين مساله درست است شما توجه كنيد غير از خبرگزاري تاس چهار خبرگزاري بزرگ دنيا رهبرانشان صهيونيستها هستند. سردمدارا نشان صهيونيستها هستند. اخباري كه از كردستان ايران گزارش ميكنند كاملاً عكس است. كاملاً ضد و نقيض است هيچ بار در هيچ واقعهاي ارتش جمهوري اسلامي خلق كردستان را كشتار نكرده و حالا آنكه اخبار دروغي كه جلو ميرود همهاش كشتار مردم كرد توسط ارتش، جمهوري اسلامي ايران است. تا حدي كه شخصي مثل وزير امور خارجه سوئد هم مجبور ميشود كه اظهار نظر كند و به دولت ايران هشدار بدهد كه كشتار و يورش بي رحمانه به خلق كرد (به عبارت ايشان كه مي گويند): شدت عمل بيرحمانه كه امروز با عنوان مذاهب عليه كردها به عمل ميآيد تنها ميتواند تشديد خشونت و بيرحمي گردد. در حاليكه اين آقاي هانس فليكس وزير امور خارجه سوئد اين مساله را نميتواند بفهمد اين اندازه، يا به خودش اجازه نميدهد يا ماموريت ندارد بفهمد يا نميخواهد بفهمد كه اين كشتاري كه دارد صورت ميگيرد توسط ضد انقلاب عليه خلق كرد است و هيچوقت جنبه مذهبي ندارد و آن اين نيست كه درست آقاي عزالدين حسيني به عنوان يك عنصر خائن به خلق كرد از طرف خلق كرد هم رانده شده و از طرف رژيم ايران و از طرف مردم ايران ولي فراموش نكنيد كه آقاي مفتيزاده به حمايت از رژيم ايران به حمايت از خلق كرد،از همان موضوع مذهبي كه آقاي عزالدين حسيني حركت ميكرد يعني موضوع تسنن اقدامات ايران را مورد تاييد قرار داده و از برادران خلق كرد حمايت ميكند در مقابل مهاجميني كه عليه انقلاب اسلامي ايران و عليه دولت مركزي ايستادهاند. بنابراين اجازه بدهيد در همين جا هم خطاب به آقاي وزير امور خارجه سوئد هم بگويم كه نگذاريد اول احساسي كه در دولت ايران و در مردم ايران نسبت به دولت سوئد و مردم سوئد وجود داشت و نوعي واقعگرايي كه دولت سوئد در ماههاي قبل از پيروزي انقلاب اسلامي ايران با مسايل ايران داشت و واقعيتها را ميديد و عليه رژيم ايران اقدام ميكرد نگذارند كه اين احساس خدشهدار بشود و با اين بينش غير واقعيگرايانه دولت ايران مجبور بشود در روابط خود با دولت سوئد تجديد نظر بكند حتما دولت سوئد اين نظريه را تاييد نخواهد كرد كه آقاي هانس فليكس داشته، اما در مجموع مي توانيم اين را بگوييم كه اسراييل سرمايه داران بينالملل و اروپا، آمريكا و بنگاههاي خبرپراكني صهيونيستي دست اندركار حوادث كردستان هستند با كمكي كه شاه و ايادي خودش در منطقه انجام مي دهد شايد يك مساله ديگري كه در اين رابطه هست جالب توجه باشد يعني دور از ارتباط نباشد و آن اين است كه از ديروز به ما گزارش دادند كه در جنوب لبنان، موسسههايي كه وابسته يه امام موسي صدر بود و بعضي از اينها را دكتر مصطفي چمران رهبري ميكرد كه الان در كردستان دارد بر عليه ضد انقلاب فعاليت ميكند اينها از ديروز مورد تهاجم قرار گرفته و دو تا از جوانهايي كه در ان دارالايتام بودندو يا آن مدرسه صنعتي كشته شدند و عناصري از چپي كه در جنوب لبنان متهم هستند به همكاري با اسراييل اين مدرسه را تحت محاصره قرار داده اند و به بهانه و يا به تلافي عمليات دكتر چمران در كردستان وارد موسسه شدند و آن دو تا جوان را كشتند.
در مورد ارتباط با حوادث كردستان با كشورهاي همسايه دكتر طباطبايي گفت:
دولت عراق در زبان ديپلماسي اعلام ميكند كه حسن همجواريي هست و خواهان تحكيم روابط است از طرف ديگر ميشنويد كه اين مهاجمين و ضد انقلابيون كه توسط نيروهاي پاسداران انقلاب و ارتش و ژاندارمري جمهوري اسلامي ايران قلع و قمع ميشوند و پراكنده ميشوند. و به آن طرف مرز ميروند طبيعي است كه اگر اينها آن طرف مرز پايگاهي نداشته باشند يا پناهگاهي نداشته باشند پناهندگي معنا ندارد بهر حال اين مساله با دستگيري دو افسر عراقي همين چند روز گذشته در منطقه نشان دهنده يك واقعيتهاي ديگري است كه زبان دپيلماسي عنوان ميكند و اميدواريم در تحقيقات آينده و مذاكرات كه همين الان در هاوانا بين دكتر يزدي و صدام حسين در جريان است اين مسايل روشن بشود تا دولت ايران هم تكليفش را در مقابل كشور همجوار خودش بداند.
در مورد كردهاي تركيه دكترصادق طباطبايي اظهار داشت:
البته كردهاي تركيه هم به نظر من مثل كردهاي ايراني احساس ميهنپرستي و احساس علاقه آزادي خواهي و تجزيه طلبانه اعلام داشته اند ولي مستقل باشند در تصميم گيريهاي خودشان، ولي گزارشهاي داريم، كه روزنامه حيرت چاپ كويت هم عنوان كرده براساس اين گزارش 5000 كرد تركيه با اسلحه و هركدام با دريافت 1300 دلار وارد كردستان ايران شده و به صف كساني كه عليه منافع خلق كرد ايران قدم برميدارند پيوستاند و اين گزارشي است، كه بايد تحقيقات صورت بگيرد البته دولت تركيه تكذيب كرده است. ( كيهان 12/6/1358)
برنامه هاي دولت
هاشم صباغيان وزير كشور صبح امروز در گفتگويي با خبرنگار اطلاعات در مورد برنامههايي كه پس از استقرار ارتش در مهاباد و ديگر نقاط كردنشين غرب كشور را به اجرا درخواهد آمد گفت: «پس از آنكه ارتش در مهاباد و ديگر مناطق كردنشين غرب كشور مستقر گريدد با توجه به مطالعاتي كه از قبل انجام شده است بوسيله گروههاي ضربتي فعاليتهاي عمراني آغاز ميشود. توزيع مواد غذايي مورد احتياج ساكنان اين مناطق نيز شروع شده و گروههاي تبليغاتي نيز به اين نقاط اعزام داشته و ميداريم». وزير كشور اضافه كرد: «براي اعزام گروههاي پزشكي به مناطقي كه نياز آنها اعلام شده، چندين گروه پزشكي آماده شده است كه اين گروهها از اروميه و سنندج تقويت ميشوند. بطور كلي در پي تأمين آرامش و امنيت منطقه با توجه به اعتباري كه از محل عايدات يكروز نفت به استان كردستان اختصاص يافته است فعاليتهاي عمراني در سطح گستردهاي در تمامي مناطق كردنشين آغاز ميشود». در مورد تعقيب و دستگيري سران حزب دمكرات كردستان وزير كشور گفت: «قبل از پيروزي ارتش و استقرار نيروهاي انتظامي در مهاباد، سران حزب دمكرات از مهاباد خارج و در حال حاضر مخفي شدهاند. طبيعي است كه درصدد دستگيري آنها هستيم و در اين زمينه سريعاًاقدام ميكنيم».
هاشم صباغيان وزير كشوردر زمينه خنثي كردن تحريكات برون مرزي اظهار داشت: «در پي استقرار ارتش در مناطق كردنشين، اولين برنامه ما تقويت مرز خواهد بود به اين ترتيب با كنترل دقيق هرگونه رفت و آمد در نوار مرزي، وقتي آرايش نظامي داده شد، تحريكات برون مرزي و نفوذ عوامل وابسته به بيگانه نيز به درون مرزي متوقف خواهد شد».
از وزير كشور سئوال شد: «خبرگزاريهاي خارجي در خبرهاي مربوط به استقرار ارتش در مهاباد از بمبارانهاي هوايي سنگين در اين منطقه خبر دادهاند. نظر شما در اين مورد چيست»؟
وزير كشور در پاسخ گفت: «ارتش هنگام ورود به مهاباد با استقبال مردمي كه پرچمهاي ايران را در دست داشتند مواجه شد و ما سلاحهاي سنگيني كه ضدانقلابيون و افراد حزب دمكرات در دست داشتند از بين برديم و ميدانيد كه با سلاحهاي سنگين افراد زيادي همراه نيستند، بنابراين ادعاي راديوهاي خارجي در مورد كشتار سنگين، عاري از حقيقت است.(اطلاعات 13/6/1358)
سخنگوي دولت:ماموران خارجي در لباس خبرنگاري و چريك در كردستان دستگير شدند.
صادق طباطبايي معاون سياسي نخستوزير و سخنگوي دولت ديروز در مصاحبهاي با خبرگزاري پارس شركت كرد و در مورد خبرهاو نظر مطبوعات خارجي پيرامون اوضاع كردستان گفت:
اخيرا با افزايش تهاجمات ضد انقلاب در كردستان عليه منافع خلق و كشف ردپاي عناصر خارجي و همچنين پيشروي ارتش جمهوري اسلامي ايران و سپاه پاسداران انقلاب و سركوبي و اشرار وابسته به رژيم و سرسپردگان بيگانه مطبوعات خارجي و بعدجديدي را در مبارزه عليه انقلاب اسلامي ايران آغاز كردهاند. هر چند ماهيت اين روزنامهها و منابع خبري آنان بر كسي مشخص نيست، معهذا جالب توجه است كه چند واقعه را در كنار هم قرار دهيم.
يك مجله آلماني از ملاقات پاليزبان و اشرف پهلوي با بختيار در پاريس خبر ميدهد. همچنين گزارشاتي مي رسد مبني بر اينكه پاليزبان و اويسي با دريافت مبلغ 200 ميليون دلار دو هفته گذشته مخارج مهاجمين عليه منافع كرد را در كردستان تضمين ميكنند و نيز سپاه پاسدران موفق شد افراد غير ايراني و مامورين خارجي را در لباس خبرنگار و چريك صحرايي ملبس به لباس كردي در سنگرها دستگير كند. در همين حال كه ارتش جمهوري اسلامي ايران و نيروهاي پاسداران انقلاب با حمايت ودر خواست مردم مظلوم و خلق ستمديده كردوبقصد استقرار آرامش و تامين امنيت جاني انان از جان گذشته و شجاعانه به سركوبي مواضع ضد انقلابيون و ايادي وابسته به رژيم گذشته مشغولند. بنگاههاي خبرپراكني وابسته به صهيونيسم بينالملل و سرمايهداران اروپايي و آمريكايي صحبت از كشتار مردم كرد توسط قواي دولتي ميكنند. اگر توجه كنيم كه اين بنگاههاي خبرپراكني و اين روزنامههاي مزبور با وجدان پليد و خفتهاي كه دارند در مقابل تهاجمات روز افزون بمب افكنهاي اسراييلي براوارگان محرومان فلسطيني و توده هاي عظيم شيعه جنوب لبنان لب به سخن نميگشايند ماهيت اين تبليغات در مورد زمينهسازي براي افكار عمومي غرب براي توطئههاي جهانخواران بينالمللي عليه انقلاب اسلامي ايران مشاهده ميكنيم. امروز سلطهگران شرق و غرب خلق مستضعف كرد را وجه المصامحه قرار ميدهند. فردا سراغ برادران بلوچ ما خواهند رفت و پس فردا سر از نقاط ديگر در خواهند آورد. ولي بايد اميدوار بود ملتي كه قاطعانه بر امپر ياليستها و سلطهگران شرق و غرب و استعمارگران سرخ و سياه (نه ) گفته است و رهبري دلاورانه و قاطعانه امام خميني را پذيرا شده است تا محو كامل آثار شوم استعمار در ايران زمين پاكسازي كامل اين كشور از خونخواران وابسته به رژيم و حاميان داخلي و خارجي آنان همچنان به پيش خواهد رفت.
نظر وزير امور خارجه سوئد
سخنگوي دولت افزود اين نكته نيز قابل توجه است كه بنگاههاي تبليغاتي غرب آنجا كه حقيقت رابعلت وضوج فراوان آن تميتوان ناديده انگارند دست به جعل اكاذيب ديگر ميزنند و با تحريك گروههاي وابسته بخود يك مرتبه مدافع سوسياليزم از آب درامده و خبر جعلي اعدام 12 كارگر سوسياليست را در اهواز منتشر ميكنند. تا جايي كه امر را براي (هانس بليكس )زير امور خارجه سوئد مرتب كرده و اين وزير به ظاهر طرفدار سوسياليزم را وادرا به اتحاذ موضعي غيرواقع گرايانه مينمايد.
صادق طباطبايي گفت: ملت ما انتظار داشت كه دولت سوئد پس از پيروزي انقلاب اسلامي ايران همان روش واقع گرايانهاي را در سياست خارجي پيش مي گرفت كه در آخر حكومت ديكتاوري شاه اتخاذ كرده بود. سخنگوي دولت اظهار اميدواري كرد كه دولت سوئد در مقابل وزير امور خارجه ان كشور عكس العمل مناسب نشان دهد. باشد كه دولت ايران مجبور به تجديد نظر در رابطه سياسي خود با دولت سوئد نگردد.(كيهان13/6/1358)
دكتر مكري: درباره كردستان اسناد فراواني همراه آوردهام.
بعدازظهر ديروز دكتر مكري سفير ايران در مسكو وارد تهران شد و در پاويون دولتي فرودگاه مهرآباد مورد استقبال داريوش فروهر دبير كل حزب ملت ايران و وزير كار و امور اجتماعي و همسرش و گروهي از مقامات حزب و وزارت كار قرار گرفت.
خبرنگار سياسي روزنامه اطلاعات كه به عنوان تنها روزنامه نگار در پاويون دولتي حضور داشت ودر پي ورود دكتر مكري به تهران و تلاشهاي فروهر براي ختم برادركشي در كردستان از دكتر مكري خواست كه نظر خود را به عنوان يك ايراني كرد در مورد وقايع كردستان بگويد: دكتر مكري گفت: «من تا ملاقاتي با امام و دولت انجام ندهم، هيچ توضيحي به شما روزنامهنگاران نخواهم داد، اما آنچه كه براي من مسلم است عوامل خارجي و نوكران سرسپرده صهيونيسم در آتشافروزي كردستان دخالت دارند من با خود اسناد و مداركي آوردم كه نشان ميدهد چگونه بعضي از خائنين به مملكت در لباس آزاديخواهي، هدف تجزيه كردستان را دارند».
دكتر مكري بريدهاي از روزنامه «لوموند» را نشان داد كه مصاحبه يكي از كردهايي كه متأسفانه مورد اعتماد دولت هم قرار گرفت چاپ شده بود و اين شخص گفته بود كه از فكر تجزيه كردستان پشتيباني خواهد كرد. دكتر مكري در مورد خودمختاري كردستان گفت: «من خود يك كرد هستم و ميدانم كردها چه ميخواهند. اما آنها كه به نام خودمختاري اين جنگ را بوجود آوردند دقيقاً عوامل صهيونيسم و كشورهاي دشمن انقلاب اسلامي ايران هستند و من با اسناد و مداركي كه جمع كرده و با خود آوردهام دربارهي اين آدمها با امام و دولت صحبت خواهم كرد و واقعيات را خواهم گفت».(اطلاعات 13/6/1358)
اطلاعات دروغ دادهاند.
خبرنگار سياسي ما،با داريوش فروهر در مورد كردستان گفتگويي انجام داد. دبير كل حزب ملت ايران و وزير كار كابينه انقلاب در پاسخ اين سئوال كه با توجه به تلگرام عزالدين حسيني و مراجعات و مكاتبات مكرر كردها به شما و با توجه به تجربهي بسيار خوبي كه چند ماه پيش در سفر به كردستان داشتيد تاكنون براي كردها چه كردهايد گفت: «من مثل هر ايراني از آنچه كه در گوشهاي از وطن من ميگذرد متأسف هستم. در مورد كردستان آنچه كه مسلم است متأسفانه اطلاعات دروغ به امام و دولت بسيار داده شده و من سعي كردم با سفرهاي مكرر به قم و تماس با دولت نظرياتم را بگويم». فروهر كه بسياري از سئوالات خبرنگار ما را بي جواب گذاشته بود تاييد كرد كه به بسياري از ناتوانيها و نارساييهاي امور واقف است و تاكنون سه بار قصد استعفا كرده كه امام آن را نپذيرفت. فروهر همچنين گفت: «من تمام وجهه ملي و سياسي خود را در گرو اعتقاد به رهبري امام گذاشتم براي اينكه من استقلال و ايران را در وجود امام ميبينم». فروهر در مورد بيگانگاني كه در كردستان آتش افروزي كردهاند گفت: «اين بيگانگان و صهيونيستها هستند، دولت بعث و آمريكاييها و اگر اسلحه روسي ديده ميشود، اين اسلحهها در جنگ مصر و اسراييل به دست صهيونيسمها افتاد و آنها از آن به صورت نعل وارونه در كردستان استفاده ميكنند. موساد با آگاهي به اينكه جنگ كردستان يك جنگ فرسايشي و طولاني خواهد بود سيل اسلحه را به كردستان سرازير كرد». فروهر مورد خودمختاري گفت: «من براي خواست كردها عنوان خودگرداني دادهام و به نظر من خودگردان بودن مردم يك استان ميتواند مفيد باشد. اما براي خودگردان بودن نبايد دست به اعمال تجزيهطلبانه زد». (اطلاعات 13/6/1358)
مصاحبه با سخنگوي دولت
آقاي دكتر صادق طباطبايي سخنگوي دولت ديشب در يك مصاحبه تلويزيوني شركت كرد و به سئوالات خبرنگار سيماي جمهوري اسلامي ايران پاسخ گفت:
س: آقاي دكتر طباطبائي بعنوان سخنگوي دولت مساله كردستان را از نظر سياست خارجي توجيه كنيد با توجه به اين كه قدرتهاي بزرگ ( ابرقدرتها ) در اين جا نقشي دارند و هم چنين مساله كشورهاي همسايه ما چه اثري در روي كردستان دارند تشريح كنيد !
ج: همانطور كه گفتيد انقلاب اسلامي ايران تقريبا منافع تمام قدرتهاي خارجي را قطع كرده يعني آن استفاده و آن نفعي را كه ابرقدرتها و جهانخواران بين الملل قبل ازانقلاب اسلامي ايران ازآن منطقه ميبردند پس از پيروزي انقلاب اسلامي ايران قطع شده است و اين امر خيلي طبيعي است كه اينها دست از آشوب و بلوا بر نمي دارند و از هر زمينهاي كه ضربه پذير و يا آسيب پذير هست از جمهوري جوان اسلامي ايران استفاده بكنند براي تضعيف دولت مركزي و ايجاد بلوا به منظور جلوگيري از استمرار و دوام پيدا كردن حاكميت ملي نمونه بارز اين نقطه را ما در كردستان ميبينيم كه البته در خوزستان هم شروع كردند ولي شايد آنجا تضادهاي اجتماعي و نقاط ضعف كمتر از كردستان وجود داشت و امكان عمليات در كردستان فراهم تر بود براي اينكه اينهم شرايط اقليمي مساعدتر بود انگشتي كه نيرويهاي خارجي ميگذارند روي نارضايتي مردم است تضاد اجتماعي است كه اين نارضايتي معلول نظام گذشتهايران هست و دولت موقت جمهوري اسلامي با نهايت كوشش سعي كرده و ميكند كه اين نابسامانيها را هر چه زودتر بر طرف بكند. هر چند كه در ميان برطرف كردن و كمك هم تا به حال هم در سيستان و بلوچستان و هم در كردستان با ممانعت عوامل ضد انقلاب روبرو بوده گروههاي جهاد سازندگي را ميگرفتند راهبندان برايشان ايجاد ميكردند. وسايلشان را ميگرفتند سر به نيستشان ميكردند حالا در قسمت كردستان ايادي كه دست دارند. ايادي شاه سابقاند كه عدهاي از افسران گارد منحله جاويدان به سركردگي پاليزبان به همدستي اويسي مشغول فعاليتاند و مجله اشپيگل، شماره پيش، اين خبر آمده بود كه پاليزبان در سه هفته گذشته با بختيار در پاريس ملاقات كرد در حالي كه دو روز قبل از اين ملاقات اشرف با بختيار در پاريس ملاقات كرده بود و باز در همان خبر هست كه 200 ميليون دلار «اردشير زاهدي» از طريق شاه در اختيار اويسي قرار داده كه پول را در كردستان خرج بكنند. هم چنان چندين هزار قبضه اسلحه كلاشينكف روسي كه گفته ميشود از طريق بلغارستان ( قاچاق ) به ايران وارد شده و كردهاي غير ايراني در منطقه حضور دارند و عمليات انجام ميدهند و عدهاي زياد كه نه كردند ونه فارساند و ايرانيهاي غير كرد هم در آنجا عمليات انجام ميدهند. نكتهاي كه مهم است و بايد به آن توجه كرد اين مساله است كه اكثر مطبوعات خارجي كه هميشه به سياست ايران حمله كردند و هنوز هم حمله ميكنند اين را عنوان ميكنند كه كردها در ايران هم چنان كه در رژيم گذشته كشتار ميشوند حالا هم كشتار ميشوند. پس اين دو رژيم معلوم است فرقي با هم نداشته غافل از اينكه يك برنامه صهيونيستي و يك برنامه تبليغاتي ضد انقلاب اسلامي ايران در سراسر جهان شروع شده اما واقعيت كه درست است كه خلق كرد در گذشته كشتار ميشد و اين درست كه امروز خلق كرد هم كشتار ميشود. يك فرق اساسي وجود دارد كه آن موقع برادران و خواهران كرد ما توسط نيرويهاي دولتي سركوب ميشدند. امروز توسط نيروهاي ضد دولتي سركوب ميشوند امروز كساني كه خلق كرد را كشتار ميكنند كساني هستند كه عليه منافع خلق كرد وارد ميدان شدهاند و عليه دولت مركزي. دولت مركزي ميخواهد آنجا امنيت و آرامش برقراركند.
برادران و خواهران كرد ما با اعزام نماينده با آمدن گروهي و تبليغات و راهپيمائي در مناطق خودشان، از دولت مركزي ميخواهند كه با اعزام ارتش، آنجا امنيت و آرامش را برقرار كند در حالي كه نيروهاي مهاجم كه عمدتاً از خارج سرچشمه ميگيرند از اينكار مانع هستند. توجه داريد كه قسمت عمده عمليات منطقه را اسرائيل هدايت ميكند. دستگيري چهار جاسوس اسرائيلي. دستگيري دو افسر درجه دار عراقي، پيدا كردن يك خبرنگار فرانسوي كه در منطقه بوده و سه روز پيش اين واقعه اتفاق افتاده خبرنگار فرانسوي كه باسم مستعار با گذرنامه جعلي با كارت وزارت ارشاد ملي با نقشههاي جنگي در منطقه حضور داشته اين نشان دهنده يك تجاوز خارجي در اين منطقه است كه اگر در دراز مدت بخواهيم نگاه كنيم به عقيده من اسرائيل و صهيونيسم بين الملل درصدد ايجاد اسرائيل دوم در منطقه هستند به اين ترتيب كه يك منطقه مشتركي از كردهاي كردستان ايران كردستان عراق و كردستان تركيه بوجود بياورند يك كشور جديدي تاسيس كنند حالا اين كشور از نظر اقتصادي چگونه ميخواهد زندگي كند. از نظر مواد كشاورزي چگونه ميخواهد بشود. بحث ديگري است. اما بهر حال اين برنامه اسرائيل است كه شكست خودش را در خاورميانه از اين طريق جبران كند.
س: آقاي دكتر با عرض معذرت قبل از اينكه بحث را ادامه دهيد دو نكته به نظر من رسيد:يكي اينكه در مورد بختيار و رابطه اش با عوامل شاه كه خود بختيار در بعضي از مصاحبههايش صراحتا گفته كه با شاه و عوامل شاه هيچگونه ارتباطي ندارد.
دوم اينكه بعضي از خبرگزاريها در مورد بعضي از شايعاتي كه وجود دارد آنها سم پراكني ميكنند و اين مساله را بزرگتر از حد طبيعياش جلوه ميدهند نظرتان در اين مورد چيست.؟
ج: اولًا در مورد آقاي بختيار صرف ادعاهاي ايشان كه براي ما ملاك نيست يعني ايشان هر چه ادعا بكنند در هر زمينهاي ما او را سندي برايش قائل نيستيم و خيلي حرف ميتواند بزند در مورد اين مساله كه عرض ميكردم گفتم به مجله اشپيگل اين نكته را نقل ميكنند كه سه هفته قبل، تاريخ ملاقات و ساعت ملاقات و طول ملاقات را ذكر ميكند و دقيقاً ميگويد دو روز بعد از اينكه اشرف و بختيار ملاقات كرده بودند. پاليزبان در پاريس ملاقات كرد. جايش بود كه آقاي بختيار تكذيب ميكرد مساله را در نتيجه حرف او صحت ندارد و براين اساس من حركت ميكنم ميروم و جلو در حالي كه ميبينيم باز اردشير زاهدي اين رقم آخر رقم 200 ميليون دلار است كه در اختيار پاليزبان قرارداده در خصوص خبرگزاريهاي اين مساله درست است شما توجه كنيد غير از خبرگزاري تاس، چهار خبرگزاري بزرگ دنيا و رهبرانشان صهيونيستها هستند سردمدارانشان صهيونيستها هستند. اخباري كه از كردستان ايران گزارش ميكنند كاملاً عكس است. كاملاً ضد و نقيض است در هيچ واقعه ارتش جمهوري اسلامي خلق كردستان را كشتار نكرده وحال آنكه اخبار دروغ كه جلو ميرود همهاش كشتار مردم كرد توسط ارتش جمهوري اسلامي ايران است. تا حدي كه شخصي مثل وزير امور خارجه سوئد هم مجبور ميشود كه اظهار نظر كند و به دولت ايران هشدار بدهد كه كشتار و يورش بيرحمانه به خلق كرد ( به عبارت ايشان ) كه ميگويد شدت عمل بيرحمانه كه امروز با عنوان مذهب عليه كردها به عمل ميآيد تنها ميتواند تشديد خشنونت و بيرحميگردد. در حاليكه اين آقايهانس بليكس وزير امور خارجه سوئد اين مساله را نمي تواند بفهمد اين اندازه يا به خودش اجازه نمي دهد يا ماموريت ندارد بفهمد يا نميخواهد بفهمد كه اين كشتاري كه دارد صورت ميگيرد توسط ضد انقلاب عليه خلق كرد است و هيچوقت جنبه مذهبي ندارد و آن اين است كه درست است كه آقاي عزالدين حسيني به عنوان يك عنصر خائن به خلق كرد از طرف خلق كرد هم رانده شده از طرف رژيم ايران و از طرف مردم ايران ولي فراموش نكنيد كه آقاي مفتي زاده به حمايت از رژيم ايران به حمايت از خلق كرد. از همان موضع مذهبي كه آقاي عزالدين حسيني حركت ميكرد يعني موضع تسنن. اقدامات دولت ايران را مورد تاييد قرار داده و از برادران خلق كرد حمايت ميكند در مقابل مهاجميني كه عليه انقلاب اسلامي ايران و عليه دولت مركزي ايستادهاند. بنابر اين اجازه بدهيد در همين جا هم خطاب به آقاي وزير امور خارجه سوئد هم بگويم كه نگذاريداين احساس كه در دولت ايران و در مردم ايران نسبت به دولت سوئد و مردم سوئد وجود داشت واقع گرايي كه دولت سوئد در ماههاي آخر قبل از پيروزي انقلاب ايران با مسايل ايران داشت واقعيتها را ميديد و عليه رژيم ايران اقدام كرد نگذارند اين احساس خدشه دار بشود و با اين بينش غير واقع گرايانه دولت ايران مجبور بشود در روابط خود با دولت سوئد تجديد نظر بكند حتما دولت سوئد اين نظريه را تاييد نخواهد كرد كه آقاي «هانس بليكس» داشته اما در مجوع ميتوانيم اين را بگوئيم كه اسرائيل سرمايهداران بين الملل و اروپا، امريكا و بنگاههاي خبر پراكني صهيونيستي دست اندركار حوادث كردستان هستند با كمكي كه شاه و ايادي خودش در منطقه انجام ميدهد شايد يك مساله ديگري كه در اين رابطه هست جالب توجه باشد يعني دور از ارتباط نباشد و آن اين است كه از ديروز به ما گزارش دادند كه وابسته به امام موسي صدر بودو بعضي از اينها راه دكتر مصطفي چمران رهبري ميكرد كه الان در كردستان دارد بر عليه ضد انقلاب فعاليت ميكند اينها از ديروز مورد تهاجم قرار گرفته و دو تا از جوانهايي كه در آن دارالايتام بودند با آن مدرسه صنعتي كشته شدند و عناصري را از چپي كه در جنوب لبنان متهم هستند به همكاري با اسرائيل اين مدرسه راتحت محاصره قرار داده ند و به بهانه يا به تلافي عمليات دكتر چمران در كردستان وارد مؤسسه شدند و آن دو تا جوان را كشتند.در مورد ارتباط با حوادث كردستان با كشورهاي همسايه دكتر طباطبائي گفت:«دولت عراق در زبان ديپلماسي اعلام ميكند كه حسن همجواري هست و خواهان تحكيم روابط است از طرف ديگر ميشنويم كه اين مهاجمين و ضد انقلابيون كه توسط نيروهاي پاسداران انقلاب و ارتش، ژاندارمري جمهوري اسلامي ايران قطع وقمع ميشوند و پراكنده ميشوند به آن طرف مرز ميروند طبيعي است كه اگر اينها آن طرف مرز پايگاهي نداشته باشند يا پناهگاهي نداشته باشند، پناهندگي معنا ندارد.
بهرحال اين مساله با دستگيري دو افسر عراقي همين چند روز گذشته و در منطقه نشان دهنده يك واقعيتهاي ديگر ي است كه زبان ديپلماسي عنوان ميكند و مذاكراتي كه همين الان درهاوانا بين دكتر يزدي و صدام حسين در جريان است اين مسايل روشن بشود تا دولت ايران هم تكليفش را در مقابل كشور همجوار خودش بداند.»
در مورد كردهاي تركيه دكتر صادق طباطبايي اظهار داشت:
« البته كردهاي تركيه هم به نظر من مثل كردهاي ايراني احساس ميهن پرستي و احساس و علاقه آزاديخواهي و استقلال طلبي دارند. استقلال طلبي نه به معناي خود مختاري كه تجزيه طلبان عنوان ميكنند ولي مستقل باشند در تصميم گيريهاي خودشان. ولي گزارشهايي داريم كه روزنامه «حريت» چاپ كويت هم عنوان كرد بر اساس اين گزارش 5 هزار كرد تركيه با اسلحه و هر كدام با دريافت مبلغ 1300 دلار وارد كردستان ايران شدند و به صف كساني كه عليه منافع خلق كرد ايران قدم بر ميدارند. پيوستهاند و افزود اين گزارشي است. بايد تحقيقات صورت بگيرد دولت تركيه تكذيب كرده است.(جمهوري اسلامي13/6/1358)
دولت موقت و كردستان(4)
ديدار و مذاكره نخست وزير و وزيران با امام خميني
قم ـ ساعت 17 ديروز، مهندس مهدي بازرگان نخست وزير و چند تن از وزيران دولت موقت جمهوري اسلامي ايران در داقامتگاه امام خميني رهبر انقلاب اسلامي ايران با ايشان ملاقات كردندو بمدت 2 ساعت پيرامون مسايل مهم مملكتي با رهبر انقلاب بمذاكره پرداختند. در پايان اين ملاقاتهاشم صباغيان وزير كشورپيرامون ديدار ديروز و هيات دولت با امام اظهار داشت: «گزارش عمليات كردستان و نحوه موفقيت ارتش جمهوري اسلامي ايران بعرض امام رسيد و همچنين برنامههاي كارهاي عمراني كه براي آن مناطق تدارك ديده شده بود به اطلاع امام رسيد و ايشان در اين مورد دستورات لازم صادر كردند و تاكيد كردند، نسبت به عمران منطقه هر چه سريعتر اقدامات لازم انجام گيرد». امام همچنين از خدمات ارتش جمهوري اسلامي ايران و پاسداران انقلاب اسلامي قدر داني كردند. وزير كشور در ادامه اين گفتگو اظهار داشت آقاي معين فر مطالبي پيرامون بودجه بعرض امام رساند. صباغيان افزود: «امام پيرامون مسايل كلي مملكت دستوراتي به مهندس بازرگان نخست وزير دادند. در مورد آخرين تحولات منطقه كردستان از وزير كشور سئوال شد،آقاي صباغيان گفت: «مناطق كردستان هم اكنون زير پوشش ارتش در آرامش كامل قرار دارد ونسبت به بازسازي ادارات، ژاندارمري و شهرباني سريعا اقدام ميشود. و گروههاي پزشكي كه مورد احتياج بود و همچنين مواد غذايي مانند برنج و روغن و قند وديگر مايحتاج بوسيله هواپيما بمناطق كردستان سريع ارسال ميشود و بين آنان توزيع ميشود».(جمهوري اسلامي14/6/1358)
نخست وزير از افراد ارتش تشكر كرد.
تهران ـ خبرگزاري پارس: آقاي مهندس مهدي بازرگان نخست وزير در نامه اي كه براي «تيمسار سرلشكر محمد حسين شاكر» رييس ستاد مشترك ارتش جمهوري اسلامي ايران فرستاد، ورود پيروزمندانه واحدهاي اعزامي لشكر 64 اروميه به شهر مهاباد را كه روز دوازدهم شهريور ماه جاري بدون تلفات نيروهاي ملي صورت گرفت به ارتش جمهوري اسلامي ايران تبريك گفت و از طرف دولت و ملت از افراد ارتش تشكر كرد.
در قسمتي از نامه نخست وزير به رييس ستاد مشترك ارتش جمهوري اسلامي ايران آمده است:
رهبري انقلاب و دولت انتظار دارند هر چه زودتر و بهتر پاكسازي آن مناطق از ضد انقلابهاي خائن مزدور و برقراري امنيت و آبادي براي خواهران و برادران بياري خدا و با همت ارتش و ژاندارمري و سپاه انقلاب به توفيق نهائي برسد.
درود دولت را به همكاران خود و به همه دست اندكاران اين عمليات از ستاد تا سرباز و از جمله نيروي هوائي و هوانيروز كه فداكاري و پشتيباني مؤثري داشتهاند ابلاغ فرماييد.
براي شهيد شدگان برومند از خداي رحمن آمرزش و رحمت بي پايان ميطلبيم و به خانوادههاي داغديده تسليت پدرانه ميفرستم.(جمهوري اسلامي14/6/1358)
ورود نخستوزير به مهاباد
پيش ازظهر روز جمعه گذشته، مهندس مهدي بازرگان نخستوزير دولت موقت جمهوري اسلامي ايران به اتفاق همراهان وارد مهاباد شد و از پادگان و بيمارستان 250 تختخوابي نيمه تمام اين شهر بازديد كرد. نخستوزير پس از صدور دستورهايي براي تكميل ساختمان بيمارستان، در راديو تلويزيون مهاباد حضور يافت و پيامي فرستاد. مهندس بازرگان در اين پيام ضمن تاكيد بر انجام برنامههاي عمراني در مهاباد، از مردم كردستان خواست با صبر انقلابي و همكاري هر چه بيشتر در سازندگي منطقه سهيم باشند. نخستوزير گفت: «آزاديهاي محلي در قانون اساسي پيشبيني شده و امور بهداشتي، رفاهي،آموزشي و انتظامي زير نظر شوراي شهر كه ازطرف مردم انتخاب خواهند شد، اداره ميشوند. نخستوزير آنگاه عازم اروميه شد و در استاديوم «تختي اين شهر براي هزاران تن از مردم اين شهر سخنراني كرد. در اين سفر صباغيان وزير كشور، تيمسار شاكر رييس ستاد مشترك ارتش جمهوري اسلامي ايران، از حقگو استاندار آذربايجان غربي و تيمسار سرتيپ ظهيرنژاد فرمانده لشكر 64 اروميه، نخستوزير را همراهي كردند.(جمهوري اسلامي17/6/1358)
وزير كشور: سران حزب دمكرات از ايران خارج شدند.
هاشم صباغيان وزير كشور صبح ديروز در يك گفتگوي تلفني با خبرنگار اطلاعات اظهار داشت: آرامش كامل در كليه مناطق كردنشين غرب كشور برقرار است و نيروهاي ارتش و سپاه پاسداران امنيت منطقه را زير پوشش خود دارند. وزير كشور تاكيد كرد كه هم اكنون تنها در منطقه سردشت، درگيري مختصري بين نيروهاي انتظامي و ضدانقلابيون وجود دارد. وزير كشور افزود: «هماهنگ با اين اقدامات، ستاد عمليات عمراني و توزيع مواد غذايي و گروههاي امداد پزشكي در منطقه مهاباد متمركز شده است و امام در ملاقاتي كه ديروز با ايشان داشتيم تاكيد فراواني در اين مورد داشتند كه گروههاي امداد، هر چه زودتر نقاط محروم اين منطقه را تحت پوشش خود قرار دهند. همچنين با توجه به در پيش بودن فصل سرما در مناطق كردنشين غرب كشور چون زمان كاري، خيلي كم خواهد بود، فعاليتهاي عمراني به حالت ضربتي اجرا خواهد شد و بدين منظور از تمامي نيروهاي عملياتي براي اجراي طرحهاي ضربتي كوتاه مدت استفاده خواهد شد».
آقاي صباغيان اشاره كرد كه طرحهاي كوتاه مدت مورد نظر بيشتر در زمينه آبرساني، تأمين برق و راهسازي خواهد بود و بدين منظور گروههايي از قسمتهاي مختلف شهرداري تهران به آن منطقه ميروند و سعي بر اين است كه در عمليات اجرايي طرحهاي عمراني از مردم بومي محل استفاده شود و اگر كمبودي مشاهده گرديد از ديگر نقاط كمك خواهيم گرفت. در زمينه تعداد دقيق از كساني كه در جريان ورود نيروهاي انتظامي به مهاباد به اين شهر كشته يا زخميشدهاند وزير كشور گفت: «در اين ماجرا از مردم مهاباد خوشبختانه كسي كشته نشده و تعداد دقيق تلفات نيروهاي مهاجم نيز هنوز مشخص نگرديده است و مسلماً بعد از اينكه بررسيهاي كامل در اين زمينه صورت گرفت، آمار دقيق اعلام خواهد شد». در اين گفتگو وزير كشور در زمينه تعقيب سران حزب منحله دمكرات گفت: «خبرهاي رسيده به ما حاكي از آن است كه سران حزب دمكرات از مرز كشور خارج شدهاند». آقاي صباغيان در پاسخ خبرنگار اطلاعات كه پرسيده بود خبرهاي رسيده حاكي از آن است كه عدهاي از افراد مسلح به تلافي كشتار 15 تن از پاسداران شهر نقده، عدهاي از اهالي روستاي «قارنا» در منطقه «دوآب» را كشتهاند، گفت: «چند نفر مسلح كه مشخص نيست به چه دسته يا گروهي وابستگي دارند به چند روستا در منطقه «دوآب» حمله كرده و عدهاي را كشتهاند و مسلماً افراد مهاجم از سوي نيروهاي انتظامي و سپاه پاسداران نبودهاند». وزيركشور افزود: «هنوز از تعداد دقيق روستايياني كه بر اثر حمله اين مهاجمين كشته شدهاند، مشخص نشده است».(اطلاعات 17/6/1358)
سپاس نخستوزير از آمادگي مردم براي خدمت به كردستان
دفتر نخستوزيري ديروز اعلام كرد كه از آغاز حوادث پاوه و جنايات و فجايع عناصر ضدانقلاب و عوامل دست نشانده خارجي در آن منطقه، پيامها و نامهها و تلگرامهاي متعددي به دفتر نخستوزيري رسيده كه ضمن آمادگي افراد، گروهها، عشاير و كاركنان بخش دولتي و خصوصي و نيز اصناف و بازاريان و ساير گروهها براي اعزام به منطقه و كمك به برادران ارتش و پاسداران در عمليات پاكسازي و جانبازي در راه حفظ دستآوردهاي انقلاب اعلام شده است. اين پيامها و تلگرامها و مراجعات حضوري به نظر نخستوزير رسانيده شد و ايشان، ضمن ابراز تشكر، از اين آمادگي همگاني، جهت خدمت به انقلاب اسلامي ايران، اعلام داشتند: «اكنون كه با همت والاي ارتش جمهوري اسلامي، نيروهاي ارتش و سپاه پاسداران، سنگرهاي ضدانقلاب را فتح كردهاند، نيازي به اعزام برادران نيست. اميدوارم همواره اين آمادگي و روحيه انقلابي را جهت خدمت هر چه بيشتر به آرمانهاي انقلاب اسلامي ايران، به رهبري زعيم عاليقدر امام خميني حفظ كنند».(اطلاعات 17/6/1358)
ديدار نخست وزير از مهاباد
مهاباد ـ خبرگزاري پارس: مهندس مهدي بازرگان نخست وزير دولت موقت جمهوري اسلامي ايران باتفاقهاشم صباغيان و تيمسار شاكر رييس ستاد مشترك ارتش در جمع عدهاي از مقامات دولتي پيش از ظهر جمعه وارد شهرستان مهاباد شد. نخست وزير بعد از ورود به مهاباد از پادگان و بيمارستان نيمه تمام 250 تخت خوابي شهرستان مهاباد بازديد كرد و براي تكميل اين بيمارستان دستوراتي صادر نمود بازرگان سپس در راديو تلويزيون مهاباد حضور يافت و پيامي براي مردم مهاباد فرستاد نخست وزير با اشاره به عفو عموميگفت: «اين عفو شامل كسانيكه رو در روي ملت و دولت قرار گرفته و توطئه گراني كه با ملت ميجنگند شامل نميشود» نخست وزير اضافه كرد اميدوارم در آيندهاي نزديك شاهد پيشترفتهاي اين منطقه باشيم تبديل پادگان شهرستان مهاباد به مجتمع آموزشي و اتمام بيمارستان 250 تختخوابي اين شهرستان در اولويت كارهاي عمراني قرار دارد نخست وزير از مردم كردستان خواست كه با صبر انقلابي و همكاري هر چه بيشتر در سازندگي منطقه سهيم باشند بازرگان اضافه كرد خود كفائي و آزاديهاي محلي در قانون اساسي پيش بيني شده. و امور بهداشتي، رفاهي آموزشي و انتظامي هر استان زير نظر شوراي شهر كه از طرف مردن انتخاب خواهند شد اداره خواهند شد.
نخست وزير ساعت 20/18 دقيقه روز جمعه به اتفاقهاشم صباغيان وزير كشور تيمسار شاكر رييس ستاد مشترك ارتش حقگو استاندار آذربايجان غربي و تيمسار سرتيپ ظهير نژاد فرمانده لشكر 64 اروميه وارد استاديوم ورزشي تختي اين شهرستان شد. و در اجتماع هزاران نفر از مردم اروميه كه لحظه اي صداي درود بر خميني، سلام بر بازرگان را قطع نميكردند، شركت كرد و طي سخناني گفت برادران و خواهران عزيز اروميه سلام دولت موقت جمهوري اسلامي ايران و مردم تهران بر شما باد اين افتخار بزرگي است كه امروز در برابر شما هموطنان عزيز قرار بگيرم سفر باين شهرستان در برنامه پيش بيني نشده بود، ما در اين مسافرت سربازان، افسران، پاسداران انقلاب و اهالي اين شهرستانها را كه شبانه روزي براي حفظ امنيت منطقه فعاليت ميكنند زيارت كرديم و مسايل منطقه را مورد بررسي قرار داديم انشاالله اگر فرصت ديگري بدست آمد بار ديگر به جمع شما خواهيم آمد و مسايل منطقه را بيشتر بررسي خواهيم نمود نخست وزير گفت انقلاب هر روزش تازه و مغتنم است اين احساسات گرم كه امروز شما مردم اروميه ابراز داشتيد بحساب خود نميگذارم بلكه بحساب تمام مردم ايران اعم از زنده و شهدا ميگذارم بازرگان بعدازظهر جمعه اروميه را ترك گفت.(جمهوري اسلامي18/6/1358)
توسط بازرگان از راديو مهاباد؛
عفو عمومي امام درباره عناصر فريب خورده دموكرات اعلام شد.
ارتش بدون تلفات،سردشت را پس گرفت.
مهندس مهدي بازرگان نخستوزير دولت موقت جمهوري اسلامي ايران صبح روز جمعه براي اولين بار پس از اختلافات و درگيريهاي مناطق كردستان و شهرهاي كردنشين آذربايجان غربي به همراه وزير كشور مهندس هاشم صباغيان و تيمسار سرلشكر شاكر رييس ستادمشترك ارتش با يك هواپيماي «فالكن» از تهران عازم اروميه شد و پس از ورود به مهاباد پيام مسرت بخش امام خميني رهبر انقلاب را در موردعفو عمومي و شروع طرحهاي عمراني و نوسازي از طريق تلويزيون مهاباد به مردم مناطق كردنشين ابلاغ كرد.
دربازديد مهندس بازرگان و همراهان او از مهاباد، يكي از روحانيون بلند پايه مهاباد، ضمن خيرمقدم به نخستوزير گفت:عفو ومحبت و دست دوستي دراز كردن،از تانك و فانتوم و ديگر سلاحها موثر تر است.اين روحاني كه «ملا كريم شاريكندي» نام دارد افزود:دلهايي در ترس و هراس است كه از شما و بوسيله شما از پيشگاه امام براي آنها طلب عفو عمومي و سماحت اسلامي دارم.
همچنين پس از ورود مهندس بازرگان به مهاباد،دكتر چمران فاش كرد كه شب گذشته (پنجشنبه شب) پس از چند برخورد كوتاه بامهاجمان و در حمايت اعجاب آور نيروي هلي برد،شهر سردشت كه مركز اجتماع و فعاليت حزب دمكرات كردستان شده بود،به تصرف ارتش و نيروهاي پاسدار انقلاب درآمد و 7 نفر از مهاجمين در سنگرهايشان دستگير شدند.در اين ماجرا 4 تن از درجهداران نيروي هوايي كه راه خود را گم كرده بودند،به دام ضد انقلابيون افتادند و شهيد شدند.
مهندس مهدي بازرگان كه در ساعت 45/7 دقيقه صبح روز جمعه از تهران حركت كرده بود در ساعت 55/8 وارد فرودگاه اروميه شد و مورد استقبال فرمانده لشكر 64 اروميه، استاندار و گروهي از روساي ادارات و معتمدان محلي قرار گرفت. ابتدا مراسم احترام نظامي بعمل آمدو سپس تيمسار سرتيپ ظهيرنژاد فرمانده لشكر اروميه طي گزارشي به حضور نخستوزير گفت:عمليات مرحله اول خنثي سازي حزب دموكرات كردستان در شهرها پايان يافته است و اميدوار است بزودي عمليات مرحله دوم خنثي شروع و با موفقيت كامل پايان يابد.
در اين ديدار استاندار كردستان سپس ضمن تشريح چگونگي مسايل پيش آمده در مناطق كردنشين آذربايجان غربي گفت:ارتش با روش صحيح خود اطمينان و ايمان همگان را جلب كرد و مردم ديدند كه عليرغم تبليغات سويي كه حزب دموكرات ميكرده هدف ارتش و نيروهاي انقلابي مانند پاسداران حفظ امنيت است. حقگو استاندار آذربايجان غربي سپس افزود:ضمن رسيدگي به نيازهاي مناطق كردنشين من معتقدم كه بايد روي فكر مردم هم كار بشود. اينكه ميگويند او ترك است آن كرد است و غيرو، اگر يك برنامه وسيعي به مواضات برنامههاي عمراني انجام بشود اين مسايل از بين ميرود. علت اينكه كردستان طعمه حزب دموكرات شد و آنها توانستند براي اميال و اغراض شخصي خود ذهن مردم منطقه را مغشوش كنند، پراكندگي فكري و فقر عقيدتي است. جامعه كرد از حيث كلي مردمي مسلمان و پاك هستند ولي اگاهي اسلام كه بايد در وجودشان باشد نيست.
حقگو سپس افزود: دموكراتها ابتدا ميخواستند اين برنامه را در آذربايجان پياده بكنند ولي آذربايجانيها جواب دندانشكني به آنها دادند و آنها ناگزير روي به اين منطقه آوردند.
پس از سخنان حقگو، سرلشكر شاكر رييس ستاد مشترك ارتش گفت: در مورد مسايلي كه آقاي حقگو فرمودند ارتش در محلهايي كه رفته است باقي بماند بايد عرض كنم:ارتش پشتيبان ملت و دركنار ملت خواهد بود. تازماني كه مردم بخواهند ارتش در كنارشان فقط از نظر موقعيت و مكان باشد خواهد ماند.اين احساسي كه ما در وجود ملت مي بينيم بزرگترين پشتوانه ما ارتشاست.اين عمليات جابجايي در ردههاي ارتش كه روزنامهها به آن عنوانهايي مانند درگيري،رزم يا جنگ ميدهند به هيچ وجه صحيح نيست بلكه ما آنرا فقط يك جابجايي تلقي ميكنيم ولي در عين حال به اين خوبي تمام شدنش فقط بخاطر پشتيباني و احساس وعلاقه مردم بود.فرماندهان دراين منطقه ازاين حمايت بهره مند شدند.
مهندس بازرگان در اين باره گفت:اين واقعاً جاي خيلي اميدواري است و خيلي هم كم سابقه روح همبستگي وهمكاري در آقايان باعث شده كارشان خوب انجام شود.همانطوري كه دو سه روز قبل امام فرمودند واقعا روحا انقلاب شده است در هر مرحله و هر پيشامدي بخوبي شاهد اين هستم كه مردم عوض شدهاند.واين عوض شدن يك عوض شدن دروني است. سرمايه ما همين است.در اينجا هاشم صباغيان گفت: يكي از اثرات ارزندهاي كه انقلاب داشت نيز اين بود كه بين ارتش و مردم پيوند زد و اين واقعاً خيلي ارزنده است.
پس از اين مذاكرات،تيمسار فلاحي فرمانده نيروي زميني به نخستوزير گفت:حادثه پاوه يك تولد ديگر و يك آغاز ديگري بود.بخصوص اينكه فرمان امام فوق العاده محرك و مسبب بود.امروز 20 روز گذشته است و طي اين 20 روز ما خيلي راه كمال را پيموديم.وي ضمن تشريح چگونگي پشتيباني مردم از ارتش گفت:ما هنگام حركت از مياند وآب به طرف مهاباد،اصلاً نفهميديم كه ستون ارتش چگونه تغذيه شد.مردم با تمام وجود كمك ميكردند.در سفر ديشب ديدم آنقدر از تهران و ساير شهرستانها خوار بار آوردهاند به سرباز خانه كه واقعاً جا براي نگهداري نداريم.اين بود كه اعلام كرديم هر كس به هر مقدار خواربار كه نياز دارد بيايد ببرد. استقبال مردم براي آوردن ميوه و غذا بحدي بود كه يكي از كساني كه براي دادن ميوه آمده بود اشتباهاً داخل جبهه دموكراتها شد و آنها او را گروگان گرفتند.
سپس يكي از حاضرين گفت:در سردشت رييس بيمارستان و جراح وسائل بيمارستان را با خود بردند،آنها هر چه در بيمارستان بوده با خود به ميان دموكراتها بردهاند.
نخستوزير پس از شنيدن اين موضوع گفت:معلوم نيست به ميل خود رفته باشند،شايد آنها را با زور با خود برده باشند.بايد اين موضوع بررسي شود.
نخستوزير سپس در مورد نيازهاي مردم كه عنوان شد صحبت كرد و گفت:صورتي كه تيمسار در اختيار من گذاشت قسمتي از آن مربوط به وزارت راه است كه به علت ناآرامي منطقه متوقف شده مقداري مربوط به جهاد سازندگي است كه ظاهراً هنوز جهادسازندگي به اين منطقه نيامده است و قسمتي از آن هم مربوط به وزارت كشور و استانداري است. براي بودجه اين طرحها400 ميليون تومان از فروش يك روز نفت در نظر گرفته شده است كه بقيهاش هم باهمكاري مردم حل ميشود،بايد كارها از روي مطالعه باشد،بي حساب پول خرج كردن را دولت هرگز نميپذيرد.
مهندس صباغيان در ادامه سخنان نخستوزير گفت:هر چقدر منطقه كار عمراني بتواند جذب كند از نظر اعتبار دريغ نيست،با اقداماتي كه براي تقويت كادر اجرايي اين منطقه شده سعي ما اينست كه هر چه بيشتر كار عمراني را در منطقه كردستان و شهرهاي كردنشين توسعه بدهيم.در پايان اين جلسه كه نزديك به 45 دقيقه به طول انجاميد،حقگو استاندار آذربايجان غربي به موضوع دموكراتها اشاره كرد و گفت:حزب دمكرات را ما بزرگ كرديم اغلب جاها كه كردها عاصي شده و به كوهها پناه برده اند نتيجه اين بوده كه وقتي به شهر مي آيند مردم اذيتشان ميكنند.مثلاً در قطور كه ما واقعا با مذاكره توانستهايم آنها را نگهداريم تا دست به بلوا نزنند وقتي شروع به مذاكره كرديم گفتند:اگر تا يك هفته ديگر ما شما را با اين حسن نيت نمي ديديم تصميم داشتيم به شاپور و خوي حمله كنيم،بهر قيمتي كه شده.ما گرسنه هستيم،4 ماه است كه به شهر نيامده ايم،كبريت را بسته اي 5 تومان ميخريم.
سپس نخستوزير با هليكوپتر عازم پادگان مهاباد شد.در مهاباد مورد استقبال پر شور فرماندهان ارتش و پاسداران انقلاب و همچنين حضرت آيتالله خلخالي و فرمانده عملياتي سپاه پاسداران، ابوشريف قرار گرفتند.
فرمانده پادگان گقت:اطلاع داده شده كه بين 70 تا 72 نفر از افراد ارتش و پاسداران در گروگان دموكراتها هستند،معلوم نيست آنها را به كدام محل بردهاند.تا آنجا كه تحقيق شده،اعلام شده گروگانها را به مرز عراق بردهاند.حدود 20 تن از گروگانها كه در بيمارستان سقز بستري بودهاند، توسط دكتر نيلوفري تحويل دموكراتها شده اند. برادر دكتر نيلوفري به نام احمد نيلوفري،ساواكي بوده است و طبق دلائل و مداركي كه به دست ما رسيده است،دكتر نيلوفري جوانان دانشجو را فريب ميداد و آنها را بوسيله برادرش تحويل ساواك ميداده است. در اين موقع مهندس بازرگان و مهندس صباغيان و همراهان از پادگان مهاباد خارج شدندو به جمع روحانيون مهاباد ـ عشاير و روساي ادارات كه براي عرض خيرمقدم صف كشيده بودند نزديك شدند.در اول صف مستقبلين،يكي از روحانيون بلند پايه بنام«ملا كريم شاريكندي» گفت: بسم الله الرحمن الرحيم- ما با ايمان به شخصيت علمي و ديني جنابعالي و با اقرار به حسننيت شما مقدم و هييت محترم دولت جمهوري اسلامي ايران را به ميان خود خيرمقدم عرض ميكنيم.اميدواريم اين تشريف فرمايي به نفع همه ما باشد،مخصوصاً براي مردم محروم و ستمديده كرد،حادث خير باشد.مسلما در اين چندماه اخير حوادثي پيش آمده و نگرانيهايي بوجود آمده و دلهايي در ترس و هراس قرار گرفته است.ما ميخواهيم از جنابعالي و بوسيله شما از پيشگاه امام خميني،كه اين مردم را مورد عفو و گذشت و سماحت اسلامي قرار دهند،با اميد به اينكه همه مادر زير لواي اسلام و عدل اسلامي جمهوري اسلامي، در امن و امان و آسايش خاطر بسرببريم.ممكن است در اين مرافعه،كساني باشند كه از روي غرض شخصي نسبت به كسان ديگر حرف بد بزنند،بدگويي كنند. حالا موقع عفو است،عفو عامي كه به همه دلها آسايش ببخشد.در اين موقع حساس كه چشمهاي زيادي متوجه كردستان،بخصوص مهاباد شده است،يقين بدانيد و ماهم يقين ميدانيم كه عفو،محبت و دست دوستي دراز كردن از فانتوم،تانكها و ديگر سلاحها موثرتر است.ما منتظر حسن نيتي كه داريد هستيم.ما متتظر آنيم كه اثر اين حسن نيت در ميان ما بروز كند.مبلغ اخلاص و ارادت ما به حضور امام،رهبر انقلاب،باشيد. ما براي سلامتي امام و پايداري جمهوري عدل اسلامي دعا ميكنيم و دوباره از زبان تمام طبقات،مخصوصا روحانيون و بزرگان قوم، روستاييان و شهرهاي، محبت و ارادت خودمان را تقديم مي كنيم و دوباره خير مقدم عرض مي كنيم
ما هميشه حسن نيت داريم
مهندس مهدي بازرگان در جواب ملا كريم شاريكندي، ضمن تشكر گفت:از اينكه قدم بخاك كردستان،بخصوص اهالي كردنشين ميگذاريم،بخودمان و بخودم تبريك ميگويم.آنچه كه ميتوانم اطمينان بدهم واطلاع بدهم،گواينكه همه اطلاع دارند،اينست كه از ابتداي انقلاب و خيلي قبل از آن در مبارزاتي كه ملت ايران مخصوصا بعد از فاجعه 28 مرداد شروع كرد،چيزي كه هيچ زمان مطرح نبود،اختلافات ملتهاي مختلف ايران و مذاهب بود. يعني سني و شيعه اصلا وجود نداشت و اين حركت مخصوصا در دورههاي انقلاب كه اسم مستضعفين را دفاع از مستضعف گذاشتند،بيشتر به نيت و خاطر آن بود كه به داد كسانيكه در اين مدت محروم شده بودند و كسي به درد دلشان نميرسيد،برسند.منتها متاسفانه از ناحيه افرادي كه هميشه در هر گام خدمت و مبارزه و كار در ايران جلو پا ميآيند،يعني احزاب و دستجات چپي، مساله بهانه جويي شده و به صورت ديگري درآمده است والا اين مساله سني، شيعه،كرد، ترك و حركت فانتوم و تانك و اينها اصلا مطرح نبوده است.همينطور كه خودتان ميدانيد،اولين اقدام 6 ماه قبل از طرف حزب دموكرات با تصرف پادگان مهاباد انجام شد.دولت و ارتش با كمال حسن نيت مخالفتي نكردند و هر زمان هم كه هياتهايي يا افرادي و يا اينكه شخصيتهايي به تهران ميآمدند وخدمت امام ميرسيدند،ملاحظه ميكرديد كه هيچ مسالهاي جز حسن نيت و خدمت در بين نبوده است.ومساله عفو كه گفتيد،در بيان بنده هميشه همين بوده كه به همه به يك چشم و به يك جور نگاه بكنيم.شعر سعدي را من هميشه ميخوانم (بنده حلقه به گوش ار ننوازي، برود …لطف كن، لطف كه بيگانه شود،حلقه بگوش ).من هميشه اعتماد و اعتقاد بيشتري به محبت داشتم.تنها به شرطي كه (چه خوش بي،مهرباني هردو سر بي) يعني مهرباني از دوطرف باشد و فريب اخلالگران و دشمنان را نخورند و حاضر شوند دست از اقدامات قبلي خود بردارند و آنها هم بيايند همكاري كنند و همانطوري كه اطلاع داريد،اخيرا مركز خاصي به تصميم دولت و دستور امام در مراكز استانها تاسيس شده و عايدات يك روز نفت كه به استانها اختصاص يافته، به مصرف نيازهاي عمراني هر استان ميرسد.در اينجا ملا كريم شاريكندي گفت:انتظار ما بيشتر از اينها است و نخستوزير جواب داد: بيشتر از اين، بسته به همكاري شما است.بگذاريد واقعاً اين دولت وملت با جهاد سازندگي و طريق ديگر كه تاكنون ديدهايد وبيشتر خواهيد ديداز اطراف و اكناف كشور، از جنوب،از شمال،از شرق و از غرب ميآيند، و هيج قصد و نيتي جز همبستگي و هم مسلكي و هموطني و هم برادري در بين نيست.ارتش نميخواهد عملي برخلاف ملت بكند.دور از ملت به هيچ وجه نميخواهند باشند.از همه انتظار اين را داريم كه به ما كمك كنند،همراهي كنند،تا در آن چيزي كه رضاي خدا و خير و خدمت در آن است،موفق شويم و اين لك ننگ تاريخ را كه اختلافات بين شيعه و سني و عرب و فارس و كردو ترك هست،از بين ببريم. تا اين مسايل در ميان نباشد و همه واقعا با يك دين،يك مملكت و يك مليت كار بكنيم.
نخستوزير سپس با مدير كل بهداري و بهزيستي به گفتگو پرداخت.مدير كل بهداري در مورد كمبود پزشك و بيمارستان و نيازهاي منطقه مطالبي بااطلاع رساند و گفت:10 سال است كه يك بيمارستان 250 تختخوابي دردست ساخت است ولي هنوز بيش از 70 درصد آن تمام نشده است كه قرار شد براي اتمام بيمارستان،اقدامات لازم انجام گيرد.
سردشت هم تسخير شد.
مهندس بازرگان وهمراهان،پس از مذاكرات با مقامات محلي، وارد ستاد فرماندهي پادگان مهاباد شدند ولحظاتي بعد دكتر چمران معاون نخستوزير كه از سردشت مراجعه كرده بود، به حضور نخستوزير رسيد. دكتر چمران در يك گفتگوي كوتاه با عبدالعظيم ميرهاشمي خبرنگار اعزامي كيهان،چگونگي تصرف سردشت را شرح دادو اعلام كرد:ما در تصرف سردشت، خوشبختانه هيچگونه تلفاتي نداشتيم و فقط چهار تن از برادران نيروي هوايي كه سرپل سردشت وظيفه پاسداري را بعهده داشتند،موقع حركت به محل استقرار ارتش،اشتباها راه پيرانشهر را در پيش گرفته بودند كه به دام افراد حزب دموكرات افتادند و شهيد شدند.دكتر چمران در مورد تصرف سردشت گفت:بعدازظهر روز پنجشنبه در حاليكه تحت حمايت نيروي هلي برد بوديم با شجاعت اعجابآوري كه از خود نشان داد،با حمله به مواضع دشمن آ نان را تار ومار كرد و ما پس از اطمينان از تار ومار شدن ضد انقلابيون،ستون ارتش را وارد سردشت كرديم.ما توانستيم 6 تن از مهاجمين را در سنگرهايشان دستگير كنيم و به جز آن 4 شهيد نيروي هوايي،خوشبختانه هيچگونه تلفاتي نداشتيم.در حال حاضر نيز شديداً مشغول پاكسازي اين منطقه هستيم.
ابلاغ عفو عمومي امام
مهندس مهدي بازرگان و همراهان سپس براي بازديد از بيمارستان شير و خورشيد مهاباد و بيمارستان نيمه كاره اين شهر كه قرار است 250 تختخوابي باشد، به اين دو محل رفتند.در بيمارستان شير و خورشيد نخستوزير و همراهان از مجروحان حوادث اخير كه اعلام شد 43 نفر هستند،عيادت كرد و مجروحان مشكلات خود را با نخستوزير در ميان گذاشتند.در بازديد نخستوزير از بيمارستان نيمه كاره كه حدود 10 سال است هنوز كار ساختمانيش اتمام نيافته است نخستوزير دستوراتي صادر كرد و گفت: با پيمانكار مذاكراتي انجام شده و بودجه هم تامين شده و بزودي كار ساختمان بيمارستان ادامه خواهد يافت. نخستوزير پس از بازديد از اين بيمارستان نيمه كاره،رهسپار مركز راديو تلويزيون مهاباد شد و طي پيامي،عفو عمومي امام و همچنين نويد كارهاي عمراني و نوسازي منطقه را به مردم مهاباد و مناطق كردنشين،به اطلاع عموم رساند.در فاصلهاي كه نخستوزير مشغول دادن پيام بود،دكتر چمران بوسيله تلفن با برادرش كه در نخستوزيري مشغول كار است،گفتگو كرد.دكتر چمران در اين گفتگوي تلفني مساله كمبود مواد غذايي و نفتي را در منطقه سردشت و بانه مطرح نمود و از برادرش خواست هر چه زودتر مقدار زيادي برنج، روغن،آرد،قند،شكر،بنزين ونفت،به منطقه سردشت و بانه بفرستد.او مي گفت:مردم اين منطقه شديداً تحت فشار هستند.تاكنون از طريق خط مرزي سردشت از طريق عراق براي آنها آذوقه ميرسيده كه تصميم داريم براي قطع كردن رابطه عوامل ضد انقلاب با مردم اين منطقه،راه سردشت ـ عراق را ببنديم. دكتر چمران تاكيد داشت كه آذوقه را با كاميون نفرستند،چون علاوه بر طولاني بودن راه،خيلي دير به دست مردم مي رسد.
وي گفت:در بانه يك فرودگاه 750 متري خاكي دائر كردهايم تا آذوقه و مايحتاج را بوسيله هواپيماي سي ـ130 و يا فرنچيوهاي هوانيروز،به اين محلها برسانيم.
مهندس بازرگان و همراهان،سپس با دو هليكوپتر و چند هليكوپتر كبري كه وظيفه مراقبت از هيات را بعهده گرفته بودند،عازم سنندج شدند.در پادگان سنندج،استاندار كردستان ضمن عرض خيرمقدم،گفت: جناب نخستوزير؛من اهل حرف زدن زيادي نيستم، خيلي خلاصه مي كنم:دير به سراغ ما آمديد: انشاالله بعدها بيشتر به سراغ ما بياييد.بعد حجت الاسلام«عبدالمجيد معادي خواه»،نماينده امام و سرپرست دفتر عمراني امام گفت:در اين جمع كه جنابعالي هم تشريف داريد،بدون تكلف و رودربايستي حقيقتي را بعرض ميرسانيمو آن اينكه ادارات ما متاسفانه با انقلاب ايران هماهنگ نيست.هر قدمي كه ميخواهد برداشته شود،از جمله همين عمران كردستان،شرط اولش اينست كه اين ادارات با هم همگام بشوند. با اداراتي كه ما ملاحظه ميكنيم، البته من به فرد فردشان كاري ندارم،در مجموع به هيچ وجه خودشان را با اين انقلاب تطبيق نداده و نميهند.اين ناهماهنگي در يك جايي به تيپ هم ميخورد،بطوريكه يا ملت بايد دولت را بكوبد و يا دولت ملت را. نخست وزير در اين باره دستوراتي داد و گفت:اينكه مي بينيم ارتش، پاسداران،كميته ها،جهادسازندگي،همه با هم در اين منطقه همبستگي دارند،رضايت بخش است و نشان ميدهد كه چنين ميلي هست كه هماهنگي بوجود بيايد. انشاالله كساني هم كه براي كمك به اين منطقه ميآيند،توجه به مقررات و مشكلات و مسايل و مسووليتهاي آن طرف ديگر را هم خواهند داشت. نخستوزير سپس به سالن ناهار خوري پادگان وارد شد و پس از انجام فريضه نماز،در ساعت 5/2 بعدازظهر به صرف نهار پرداخت.
در اروميه
نخستوزير و همراهان سپس در ساعت 4 بعدازظهر سنندج را به مقصد اروميه ترك كردند و پس از ورود به اروميه و نيم ساعت استراحت در خانه سازماني«تيمسار ظهير نژاد»،به استاديوم ورزشي تختي رفتند.استقبال بيش از5 هزار نفر كه از ساعت 3 بعدازظهر به انتظار ديدار مهندس بازرگان در استاديوم اجتماع كرده بودند،فوق العاده بود. پس از ورود مهندس بازرگان وزير كشور و همراهان، يكي از جوانان اروميه ضمن گفتن خير مقدم،از اينكه نخستوزير دعوت مردم اروميه را پذيرفته و به استاديوم آمده بود تشكر كرد.سپس مهندس بازرگان،طي سخناني گفت:برادران وخواهران اروميه؛سلام دولت موقت جمهوري اسلامي ايران ومردم تهران بر شما باد.اين افتخار بزرگي است كه امروز در برابر شما قرار گرفتهام.سفر به اين شهرستان در برنامه پيش بيني نشده بود وما در اين سفر سربازان،افسران و پاسداران انقلاب را و اهالي اين شهرستانها را كه شبانه روز براي حفظ امنيت منطقه فعاليت مي كنند،زيارت كرديم و مسايل منطقه را مورد بررسي قرار داديم.در اين بين فريادهاي سلام بر بازرگان، درود برخميني، استاديوم را به لرزه درآورد.
مهندس بازرگان در ادامه سخنان خود افزود: احساسات گرمي كه ابراز داشتيد به حساب خود نمي گذاريم،بلكه بحساب تمام مردم ايران اعم از زنده و شهدا ميگذارم. نخستوزير و همراهان سپس در ميان ابراز احساسات مردم،استاديوم ورزشي تختي را ترك كردند و به همراه مهندس هاشم صباغيان و تيمسار شاكر رييس ستاد مشترك ارتش از اروميه به تهران بازگشتند.(كيهان20/6/1358)
روابط دمكراتها با توطئهگران داخلي و خارجي فاش شد.
دكتر محمد مكري سفير جمهوري اسلامي ايران در اتحاد جماهير شوروي كه هم اكنون در تهران به سر ميبرد، در يك گفتگوي مطبوعاتي از برخي نقشهها و توطئههايي كه در غرب كشور ميگذرد پرده برداشت، توطئههايي كه در ارتباط با عوامل حزب منحله دمكرات و ديگر گروههاي چپ فعال در اين منطقه با محافل خارجي براي ايجاد آشوب و اغتشاش در گوشه و كنار كشور، چيده شده بود. دكتر مكري در اين مصاحبه به سخنراني قاسملو كه سه روز پيش از ورود ارتش به مهاباد ايراد كرده اشاره كرد كه در آن قاسملو گفته بود «من به مردم كرد قول ميدهم كه پشتيبان ما همان دولت قديم و باوفا و ديرين يعني همسايه شمالي و نيروهاي سوسياليستي هستند». دكتر مكري كه اين سخنراني را به عنوان نشانهاي از شكلگيري توطئهها ذكر ميكند افزود: «اگر نوار اين سخنراني را شخصي بنام «احمد شريفي» از بين نبرده باشد و يا تعويض نكرده باشد در مركز راديو و تلويزيو مهاباد موجود است». مكري اضافه كرد: «مراكز صهيونيستي با استراتژي خاص خود به كمك قاسملو ميخواستند با يك تير، دو نشان بزنند اول اينكه مردم ساده و روستايي قوي شمالي اميدوار سازند و آنها را در طغيان خود بر ضد مملكت تشويق و تحريك كنند و ضمناً از اين طريق روابط كشور را با همسايه شمالي تيره سازند و افكار عمومي مردم ايران و مطبوعات جهان را از مسير توطئههاي خود منحرف كنند. دكتر مكري در ادامه اين گفتگو به ماجراهاي ديگري در ارتباط با فعاليت گروههاي سياسي در منطقه اشاره كرد و گفت: ما همچنين بعداً اطلاع يافتيم كه چند روز قبل از ورود ارتش به كردستان در بوكان به مكتب قرآن وابسته به حزب جمهوري اسلامي حمله شده و پرچم لااله الا الله و قرآنها را پاره كردهاند و با اهانت به مقدسات جمهوري اسلامي قصد داشتهاند پرچم قرآنها را آتش بزنند كه اين حادثه در روز ورود ارتش به پاوه اتفاق افتاد.
عزالدين در عراق
سفير جمهوري اسلامي ايران در مسكو همچنين اعلام كرد كه بنا به اطلاعات شخصي عزالدين حسيني در محلي در عراق بنام «برده پان» اقامت دارد و قاسملو به خارج رفته است و احتمالاً طبق شايعات اكنون در پاريس به سر ميبرد و بين منطقه و اروپا مرتباًدر رفت و آمد است. دكتر مكري اضافه كرد: در اينجا بايد تصريح كنم كه هيچيك از مرم واقعي كرد و اهالي شهرها و تحصيلكردهها و محترمين و حتي بازاريان شهرهاي كردنشين و اغتشاشات اخير منطقه با عوامل توطئهگر همكاري نداشتهاند و تنها عدهاي از روستاييان ناآگاه منطقه سردشت و عدهاي از پيشمرگان جلال طالباني كه او نيز با شيخ عزالدين حسيني طرز تفكر واحدي دارد، به همراه دكتر محمود عثمان كه عراقي است و اخيراً نيز در كرج سكونت داشته است و پسران ملامصطفي بارزاني او را به جرم همكاري با حكومت عراق اخراج كرده بودند، در جريانات منطقه فعاليت داشتهاند كه گروههاي اخير حدود 2 هزار پيش مرگ كرد را چند روز قبل از ورود ارتش به كردستان در اختيار حزب دمكرات و شيخ عزالدين حسيني و حزب «كمكه» قرار داده بودند و با علم به اين قضايا و اطلاعاتي كه از اين توطئههاي خارجي و مطبوعات صهيونيستي و استعمار داشتم، براي من محاق شده بود كه بزودي توطئه بزرگي در منطقه اجرا خواهد شد و اگر امام چند روز و آنطور كه من دريافت كردم، دو و يا سه روز ديرتر فرمان قاطعانه خود را صادر ميكردند، با احتمال قريب به يقين فاجعه بزرگي روي ميداد كه ضربه اصلي آن متوجه انقلاب ما و استقلال كشورمان بود. دكتر مكري همچنين فاش كرد كه در ميان گروههاي دستاندر كار توطئه در كردستان، مرد هزار چهرهاي كه سابقاً عضو حزب پا ايرانيست و بعد هم عضو حزب رستاخيز و در تمام اوقات مامور ساواك بوده، نقش بلندگوي دمكراتها در راديو مهاباد را به عهده داشت كه بر طبق گزارشاتي وي كه او را احمد شريفي معرفي كردهاند مسافرتهايي نيز به اسراييل و عراق كرده بود.
گوينده پيك ايران
سفير ايران در شوروي اضافه كرد، چند روز قبل از ورود ارتش به مهاباد عدهاي از علما و ريشسفيدان مهاباد كه در حدود 21 نفر بودند جلسهاي تشكيل ميدهند و پيشنهاد ميكنند براي حفظ امنيت منطقه ارتش وارد مهاباد شود ولي طبق اطلاع تنها يك نفر از اعضاي كميته مركزي حزب كمونيست كه در مهاباد باقيمانده بود و زماني گويند. پيك ايران راديوي كمونيستها در بلغارستان بود با توهين به اعضاي حاضر در جلسه خواستار جلوگيري از ورود ارتش ميشود. به طوري كه عنوان ميكنند اين شخص يكي از 7 نفر اعضاي اصلي كميته مركزي حزب دمكرات است و نام او را كريم حسامي گزارش كردهاند. دكتر مكري سپس افزود: همچنين اطلاعات دقيقي به بنده رسيده است كه عدهاي از افراد حزب دمكرات به مرز رفتهاند و با هليكوپتر يكي از كشورهاي اسماً مسلمان براي مذاكره به پايتحت آن كشور انتقال يافتهاند و علاوه بر اين اطلاعات بيشتري نياز داريم كه در صورت لزوم به موقع منتشر رسيده است. دكتر مكري همچنين اعلام كرد كه در حدود نصف سلاحهاي سبك پادگان مهاباد در سردشت از طريق شيخ عزالدين حسيني در اختيار جلال طالباني قرار گرفته است. دكتر مكري درباره تشكيلات و سيستم برنامهريزي توطئه در كردستان گفت: حزب دمكرات كردستان و متحدين آن ستاد مشتركي بنام ستاد مشترك گروههاي مترقي كردستان تشكيل داده بودند كه اين ستاد تشكيل شده بود از احزاب «كمكه» كه خود را حزب زحمتكشان خلق كرد مينامد و به خود عنوان «راه رهايي» نيز ميدهد با مسووليت صلاحالدين شمس برهان از اهالي مهاباد و صلاحالدين مهتدي از اهالي بوكان كه ضمناً هر دو وابسته به آلباني هستند و حزب دمكرات كه دربست در اختيار صهيونيستهاست و با استراتژي و نقشه و طرحريزي آنها و پول كافي يك دولت اسماً مسلمان در غرب كشورمان فعاليت ميكند و چريكهاي فدايي خلق كه در اين ستاد با آنها همكاري داشتند. اين ستاد مشترك در كردستان، روابطي نيز با جبهه التحرير خوزستان كه از طريق يك دولت همسايه حمايت ميشود و نيز گروهكهاي چپ نما در گنبد و بلوچستان برقرار كرده بود كه بين آنها نمايندگاني نيز رد و بدل شده بود و از طريق آنها قصد داشتند براي پراكنده ساختن نيروهاي ارتش و پاسداران بر عليه حكومت مركزي در همه جا وارد عمل شوند و بينظمي و شورش و طغيان كردستان در سراسر كشور توسعه يابد و به اين ترتيب فرماندهي انقلاب دچار زحمت شود ولي چون اربابان اين گروهها ميدانستند كه آنها در كار خود توفيقي نخواهند داشت تنها هدفشان ايجاد اغتشاش بود تا پول و انرژي دولت انقلاب براي مقابله با اغتشاشات و سركوب تشنجات مصرف شود و اوضاع كشور دچار تزلزل گردد. اما خود اين دستجات در جريانات اخير متاسفانه درك نكردند. انقلاب اسلامي ايران داراي پايههاي بسيار استواري در ميان مردم ايران و ديگر ملل مبارز در جهان است…
درباره مقاله ايزوسيتا
دكتر مكري در پايان گفتگو درباره مقاله اخير روزنامه ايزوسيتا ارگان حزب كمونيست شوروي عليه انقلاب ايران گفت: موضع يك روزنامه دليل بر موضع سياست خارجي اتحاد شوروي نيست. بخصوص در روزنامهاي كه نويسنده مقالات آنهم امضاء داشته باشد و به اين ترتيب مسوول چنين مقالهاي فقط نويسنده است و اگر هم روزنامهاي بدون امضاء مطلبي را چاپ كند باز هم آن مطلب موضع اتحاد جماهير شوروي نميتواند باشد. از طرفي با توجه به اينكه سيستم در اتحاد جماهير شوروي سيستمي است كه با كشورهاي ديگر فرق دارد غالباً روزنامه انعكاس دهنده افكار دولت هستند. ما اميدواريم از اين به بعد اينگونه نويسندگان شوروي در دام تبليغات مطبوعات غربي نيفتند و از واقعبيني و راه حقيقتنويسي منحرف نشوند. «حقيقتنويسي» از نظر من به اين معني است كه همانطور كه از اول انقلاب مطبوعات شوروي نسبت به انقلاب و نهضت مردمي و علاقه و توجه نشان داده و حتي اين نهضت مردمي را از حماسههاي بشري تلقي كردهاند، اكنون نيز از راه اين حقيقت خارج نشوند و تحت تأثير تبليغات گروههاي چپنما كه مطبوعات غربي آنها را بزرگ ميكنند قرار نگيرند. بويژه آنكه روابط ما با كشور دوست و همسايه بزرگ شمالي به مرحله تازهاي از دوستي و همرنگي رسيده است و ما همچنان خواستار رعايت حق حاكميت ملي يكديگر و احترام متقابل و شناسايي حقوق اساسي يكديگر هستيم و از دولت شوروي انتظار داريم كه در هر رابطهاي ما را دوست و كشوري مستقل همسان خود بداند و از ديدگاه يك ابر قدرت با ما مواجه نشود. (اطلاعات 22/6/1358)
سفير ايران در شوروي ماجراهاي پشت پرده كردستان را فاش كرد.
دكتر محمد مكر سفير ايران در شوروي كه هم اكنون در تهران بسر ميبرد، در گفتگويي اختصاصي با خبرنگار سياسي اطلاعات ضمن مروري تحليلي بر اوضاع كردستان و در ارتباط با كل استقلال ايران گفت: امپرياليستها و صهيونيستها، براي خنثي كردن انقلاب ايران و جلوگيري از اثرات آن در جهان، راههاي گوناگوني را تجربه ميكنند، اما هدف اصلي قدرتهاي امپرياليستي و صهيونيستي سرنگون كردن حكومت امام است و هر قدر، سيستم حكومت انقلاب اسلامي نيرو خود را از دست دهد نابود كردن آن براي آنها آسانتر خواهد بود. در اين مورد عامل زمان خلي مهم است. يعني نبايد به استعمارگران فرصت داد تا دسيسههاي خود را شكل دهند. اين عامل زمان براي خارجيان هم اهميت دارد آنها ميخواهند به هر قيمت شده تا دولت استحكام لازم را ندارد، نقشههاي خود را عملي كنند وحشت آنها از اين است كه ارتش مجدداً متشكل و نيرومند گردد. كه ارتش نيرومند با تجهزات كامل و برهبري مردي مانند امام خميني ميتواند برا استعمارگران بسيار خطرناك باشد و يكي از وسايل پيشرفت و تشكيل تودههاي مردم، در تمام شرق شود، به علاوه ارتش ايران، ميتواند وحدت ايران را حفظ كند، ولي هدف همهي اين اقدامات، ضعيف كردن سيستم است. دكتر مكري تاكيد ميكند كه به عقيده وي اگر ايران به كشورهاي كوچك برحسب زبان، لباس، قوميت و فرق مذهبي تقسيم شود اين در عين حال كه به نابودي ما منجر خواهد شد، براي آنها هم چندان سودي نخواهد داشت، زيرا تعادل سياسي جهان را به كلي به هم ميزند و باعث گسترش سياستهاي خارجي در ايران ميگردد و در نهايت اين امر منتهي به رودرويي سياسي و احتمالاً نظام در تمام كشورهاس كوچك (فرضي) خواهد شد. در حقيقت، مبارزه پنهاني آمريكا و شوروي در ايران علني خواهد شد.
هزاران بمب اتمي
سفير ايران در شوروي، در اينجا به بانكي از كشورهاي همسايه اشاره كرد و گفت: اين كشور، رسماً مسلمان، نا آگاهانه نقشه اسراييل را عملي ميكند و داراي هيچگونه روشنبيني و آيندهنگري در زمينه سياست كشور خودش نسيت، علت آن است كه خطرات داخل، به مصداق الغرق يتشبث بكل خشيش، فكر ميكند به كمك اخلالگران ايران ميتواند مشكلات داخلي خود را چه از لحاظ مذهبي و چه قومي حل كند، اما مشكلات ما حل خواهد شد، در حالي كه نتيجه كار براي آنها وخيمتر خواهد بود. مكري آنگاه راههاي ممكن براي سرنگون كردن حكومت اسلامي ايران را كه امپرياليستها و صهيونيستها در نظر دارند بر شمرد و سپس به تحليل هر يك از آنها پرداخت.
· اول توطئه درباره حيات امام: مكري سپس گفت اين اولا ًبراي آنها غير مقدور است ولي اگر توفيق حاصل كنند، بر وحدت ملل شرقي ميافزايند و از امام، يك شهد جهان، براي تمام قرون و اعصار بشريت خواهند ساخت و اثر آن براي آنها كمتر از هزاران بمب هيدروژني در كشورهاي غربي و آمريكا نخواهد بود.
· دوم چون اين فكر عملي نيست آنها سعي در از بين بردن پرستيژ شخصيت مرد نيرومندي چون امام خميني دارند. سعي ميكنند با ايجاد اغتشاشات و اقدامات ناجوانمردانه، امام را وادار به تصميمات قاطع كنند و ايشان را وادار به اتخاذ مواضع سختي كنند، به طوريكه اين امر، براي عدهاي در داخل غير قابل تحمل باشد و از آن نارضايتي احتمالي و هدايت آن به كانالهاي معين بهرهبرداري كنند، و نارضايتيهاي كاذب بيفزايند.
· سوم آنكه آنها ممكن است از عمل سنتي سياست استعماري انگلستان بهره گيرند يعني از نهضت انقلاب استفاده كرده وبه موازات آن پيش روند و عمال خود يا فرصتطلبان را با ماسك جديد به جنبش بچسبانند و در عين حال، هدف انقلاب را به تدريج و نامحسوس و منحرف سازند و فرصت ندهند ملت فكر كنند كه چه رخ داده است و در عين حال به خيال خود، امام را در افكار عمومي محكوم وانمود كنيد. دكتر مكري خاطرنشان ميكند كه براي خارجيان اسباب پياده كردن اينگونه اغتشاشات در ايران پيش آمده و تاريخ تاكنون چندين بار اين وسايل را در اختيار آنها گذاشته است. مكري اضافه مينمايد: در حالي كه اكنون رژيم ايران موفق ايفاي نائره در كردستان شده اجانب درصددند، در جاي ديگر طغيان بوجود آورند. حوادث كردستان در واقع به عنوان جرقهاي براي ساير استانهاي ايران به كار گرفته شد، زيرا دستگاه استعمار و صهيونيزم اين تجربه را درباره مساله كردها آزموده و هم عوامل مطمئن و پرورش يافته را در اختيار دارد.
جنگ خانگي سنندج
جنگ خانگي ابتدا در سنندج مي شود كه از رقابت مذهبي بين حجت الاسلام صفدري و احمد مفتيزاده به بهانه اختلاف شيعه و سني رخ ميدهد و در نتيجه تيمسار قرهني از كار بركنار و سپس به دست گروهي كه خود را فرقان معرفي ميكنند، شهيد ميشود (نخستين قتل سياسي)
جنگ كرد و ترك
جنگ نقده بين ترك و كرد آغاز ميشود و شيخ عزالدين حسيني و حزب دمكرات و مرتجعان را عامل اين وقايع معرفي ميكنند و با نعل وارونه خود را موتلف روشنفكران ايران جا ميزنند.
جنگ ايران
عوامل استعمار و صهيونيسم اين جنگ را جنگ روستاييان و فئودالها وانمود ميكنند و معتقدند كه روشنفكران حاميان روستاييان و پاسداران، حامي فئودالها بودند و به اين ترتيب بهانهي خوب مييابند تا پاسداران را در محل قتلعام كنند و به هر ترتيب شده، آنها را از صحنه خارج سازند، در همين موقع، اظهار ميدارند كه ميخواهند خود آنها (حزب دمكرات و مؤتلفين آنها) از مرزها نگهداري كنند و با تمام قوا، از ورود ارتش، ژاندارمري و پاسداران جلوگير كنند. براي لطمه زدن و پايين آمدن پرستيژ امام، بلندگويان آنها در جرايد خارجي، انتشار ميدهند كه ابداً در كردستان گسيل داشت تا خود را فرمانده كل قوا نشان دهد، چنانكه در همين زمان همكار بختيار يعني «جوان علامير دولو» در روزنامه لوموند فرانسه اين موضوع را با آب و تاب علم ميكند.
جاي پاي بختيار
حوادث كردستان به عنوان بهانهاي براي تقويت بختيار مورد استفاده قرار ميگيرد و جرايد و رسانههاي همگاني، اين جنگ رواني را ادامه ميدهند. در اين حيص و بيص روزنامه لوموند، مورخ 3 مارس، مقالهاي انتشار ميدهد كه شيخ عزالدين حسيني و قاسملو، تقاضاي توسعه مرزهاي كردستان را دارند و به عقيده آنها و قطعاًبه سفارش مراكز جاسوسي كردستان رسم شامل تمام كردستان ايران نيست و بايد مرزها توسعه يابد.
توطئههاي پي در پي
مگر در اينجا به روزنامه مسكونساكيا كه به نقل از جرايد خارجي، ارتش و كميتهها انقلاب را مهم ميسازد كه دست به جنايات زدند و كردها فقط از خود دفاع كردند. روزنامه لوموند ديپلماتيك كه در ژوئه 79 و به قلم مادام قاسملو همين مطلب را تاييد ميكند و لبراسيون 8 اوت 79 آنرا تكرار ميكند. درگير ترك زبانان و كردان با موافقتنامه 7 مادهاي تازهاي حل ميشود كه اغتشاشات در خوزستان آغاز ميشود و به عقيده روزنامه ژورنال دوژنو 30 آوريل 79 اعراب اهل سنت تحت رهبري آيتالله خاقاني، تقاضاي خودمختاري دادند و در همين حال تيمسار فربد، به بهانه اين كه معتقد به جنگ ارتش و مردم نيست استعفا ميدهد. طبق مندرجات همين روزنامه ژورنال دوژنو، اواسط ماه مه 79 تركمنهاي گنبد، براي استقلال دست به شورش ميزنند. در اوايل ژوئن 79 نخستين بمباران دهات ايران در مرزهاي كردستان، توسط عراق و سپس دومين بمباران در تاريخ 10 ژوييه ادامه مييابد، در حالي كه اغتشاشات در كردستان، رو به پيشرفت است. دقيقاً 15 روز قبل از انتخابات مجلس خبرگان، جنگ در كردستان در منطقه مريوان به وقوع ميپيوندد. جنگي كه روزنامه ليبراسيون 7 ژوييه آنرا جنگ بين دهقانان و فئودالها و يا روشنفكران و پاسداران مينامد. تحريكات خارجي سعي دارد، در سطح ارتش نيز دخالتها و سمپاشيهايي بكنند. روزنامه ژورنال دوژنو 24 ژوئه براي نخستين بار از اختلافات بين مقامات بالاي ارتش سخن ميراند، اغتشاشات، در همه جا ادامه مييابد. دكتر چمران، دوباره انعقاد يك موافقتنامه را اعلام ميكند كه روزنامههاي غربي آنرا از طرف كردها تكذيب ميكنند. در عين حال، طبق نوشته روزنامه فگارو، 30 ژوييه 79 عزالدين حسيني اظهار ميدارد: اوضاع در كردستان آرام است. موضوع اغتشاشات، يكي از اختراعات دولت مركزي است.
تجليل از عزالدين حسيني
جرايد غربي عموماً از شيخ عزالدين تجليل ميكنند و او را به عنوان رهبر بسيار قابل احترام در ايران تا حد مقام آيتالله خميني بزرگ ميكنند. قبل از ورود ارتش به مهاباد حزب دمكرات منحله اعلام ميشود و شيخ عزالدين حسيني از رؤساي كشورهاي خارجي تقاضا كمك و همكاري ميكند. (ليبراسيون 20 اوت 1979) در اين هنگام در اروپا انتشار مييابد كه اويسي در كردستان تركيه يك قشون انقلابي موافق با شاه مخلوع و با حمايت خارجيان بر ضدانقلاب اسلامي ايران تشكيل داده است و روزنامه فيگوارو 20 اوت اين جنگ بين شوروي و آمريكا را به علت عدم ثبات ايران غير قابل احتراز ميداند. رفت و آمدها و تبليغات غربي همه حاكي از يك توطئه بزرگ در سطح جهاني به نفع شورشيان دارد كه ابتدا مراكز و سپس دولتهاي مرتجع (خودمختاري بدون وابستگي) ايران را به رسميت بشناسد و اين معركه تبليغاتي با باز شدن پاي ديگر قدرتها در منطقه كردستان و ارسال اسلحه و كارشناس با هواپيماها و هليكوپترهاي اسراييلي رهسپار كردستان شود و مطبوعات و راديو و تلويزيونهاي خارجي كه اغلب زير سلطه صهيونيستها و امپرياليستها هستند قبل از وارد شدن ارتش به مهاباد خبر از جاري شدن سيل خون و آغاز يك جنگ داخلي در ايران ميداند و الگوي ناآراميهاي لبنان را براي ايران خواب ميديدند در عين حال فريبخوردگان را از حال دروني تقويت ميكردند و آنها را وادار به مقاومت در مقابل پاسداران و برادران ارتشي ميساختند. آنچنان كه حوادث نشان داد كنترل مهاباد در چند ساعت به دست برادران ارتش و پاسداران افتاد و آنها هرگز همچون ارتش غالب رفتار نكردند بلكه رفتار آنان، رفتار ارتش برادري بود كه به ياري مستضعفان برخاسته بود، كوشيدند تا خونريزي و خرابي به بار نيايد در حالي كه اگر دمكراتها به شهرهاي همسايه سرازير ميشدند قطعاً رفتار ديگري داشتند. گذشته از اينها پاسداران و افراد ارتش تنها مسلح به سلاح جنگي نبودند بلكه به همراه خود دهها كاميون آذوقه، ميوه، پوشاك و ديگر وسايل زندگي براي كساني كه ماهها زير ستم دمكراتها بودند با خود به همراه داشتند اگر دمكراتها براي برنامه خرابكاري خود از مردمي كه به هر حال پايگاهي در ميان آنان نداشتند و حوادث نيز اين موضوع را نشان داد پول ميخواستند هر طور شده مردم بايد پول فراهم ميكردند بدون آنكه بضاعت مردم در نظر گرفته ميشد البته تنها مساله پول نبود بلكه آنها را بالاجبار در سنگرها و مواضع نگه داشته بودند تا سد راه پاسداران و برادران ارتشي شوند و مهاباد را همچنان در محاق بي عدالتي ستم و استعمال و استثمار خارجي نگاه دارند. تفاوت راه روشنفكران واقع با كوردلان روشنفكر نما كه دست در دست عمال بينالمللي و استعمال نهاده بودند از زمين تا آسمان است. مشكل بزرگ مناطق غربي ايران در درجه اول عدم حضور ارتش و پاسداران بود كه دولت نميتوانست برنامههاي فرهنگي و اقتصادي خود را در آنجا پياده كند اين مشكل حضور قواي ارتشي با قاطعيت امام و كوشش و همت دولت به خواست خدا انجام گرفت و مشت خائنان كه چند ماه دستگاه شامورتي بازي تبليغاتي را انجام داده بودند و روزنامههاي چپگرا دانسته يا نادانسته از وجود عاملين ساواكي و قديم تودهي نفتي قهرمانان بزك كرده و پهلوان پنبه ساخته بودند تا خائنان از پشت به انقلاب ايران خنجر بزنند اما مشتشان باز شد. (اطلاعات 27/6/1358)
دكتر يزدي وزير خارجه فاش كرد:
توطئه ضد انقلاب براي اعلام«كردستان آزاد»
«دكتر ابراهيم يزدي» وزير امور خارجه در يك مصاحبه مطبوعاتي كه در كاخ وزارت خانه بعدازظهر يكشنبه برپا شد فاش ساخت كه همزمان با برگزاري كنفرانس و «هاواناظ توطئهاي از سوي يك كشور خارجي و ضد انقلاب در جريان بود كه با تصرف پاوه و حمله به ديگر شهرهاي غرب كشور «كردستان آزاد»اعلام شود.دكتر يزدي در همين مصاحبه ضمن برشمردن نتايج سفر هيات نمايندگي ايران به كنفرانس كشورهاي غيرمتعهد مسايل مطرح شده در مذاكرات خود را با سران كشورهاي جهان«سوم» توضيح داد.وزير امور خارحه همچنين براي اولين بار چگونگي مذاكرات خود را با صدام حسين رهبر عراق، ملاقات با «نورمحمد ترهكي» رييسجمهور سابق افغانستان و هيات نمايندگي اين كشور را براي خبرنگاران تشريح كرد.
وزير امور خارجه ابتدا به تشريح كلمه «مساله عدم تعهد» پرداخت و گفت: «عدم تعهد» ترجمه مناسبي براي نام اين جنبش نيست. نام مناسب براي اين جنبش «عدم وابستگي»است كه در اصطلاح ديپلماسي به معناي يك حركت مستقل از حركتهاي ابرقدرتها است. يزدي سپس اشاره كرد كه ما در اين كنفرانس به تشريح مباني ايدئولوژيك و معرفي انقلاب اسلامي ايران پرداختيم. بخصوص كه نزديك به 1300 خبرنگار از تمام نقاط جهان به اين كنفرانس آمده بودند و در برابر انحصارگريي امپرياليسم خبري، بهترين فرصت براي شناساندن انقلاب ايران بود، يزدي گفت ما در كنفرانس اشاره كرديم به مساله از خود بيگانگي انسان كه يكي از بزگترين مشكلات قرن ما است و اينكه هيچ انقلابي نميتواند بدرستي صحبت از انقلاب كند، مگر اينكه مساله انسان و از خود بيگانگي انسان را حل كند. وزير امور خارجه همچنين توضيح داد كه در كنفرانس به بحث درباره مساله استعمار فرهنگي پرداختيم و اين مساله را طرح كرديم كه تا زماني كه طرز فكر امپرياليستي وجود دارد نميتوان با امپر ياليسم مبارزه كرد. با نژاد پرستي نميتوانيد مبارزه كنيد تا زماني كه مبتلا به چنين طرز فكري هستيد.
وزير خارجه سپس توضيح داد:«ايران با شركت خود در كنفرانس چهارهدف را تواما تعقيب ميكرد:اول شركت در كنفرانس وزراي خارجه كشورهاي غير متعهد،دوم شركت در كنفرانس سران اين كشورها كه به عنوان نماينده نخستوزير شركت داشتيم و سخناني براي روشن كردن انقلاب ايران بيان و پيام شهداي ايران را قرائت كردم،سوم شركت در كنفرانسهاي مطبوعاتي و توضيح انقلاب ايران كه وسيله خبري عوامل امپرياليسم كه بر رسانههاي گروهي تسلط دارند مخدوش جلوه داده شده بود و چهارم تبادل نظر با ديگركشورها و ملاقات با سران آنها و همچنين بررسي موقعيت كوبا پس از انقلاب اين كشور و چگونگي مبارزه آنها در طي اين سالها براي فائق آمدن بر مشكلات يزدي همچنين توضيح داد كه با سران جبهههاي آزاديبخش تماس داشته است و ضمن در اختيار گذاشتن تجارب انقلاب ايران از تجارب آنها استفاده كرده است.
دكتر يزدي سپس توضيح داد:از مسايل ويژهاي كه مورد بحث قرار گرفت و بعضي وزراي خارجه كشورها آنرا مطرح ميكردند اين مساله بود كه آيا بايد با همهي ابرقدرتها به يك گونه برخورد نمود؟ سردسته كساني كه اين سئوال را مطرح ميكردند كوبا و طرفداران شوروي در كنفرانس بودند. اينها عقيده داشتند كه شوروي و آمريكا را نبايد دريك رديف قرار داد وبه هردو يكسان نگاه كرد. در ايران نيز البته سازمانهايي مثل حزب توده ايران هستند كه چنين عقيدهاي دارند و اين مساله مورد مذاكره قرار گرفت
يزدي همچنين توضيح داد:«مسايل اساسي كه در كنفرانس مطرح بود، دعوت از دو گروه نمايندگان كامبوج بود و اينكه تكليف اين دو چيست. ايران در برابر اين موضوع پيشنهاد كرد كه چون هنوز وقايع كامبوج به نتيجه نرسيده است نبايد در كنفرانس مطرح شود».
يزدي سپس توضيح داد:در برخورد خصوصي كه با نمايندگان ويتنام داشته است به آنها گفته كه برخلاف آنچه سالها گقته ميشد، ديديم كه چنين نيز متجاوز است و به خاك ديگر كشورها تجاوز ميكند.
وزير خارجه همچنين توضيحات مفصلي در مورد پيشنهادات ايران براي تعليق عضويت مصر داد و گفت ايران تعليق عضويت اين كشور را خواست و اغلب كشورهاي عربي بخصوص الجزاير، فلسطين و سوريه نيز با آن موافق بودند و اين منجر به محكوم كردن اين قرارداد كارتر، بگين سادات شد و تصميم گرفته شد كه در كنفرانس وزراي خارجه در 1981 نسبت به مساله مصر رسيدگي شود.
وزير خارجه سپس گفت:«مساله ديگر مطرح در كنفرانس مساله پوليساريو بود كه همانطور كه قبلاً نيز اعلام كرده بوديم. در كنفرانس خواستار عدم دخالت كشورها در امور داخلي پوليسايور شديم و از قطعنامه كشورهاي افريقايي پشتيباني كرديم».
مذاكره با ترهكي
از وزير خارجه در مورد ملاقات با رييسجمهوري افغانستان در كنفرانس «كه ديروز استعفا كرد» و هيات افغاني سئوال شد، دكتر يزدي پاسخ داد كه افغانيها در اين ديدار گله گزاري كردند و گفتند كه ما در امور داخلي آنها دخالت ميكنيم كه توضيح داديم چنين نيست. آنها هم همچنين گقتند كه بايد جلوي حرفهاي مراجع تقليد را گرفت كه ما توضيح داديم چنين امري اصولا غير قابل اجرا است. همچنين ما توضيح داديم كه انقلاب صادر نميكنيم، اما تاثير گرفتن مسلمانان افغانستان از ايران مسالهاي طبيعي است و ما جلو اين تاثير را نميتوانيم بگيريم.يزدي سپس گفت: افعانها نگران هستند و اين طبيعي است. جنگ داخلي در افغانستان وجود دارد و ما نيز نظرات خودمان را گفتيم و نسبت به حضور 4 هزار مستشار افغاني نگراني خود ابراز داشتيم بخصوص كه اين ميتواند در اوضاع منطقه تاثير بگذارد
از يزدي پرسيده شد: فكر نميكنيد نگراني آنها به خاطر وجود دفاتر احزاب ومخالف دولت آنها در در ايران است؟ وزير خارجه پاسخ داد: آنها در اين مورد چيزي نگفتند.ضمناً ما توضيح داديم كه عدم آرامش و جنگ در مرزهاي شرقي ما را نگران ميكندبخصوص پناهندگي چند هزار زن و مرد كه به ايران پناه آوردهاند و ما بنا به وظيفه شرعي و عرفي مسوول پذيرايي آنها هستيم.
سئوال شد: در ميان صحبتهايتان از نفوذ فرهنگي امپرياليسم سخن گفتيد.با توجه به اينكه كشورهاي جهان سوم احتياج به تكنولوژي دارند و تكنولوژي نيز فرهنگي امپرياليستي را با خود دارد، اين مساله را چگونه جمعبندي ميكنند؟
يزدي گفت:«بين علم و تكنولوژي و فرهنگ بايد تفاوت قائل شد. چرا كه علوم متعلق به كشور خاصي نيست و آنچه به اسم تكنولوژي و علوم درغرب وجوددارد، متعلق به مردم همهي كشورهاي جهان است. علوم غربي نيست چرا كه مثلاً به عنوان نمونه ايران اغلب علوم بنيادي مثل جب، هيات را داشته و به مردم جهان عرضه كرده بهر حال علوم متعلق به كليه كشورهاي جهان است. ضمناً پذيرفتن وعلوم و تكنولوژي هيچ لزومي ندارد كه همراه با پذيرش فرهنگ باشد.البته غربيها سعي ميكنند كه فرهنگ خودشان را با تكنولوژي صادر كنند، اما اين برعهده مردم جهان سوم است كه بين اين دو فرق قائل شوند واين دو را مترادف با هم نبينند.
توطئه ايجاد«كردستان آزاد»
از يزدي سئوال شد:آيا جنگ كردستان ساخته و پرداختهاي بود براي كنفرانس هاوانا؟ علاوه براين در مورد امام موسي چه اطلاعات جديدي كسب كرديد؟ وزير خارجه گفت: تا آنجا كه مربوط به دولت ايران است، مساله حضور ارتش هيچ ارتباطي با كنفرانس هاوانا نداشت. اما عمليات ضد انقلاب در پاوه ارتباط با كنفرانس هاوانا داشته يا نه بايد پاسخ بدهم كه ضد انقلاب قصد داشت هم زمان با تشكيل كنفرانس هاوانا با حمله به پاوه شهرهاي غربي ايران اعلام كردستان آزاد كند. كه با مسايلي كه پيش آمد و فرمان قاطع امام مساله كردستان پايان يافت و چنين اجازهاي به ضد انقلاب داده نشد.
يزدي سپس توضيح داد كه مساله امام موسي صدر با كشورهاي مختلف مطرح شد،اما هيچ خبر جديدي بدست نياورديم.
خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي به دكتر يزدي توضيح داد كه بايد روابط سياسي كشور با فرهنگ سياسي اسلام توام باشد و بايد اين را وزارت خارجه كشف كند. يزدي گفت: بگذريم كه روزنامه جمهوري اسلامي راي داده كه ما فاقد ويژگي نمايندگي ايران در كنفرانس بوده ايم،اما اميدواريم كه اين روزنامه سميناري بگذارد و نظرات خودش را در اين مورد توضيح دهد.
در اينجا بحث بر سر ترجمه بد خبري از يزدي شد كه قيم و وكيل وصي،برادر بزرگتر ترجمه و براساس آن روزنامه مذكور از دكتر يزدي به شدت انتقادكرده بود.خبرنگار توضيح داد كه در مقاله عليه يزدي آمده بود كه اگر خبر بد ترجمه شده بايد سيستم بوركراسي اصلاح شود وگرنه يزدي نبايد آمريكا را برادر بزرگتر ايران خطاب كند. يزدي پاسخ داد: اين كار روزنامه جمهوري اسلامي، همان كاريست كه روزنامه «آيندگان» ميكرد و جمهوري اسلامي نيز آن را در مورد وزارت خانه تكرار كرده است.
يزدي سپس گفت:ما بر اساس استنباط خودمان از اسلام مسايل را نگاه ميكنيم حال اگر نميتوانيم، بيايند و ما را ارشاد كنند. ما عناد نداريم كه اگر اشتباه كرديم بگوييم نكرده ايم.
از يزدي سوال شد: با توجه به اينكه سياست ايران ضد امپرياليستي و مبتني بر عدم وابستگي و استعمارزدايي است، ايا شركت ايران در كنفرانس غير متعهدها كه بعضي از آنها تعهد دارند درست بود؟وزير خارجه پاسخ داد كه اين درست است كه همه بيك نسبت غيرمتعهد نيستند،اما ايران تنها نيست كه بر عليه استعمار و امپرياليستها ميجنگد و شايد ما با راه خيلي از آنها موافق نباشيم و روش آنها مورد نظر ما نباشد، اما در مبارزه برعليه امپرياليسم واستبداد واستعمار مشترك هستيم و ميتوانيم جبهه را تقويت كنيم. علاوه بر اين ما در باره انقلاب ايران توضيح داديم و مردم جهان سوم را با انقلاب ايران آشنا كرديم كه مثبت و سازنده بود.
از يزدي پرسيده شد: شما گفتيد ما قصد صدور اسلام نداريم حال آنكه آيتالله منتظري نظر عكس آنرا دارند و در خطبه نماز جمعه هم گفتند. يزدي گفت: شب قبل يا ايشان ملاقات داشتم ودر اين مورد صحبت كردم. مردم هر كشور بايد خودشان انقلاب كنند و ما نميتوانيم افراد به آن كشور بفرستيم كه بجنگند، اما اين حق.ماست كه ايدئولوژي مترقي اسلام را به مردم جهان بشناسانيم كسي جلوي اشاعه ايدئولوژي اسلامي را آنطور كه ما ميشناسيم نميتواند بگيرد اما نميتوانيم افراد مسلح به كشورها بفرستيم مردم هر كشور بايد خودشان انقلاب كنند.
يزدي در جواب سئوال روابط ايران و كوبا گفت كه دولت تصويب كرده است كه ايران و اين كشور روابط سياسي داشته باشند. سئوال بعدي نيز در مورد غير وابستگي كنفرانس هاوانا بود و اينكه با وجود وابستگيهاي موجود اين كشورها چگونه مي توان آنها را غيرمتعهد دانست؟ يزدي گفت:اين سئوال را ما نيز خودمان قبل از شركت در كنفرانس داشتيم و حتي مرحوم حضرت آيتالله طالقاني آنرا با نمايندگان كوبا در ميان گذاشتند. اين طبيعي است كه وقتي غير وابستهها قدرتي بشوند، ابرقدرتها سعي ميكنند بر آن مسلط شوند.اما آيا به صرف تلاش آنها، ما نبايد تلاش كنيم؟چراو مسلماً بايد جبهه غير متعهده بوجود آورد.
از دكتر يزدي سئوال كرديم:با توجه به گفت وگوي شما با هيات افغاني و خبرهاي ديگر،واقعاً در افغانستان چه ميگذرد؟ چرا كه بعضي گروهها مدعي هستند كه جنگ داخلي اين كشور در حقيقت مردمي نيست و جنگ فئودالها با دولتي مترقي است، و گروهي ديگر از احزاب معتقدند كه جنگ مردم با يك حكومت غاصب است؟يزدي پاسخ به اين سئوال را به وقتي ديگر موكول كرد ولي توضيح داد كه در افغانستان يك طيف وجود دارد.
رابطه باملت نه دولت
از يزدي سئوال شد:آيا وقت آن نشده است كه ايران با ملتها نه دولتها در تماس باشد؟ علاوه براين در جايي گفتيد كه ما به رهبر انقلاب چيزي را نميتوانيم ديكته كنيم، مگر خط مشي رهبر انقلاب و دولت و سياست خارجي متفاوت است؟ يزدي گفت: خط مشي دولت با رهبر تفاوت دارد.دولت يك نهاد است اما رهبر نهاده نشده است دولت يك سلسله تعهداتي دارد كه رهبر ندارد.
سئوال شد: گفتيد از انقلاب كوبا مسايلي را آموختيم.اين مطالعه در چه زمينههايي بودو چه برداشتهايي كرديد؟
وزير خارجه گفت: وقتي كوبا زير تسلط آمريكا بود فساد اخلاقي،فحشاءو مواد مخدر رايج بود،در اين مورد ما توضيح خواستيم و اقدامات خودشان را گفتند.آنها گفتند كه نسل جديد كوبا اصلا نميداند ماده مخدر چيست،البته قاچاقچي وجود دارد،اما جرم خريد و فروش آن مرگ است.يا در مورد مسكن كه توضيح دادند. مثلا ساختمان 18 طبقهاي كه گروهي از كاركنان وزارت خارجه ساكن آن هستند وسيله خود كاركنان اعم از مدير كل و كارمند ساخته شده است. يعني دولت مصالح اوليه را در اختيار قرار داده و هر كدام بخشي از ساختمان آنرا برعهده گرفتهاند. بطورنمونه مديركل تشريفات وزارت خارجه ميگفت كه اوهمسرش كه هر دو عضو وزارتخانه هستند يكي كف اتاقها را و همسرش كاشي كاري حمامها را انجام دادهاند و بعد با قرعهكشي به آنها خانه داده شده است.
سئوال شد:روش مبارزه با ضد انقلاب در كوبا چگونه بود؟ يزدي گفت: در اين كشور يك سال و نيم پس از انقلاب كميتههايي به نام كميته هاي دفاع از انقلاب بوجود آمد كه در سراسر كشور كارشان دفاع از انقلاب،مسايل مسكن و آموزش و غيره است و از طريق اين كميتهها ضمن كمك به انقلاب با ضد انقلاب مبارزه شده است.البته علاوه بر اين در كوبا فقط يك روزنامه منتشر ميشود و باين ترتيب كنترل سياسي و ايدئولوژيكي وجود دارد اما بگفته خود آنها هنوز در كوبا پس از 20 سال ضد انقلاب سركوب نشده كه توضيح دادند هر چند گاه افرادي از خارج از كشور به داخل كوبا رخنه ميكنند كه البته اين تهديدي جدي نيست
در آخر از يزدي پرسيده شد: آيا شركت نكردن كشور در كنفرانسها بمعني انزواي سياسي است؟
يزدي گفت: من سئوال ميكنم چرا امپرياليسم و صهيونيسم تمام وسائل ارتباط جمعي را كنترل ميكنند؟ جواب داده شد چون قصد دارند با جعل خبر ما را منزوي كنند. يزدي گفت بهمين جهت با شركت در كنفرانس ما حضور خود را در جهان اعلام ميكنيم. البته حضور در كنفرانسها يك راه است ولي تنها راه نيست.(كيهان27/6/1358)
سه راه حل نظامي ـ سياسي و عمراني دولت براي كردستان
دولت براي رفع بحران كردستان سه راه حل نظامي، سياسي و عمراني را در پيش خواهد گرفت. همچنين دولت آماده است مذاكرت سياسي با كردها ادامه يابد تا خواستهاي منطقي آنها مطرح شود. اين مطالب را مهندس « مصطفي كتيرائي » وزير مسكن و شهرسازي در يك گفتگوي اختصاي با خبرنگار اطلاعات اعلام كرد.
وي كه ديروز بهمراه مهندس مهدي بازرگان نخست وزير و چهار تن ديگر از وزيران دولت موقت با امام ملاقات كرده است درباره اين ملاقات و رئوس مطالب مهمي كه با امام مطرح شده است به خبرنگار اطلاعات اظهار داشت:
در ديدار با امام، مسائل مهم مملكتي از جمله مسئله كردستان و مواد قانون اساسي مطرح شد و همچنين در مورد مسكن نيز با امام از نظر موازين فقهي مشورت شد تا اگر بخواهيم طرحهايي در اين مورد پياده كنيم، مجوز شرعي داشته باشيم.
ـ در چه موردي با امام از نظر فقهي مشورت شد؟
مهندس كتيرائي: در مورد كردستان، گزارشهاي كامل را آقاي بازرگان و وزير كشور به اطلاع امام رساندند و بحثهايي كردند و تقريباً نظريات دولت، جمعاً مورد تائيد امام بود.
ـ نظريات دولت بر چه مبنائي استوار است و آياهمچنان دولت معتقد است كه بايد از طريق مذاكره سياسي، بحران كردستان را خاتمه داد ؟
مهندس كتيرائي: نخير. دولت سه طريق را تواماً لازم مي داند، لكن بايد هميشه قدرت داشته باشد و هميشه تسلط داشته باشد و كارهاي نظامي هر موقع لازم است انجام دهد. يكي از لحاظ عمراني كه مردم واقعا بدانند كه اين دولت قصد خدمت به آنها را دارد و هيچ تبعيضي وجود ندارد تا مثلاً دلجويي شود و با كارهاي عمراني بر مشكلات آنها رسيدگي شود و هم حتما قواي نظامي هيچوقت نبايد غافل باشد و هميشه بايد مسلط بر اوضاع عمل كند. تا آنها بدانند كه اصولا كسي كه مهاجم باشد و بخواهد اخلالي بكند سركوب ميشود. سوم مسئله مذاكرات سياسي كه گفتند بسيار خوب است. هميشه گفته اند اگر عناصر و افرادي از آنها هستند كه ميخواهند مذاكره كنند و خواستهاي منطقي دارند، ما آماده شنيدنش هستيم، ما دوست داريم مسائل از طريق منطق و راه حل سياسي حل كنيم.
وضع قاسملو و عزالدين حسيني
ـ با توجه به اين كه در مذاكرات سياسي، طرفهاي مذاكره سياسي طرفهاي مذاكرده سران كرد خواهند بود آيا دولت موافق خواهد بود، كه في المثل با سران حزب دمكرات و يا با شيخ عزالدين حسيني مذاكره كند ؟
مهندس كتيرائي: فكر نميكنم. در آن حدود و آن شكلش مطرح نشده است كه با چه كسي بايد مذاكره شود، چون هنوز خود آقا اصل را تصويب كرده است كه: شما مذاكراتتان را اگر آنها آمادگي دارند و حرف منطقي دارند و حسن نيت دارند شروع كنيد. من موافقم و تأكيد ميكنم اما در مورد مذاكره با آقاي قاسملو يا شيخ عزالدين حسيني چنين تصريحي نكردند و چنين اجازه يي ندادند و چيزي هم راجع به آن صحبت نكردند.
ـ اگر مبناي مذاكرات خودمختاري باشد دولت با اين اصل موافقت خواهد كرد؟
مهندس كتيرائي: خودمختاري از زمان مرحوم طالقاني هم كه به كردستان سفر كردند، هميشه عنوان شده است كه ما اصل خودمختاري را مي پذيريم، نه تنها براي كردستان بلكه براي تمام استانهاي ايران و ما اصولاً طرفدار اين تز هستيم. اما بيشتر بحث درمحتواي است كه آيا از خودمختاري حزب دمكرات چه مي فهمد؟ دولت چه مي فهمد؟ اگر در محتواي آن تفاهمي وجود داشته باشد خود مختاري مسئله اي نيست كه مورد قبول نباشد.
ـ در مورد قانون اساسي، در اين ديدار چه مسائلي مورد نظر قرار گرفت و راجع به چه مواردي از قانون اساسي صحبت شد؟
مهندس كتيرائي: در مورد قانون اساسي نكات مهم قانون اساسي كه امروز مورد بحث تمام محافل هست و در اين مواد عمده بسيار بحث شد كه اينها چه جور ميخواهد پياده شود كه با آراء مردم و حاكميت عامه مغايرت نداشته باشد و ضمنا با اصول شرعي هم بخواند و مردم هم احساس كنند حكومت صدردرصد مبعوث و مورد تائيد مذهب است. خيلي در اين مورد در جهات مختلفش بحث شد كه بعضي موارد امكان دارد در قانون بيايد كه اولي جالب باشد اما بعداً وسيله شود براي اينكه سوق داده شود بسوي ديكتاتوري. بنابراين بايد از آنها اجتناب بكنيم. ضمنا سئوالي هم كه «احمد آقا» از« آقاي منتظري» درباره ولايت فقيه كرده بودند در اين جلسه مطرح شد كه امام گفتند در اين مورد تبصره اي خواهيم گذاشت كه فقيه حتماً بايد ايراني باشد.
ـ آيا در اين ديدار، مسائل مربوط به بيكاران و اشتغال آنها مطرح شد؟
مهندس كتيرائي: اشتغال زايي بيكاران مطرح نشده ولي امام در مورد نفت سئوال كردند كه خوب وزير نفت كه رفته است موفقيتش در چه حد بوده است كه جواب داده شد خوب بوده است.
ـ با توجه به اينكه وزير آموزش عالي هم در اين ملاقات حضور داشته است، در مورد دانشگاهها صحبت شد ؟
مهندس كتيرائي: نه مطرح نشد شايد ايشان بمناسبت اينكه در تهيه پيش نويس قانون اساسي نقش مهمي داشته است و شايع بود كه اولين پيش نويس را تهيه كرده است در اين ديدار حضور داشتند.
ـ آيا وزارت مسكن و شهرسازي اگر كسي خانه مسكوني و زميني داشته باشد زمين وي را كه آباد نيست،خواهد گرفت؟
مهندس كتيرائي: به اين مساله در قانون لغو مالكيت اشاره شده كه زمين موات، اصولا متعلق به دولت است و افرادي كه يك زمين دارند و خانه ندارند، مي توانند بسازند. كه اين مورد زماني هم در قانون در نظر گرفته شد كه به دارندگان زمينهاي كوچك مهلت براي ساختن خانه داده شود. ولي كساني كه خانه دارند ديگر زمين نبايد داشته باشند و زمين آنها چه كوچك و چه بزرگ باشد گرفته خواهد شد. گاهي آنها عنوان كردهاند كه اين زمين را ما براي بچه مان ميخواهيم كه ما گفتيم ما به بچه ي شما زمين خواهيم داد چرا كه ما اين زمينها را نمي گيريم كه نگه داريم و بلافاصله بعد از گرفتن، اين زمينها را به كساني كه زمين ندارند واگذار خواهيم كرد. اصلا قصد بر اينست كه زمين به مردم داده شود چه بچه شما باشد چه افراد ديگر.
ـ براي پائين آوردن بهاي اجاره خانهها برنامه اي در هيات دولت مطرح نشده است؟
مهندس كتيرائي: ما در مطالعه اين مسئله هستيم و داريم در جهات مختلف اين مسئله بحث و مطالعه مي كنيم كه راه حلهايي پيدا كنيم. (اطلاعات28/6/1358)
مهندس بازرگان از انتقاد كنندگان شديدا گلايه كرد.
ديشب آقاي مهندس بازرگان نخستوزير، در يك پيام راديوتلويزيوني ضمن گلايه از انتقادات و حملات اخير روزنامهها و وعاظ و راديو و تلويزيون كه به دولت ميشود اظهار داشت: «حالا آنها كه جمع و جور شدهاند والبته ظاهرا زيرا در باطن هستند و فعاليت هم دارند ارث و عادتشان به كسانيكه دوست وطرفدار ما هستند رسيده است.».
وي ضمن برشمردنايرادهائي كه به دولت گرفته ميشود، در چگونگي عمل دولت در پاوه از فداكاري دكتر چمران و تيمسار فلاحي و ابوشريف تجليل كرد. وي افزود:اينكه دولت انقلابي عمل نميكندايراد بسيار بجاست زيرا در شرح وظايفاين اصلا به عهده دولت نبوده و من در پيامهاي اول خود گفتم كه ما داريم چوب سرقت و غفلت موفقيتمان را ميخوريم و ماموريت دولت به خط امام و به فرمان امام خيلي مشخص است. تصرف دستگاههاي دولتي و اداراه كردن مملكت، رفراندوم قانون اساسي ومجلس موسسات و بعد هم انتخابات مجلس بعدي وي ضمن اشاره به كسانيكه ميگويند دولت هيچكاري نميكند قسمتي از كارهاي انجام شده را برشمرد و افزود اولاً اهمال و سستي نبوده بلكه بر عكس نهايت فعاليت و مراقبت و كوشش و آنچه در توان بودهاين دولت و فرماندهان ارتش انجام دادهاند.اين لكه اهمال و سستي ازناحقترين لكههائي است كه ممكن است به كسي زده شود. بلكهاين دولت ما انواع كارشكنيها مزاحمتها، ممانعتها، روبرو بوده و هست وي ضمن اشاره به سوره عنكبوت گفت: چرا كا عظمتاين قضيه را بايد در نظربگيريم و عوضاينكه توصيه صبر و پايداري و رحمت و دوستي بكنيم حق سهم ميزنيم.ايراد ميگيريم يعني ميدهيم وي در قسمتي ديگر از سخنانش گفتايراد بكسي وارد است كه غريب داده باشد از اول ما گفتيم كه هستيم زندگي و افكار و عقيده و رويه من براي كسي شناخته شودايشان در قسمتي ديگر از سخنانش اظهار داشت بماايراد ميگيرند با حركتي لاك پشتي حركت ميكنيم در حالي كه بچههاي مادر پاوه كشته شدند. ما ميخواهيم منظم، متد يك، سيستماتيك و فهميده كار بكنيم وي اضافه كرد: «همين اول هفته من يك نامه خصوصي براي امام فرستادم كهاين استعفاي ما دودستي تحويل شما ولي تا موقعي كهاين دولت روي كار است عامل ووسيله شماست ووظيفه داريد دولت را تقويت كنيد دشمن دلش ميخواهد دولت ضعيف باشند. (اطلاعات28/6/1358)
دولت موقت و كردستان(5)
كليه اعضاي حزب دموكرات در صورت تحويل اسلحه عفو ميشوند.
تهران ـ خبرگزاري پارس:هاشم صباغيان وزير كشور ديروز اعلام كرد بر اساس فرمان صادره از طرف رهبر انقلاب اسلامي ايران كليه افراد حزب منحله دموكرات در صورتي كه سلاحهاي خود را تحويل نمايند. مورد عفو امام قرار خواهند گرفت. وزير كشور افزود اين فرمان رهبران حزب منحله مذكور را در بر نخواهد گرفت. وزير كشور از كليه دادگاههاي انقلاب و مسوولين سپاه پاسداران خواست كه فرمان امام را دقيقاً مورد عمل قرار دهند.(جمهوري اسلامي3/7/1358)
وزير كشور: مهاباد ناآرام است0
هاشم صباغيان شب گذشته اعلام داشت: اصولاً يك حركتي در مهاباد بوجود آمده كه براساس اين حوادث در مهاباد گروهي كه مشغول خواندن اعلاميهاي بودند به آنها نارنجك پرتاب ميشود كه بر اساس ان يك نفر كشته و بين 20 تا 40 نفر زخمي مي شوند و 2 نفر هم حالشان وخيم است و همين الان (ساعت 21) به من خبر رسيد كه يك حمله اي از سوي افراد حزب دموكرات به سپاه پاسداران مهابادشده كه منجر به درگيري و تيراندازي شده است
در اين حوادث دو نفر از افراد حزب دموكرات كشته شدهاند. وي در پايان افزود كه يك نا آرامي در مهاباد مشاهده ميشود.
نماينده نخستوزير:
دستگير شدگان مهاباد بزودي آزاد مي شوند0
اروميه – خبرنگار كيهان: در يك گردهمايي كه با شركت صدها نفر از مردم مهاباد و دانش آموزان و فرهنگيان و روحانيون درمسجد جامع شهرستان مهاباد برگزارشد، صادق زيبا كلام نماينده نخستوزيري اعلام داشت كه عفو امام بغير از سران حزب دمكرات كردستان در موردديگر اشخاص اجرا خواهد شد
نماينده نخستوزير گفت: براي رسيدگي به مشكلات گوش دادن به دردهاي شما به مهاباد آمدهام به اين نتيجه رسيدهام كه در ميهن پرستي مردم مهاباد ذرهاي شك و ترديد نيست و بهمين وجه واصله تجزيه طلبي به دامان مردم مهاباد نميچسپد لكن عناصر تندرويي وجود دارند كه اين عناصر باعث ميشوند محيط براي سازندگي و پيشرفت و عمران و آباداني شهر مناسب نباشد و ما دست برادري و اخوت اسلامي به طرف شما دراز ميكنيم و اميدواريم كه اين دست اسلامي ما را بگرمي بفشاريد واز شما ميخواهيم كه اجازه ندهيد عناصر افراطي و تندرو بنام خلق كرد عملياتي انجام بدهند كه مورد تاييد شما نيست. نماينده نخستوزير اضافه كرد: اگر شما بتوانيد روي عناصر تندرو كنترل داشته باشيد ونگذاريد كه آنها عمليات مخرب و نفاق افكنانه انجام دهند ما نيز ميتوانيم كنترل روي اين افراد داشته باشيم و من معتقد هستم بازبان اسلحه با افرا د ضدانقلاب بايد صحبت كرد چون كه اينها با زبان اسلحه با ما صحبت ميكنند وي افزود: نظر نادرستي در ساير نقاط نسبت به مهاباد بوجودآمده در حالي كه من اينجا شاهد هستم كه چگونه قلبهاي بسياري براي اسلام در مهاباد ميطپد و اميدواريم كه بتوانيم با كمك اين قلبهاي مشتاق جريانهاي مترقي اسلامي را در منطقه احيا كنيم و پيام راستين را بگوش خلق مسلمان كرد برسانيم.
نماينده نخستوزير با اشاره به مساله تحويل اسلحه عفو امام گفت: من حاضر هستم چشم بسته در اختيار افرادي كه خود را تاكنون معرفي نكردهاند قرار بگيرم. اگر يك مويي از سر افرادي كه ميخواهند به شهر بازگشته و بكار و زندگي خود بپردازيم كم شد مرا تيرباران بكنند و اين افراد بايد بدانند كه عفو امام بغير از سران حزب دموكرات كردستان درمورد ديگر اشخاص ابراز خواهد شد. از نماينده نخستوزير خواسته شد كه نسبت به آزادي افرادي كه در تيراندازيهاي اخير مهاباد دستگير شدهاند اقدام شود كه وي قول داد در اسرع وقت مقدمات آزادي كساني را كه بيگناه دستگير شدهاند فراهم نمايد. همچنين عدهاي با تشكيل شوراي موقت مخالفت كردند كه پس از رايگيري اكثريت مردم به تشكيل شورا راي دادند.(كيهان 8/7/1358)
فقيه حتما بايد ايراني باشد.
قم ـ خبرگزاري پارس: هاشم صباغيان وزير كشور نتيجه مذاكرات هيات دولت با امام خميني را در گفتگويي با خبرنگاز خبرگزاري پارس گفت: «گزارشات كلي مملكت و گزارشهايي از منطقه كردستان مشروحا بعرض امام رسيد و در مورد مسايل نظامي، عمراني، سياسي و تبليغاتي بحث و مطالب مورد تاييد و تصويب امام خميني قرار گرفت».
صباغيان افزود: «تصميم گرفته شده كه هياتهاي حسن نيت بيشتري براي جلب محبوبيت مردم كردستان از نقاط مختلف ايران به آنجا اعزام بشوند و اين امر از سوي مهندس بازرگان نخستوزير پيشنهاد شد كه مورد تاييد و تصويب رهبر انقلاب اسلامي قرارگرفت». وزير كشور افزود: «درباره مسايل مجلس خبرگان وموضوع ولايت فقيه گفتگوي مفصلي صورت گرفت درمور ايرادي كه آقاي حاج سيد احمد خميني سئوال شد كه در اين باره امام فرمودند حتما بايد فقيه ايراني باشد و بايد حتما تبصرهاي به ماده قانون اساسي مربوط به ولايت فقيه اضافه شود.(كيهان 8/7/1358)
داريوش فروهر وزير مشاور گفت: مشكل كردستان حل شدني است.
فروهر پس از انتصاب به سمت جديد خود شمهاي از برنامه كار خود را در گفتگويي با خبرنگار سياسي اطلاعات در ميان نهاد، فروهر گفت: اگر به قصد جنگهاي صليبي به كردستان نرويم مشكل كردستان حل شدني است. وزير مشاور در پاسخ خبرنگار اطلاعات كه آيا هيچ گونه برنامه ريزي براي رسيدگي به مشكلات شهرستانها كردهايد و كدام ناحيه از ايران در اولويت قرار دارد. گفت: «هنوز برنامهاي تفصيلي براي اين كار طرح نكردهام اما بنظر ميرسد كردستان در اولويت قرار داشته باشد» وقتي از فروهر سئوال شد، مسايل كردستان را چگونه ميخواهيد حل كنيد گفت: «اگر به قصد جنگهاي صليبي به كردستان نرويم بي ترديد مشكلات حل خواهد شد بويژه كه اكنون روشن شده است كه حركت دولت بعثي عراق نقش عمده در ايجاد اين بحران در غرب كشور داشته است».وزير مشاور همچنين به دادن اختيارات كافي در مورد حل مسايل داخلي استانها تاكيد كرد و گفت: «اعتقاد دارم كه بايد استانها «خودگردان» باشند و بجاي خودمختاري بايد به آنها اختيارات براي خودگرداني داده شود. فروهر خاطر نشان كرد كه حل مشكلات كشور از طريق تماسهايي سلسله مراتب موجب كندي كارها شده بود و بهمين جهت حضور كسي كه بنمايندگي از سوي تمام وزارتخانهها در محلهاي خارج از مركز به امور رسيدگي كند ضروري به نظر ميرسيد.(اطلاعات13/7/1358)
سفر داريوش فروهر به مناطق غرب كشور
سنندج عصر پريروز داريوش فروهر وزير مشاور با هواپيما وارد سنندج شده است و بلافاصله اين شهر را به مقصد ديگر مناطق غرب كشور ترك كرده است. بعلت عدم دسترسي به استاندار كردستان و مقامات مطلع و ذيربط استان از چند و چون اين سفر اطلاعي كسب نشد.(جمهوري اسلامي19/7/1358)
دكتر طباطبائي:سفيرسابق آمريكا در ايران اكنون در كردستان است.
عصر روز گذشته دكتر طباطبايي سخنگوي دولت و معاون نخست وزير از سفر به سوريه، لبنان و كويت با يك هواپيماي سوريه به تهران بازگشت و مورد استقبال قرار گرفت وي سپس در يك مصاحبه مطبوعاتي در فرودگاه مهرآباد شركت كرد و در جمع خبرنگاران داخلي و خارجي نتايج سفر خود را بازگو كرد. دكتر طباطبائي سفر خود را روشنگر، آرامش بخش، مسووليت ساز و حساس خواند وي آنگاه جزئيات سف خود رابه سوريه، لبنان و بحرين تشريح كرد و افزود: «برابر اطلاعاتي كه بدست آمده اكنون در سازمان جاسوسي سيا. كميسيوني متشكل از سه سفير سابق آمريكا در ايران، تشكيل شده است. وي كه از افشاي نام اين سه تن خودداري ميكرد به سؤالات خبرنگاران دراين مورد پاسخ صريحي نداد. لكن پيش بيني ميشود كه 2 تن از آنها، «ريچارد هلمز رييس سابق سيا» و ديگري «ويليام سوليوان آخرين سفير آمريكا» در زمان شاه باشند. دكتر طباطبايي حاضر به تاييد با تكذيب اين دو نام نشد. وي افزود برابر گزارشات رسيده يكي از اين سه تن اكنون در كردستان بسر ميبرد.
دكتر طباطبائي در باره هدفش از اين سفر اظهار داشت: «هدف ازسفر همانطور كه در حكم ابلاغ آقاي نخست وزير است. عزيمت به سوريه و لبنان و انجام پارهاي مذاكرات با رهبران اين كشورها بود در سوريه كه بدعوت رسمي دولت سوريه و بدنبال دعوت وزير خارجه سوريه بايران بود. مذاكراتي پيرامون مسايل اقتصادي، فرهنگي بازرگاني و دامپروري و همچنين اتخاذ خط مشي مسايل خاورميانه خصوصاً شمال افريقا و مسايل امريكا لاتين و بازار مشترك و پارلمان بود. اين مذاكرات بايستي ادامه مييافت. خصوصاً توجه داشته باشيد هر دو وزير خارجه ايران و سوريه در دو مجمع بين المللي درهاوانا و سازمان و سازمان ملل، اولين فرصت را يافتند تا خط مشي مشتركي را ارائه دهند. هم چنين در دستور مذاكرات ما با رهبران سوريه مسايل مرزي ما و مشكلاتي بعضي از كشورهاي همجوار در حال حاضر، قرار داشت لحظه ورود به سوريه مذاكراتي با آقاي عبدالحليم خدام و پس از 5/1 ساعت بحث و تبادل نظر، رئوس مطالبي كه ميخواستيم. مذاكراه كنيم روي كاغذ آورديم و باتفاق ايشان بديدار حافظ اسد رفتيم. اين ملاقات 5/3 ساعت بطول انجاميد. رييس جمهور سوريه بر اين نكته تاكيد داشتند كه انقلاب اسلامي ايران همه انتظار جهانيان را متوجه ايران كرده است. نه تنها مسلمانان منطقه، نه تنها جهان، بلكه همه آزاديخواهان جهان را بسوي خود كشانده است. و جاذبهاي مغناطيسي را برابرخود ميبينيد كه با فكر جديد. شعار جديد و اهداف ديگر و فرمولهاي نه شرقي و نه غربي وارد ميدان جنگ عليه شرق و غرب شده است و رييس جمهور سوريه تاكيد داشت كه همه آزاديخواهان پيروزي انقلاب ايران را آرزو ميكنند. چون خداي نكرده عدم پيروزي اين تجربه، حداقل براي صد سال براي آزاديخواهان جبران ناپذير ست و لذا با تمام قدرت بايستي از انقلاب حمايت كرد و درست به همين دليل مفتخواران و جهانخوران شرق و غرب مترصدند. نقاط ضعف پيدا كنند و آنرا اگرانديسمان كنند و افكار عمومي جهان را عليه انقلاب ايران تحريك كنند. لذا نه تنها سياستمداران ايران بلكه دقيقاً تمام ملت ايران بايستي دقيقاً متوجه باشند چه ميگويند و چه ميكنند.
ارتجاع برهبري سادات
دقيقا در همين رابطه باظهارات افرادي كه در رابطه با مسايل داخلي و بين المللي بيان شده است و ترديدي نيست كه روي حسن نيت و علايق اسلامي و حفظ بشر دوستي بوده. ولي با تعبيرات نا مناسب ايجاد سو تفاهمات در منطقه كرده است و عقابهاي لاشخوار انسانيت كه مترصد چنين فرصتهايي هستند. دست اندركار شدند تا با كمك ارتجاع عرب برهبري انور سادات و همچنين استفاده از برخي روشهاي سلطه جويانه پارهاي رهبران جبههاي را در امارات خليج فارس وكشورها و جزائر منطقه عليه ايران بوجود آورند و چه بسا آغازگر زمينهاي براي ورود چتر بازان امريكايي به منطقه تحت عتوان دفاع از حاكميت ملي اين مناطق تحت عنوان توسعه طلبي ارتش جمهوري اسلامي ايران شدند. دراينجا بود كه با مذاكرات مفصل تصميم گرفته شد سفري به اين مناطق انجام شود و بلافاصله با تهران آقاي تخست وزير تماس گرفته شد تامجوز سفر به اين مناطق گرفته شود. نكته جالب اينجاست كه آقاي عبدالحليم خدام از طرف حافظ اسد ماموريت ميبابد. مرا در اين سفر همراهي كند كه البته اين همراهيبه دليل علايق هر دو كشور و در همين حال از نظر ديپلماتيك معني خاصي دارد و شايد در طول تاريخ كم نطير بوده باشد نكته ديگري كه با رييس جمهور سوريه مورد بحث قرار گرفت مساله جنوب لبنان است. اعتقاد ما بر اين بود آنچه در آنجا ميگذرد جدا از آنچه در كردستان ميگذرد. نيست. دستي كه در جنوب لبنان آتش ميافروزد همان دستي است كه در غرب كشور برادران كرد را تحت فشار قرار داده و آمده آرامش را از آنها سلب كرده است. نكته ديگري كه مورد بحث قرار گرفت. موضوع سفر رييس جمهور سوريه از ايران و دعوت مجدد جمهوري اسلامي ايران از ايشان بود و اين سفر در آينده نزديك انجام خواهد گرفت. موضوع ديگر تبادل نظر پيرامون آخرين اطلاعات و قرائن از سرنوشت امام موسي صدر بود. اعتقادما بر اين است بر بر خلاف ادعاهاي دولت ليبي. امام موسي صدر هرگز ليبي را ترك نكرده و اسناد و مدارك و دلايل و و شواهد بيش از حد مورد لزوم در اين زمينه در دست است. مذاكراتي پيرامون يافتن راه حل براي اطلاع ازسرنوشت مبهم امام موسي صدر صورت گرفت.
توطئه سه سفير آمريكا
سپس امام لبنان شديم، هدف از اين سفر تماس با شخصيتهاي اسلامي، فلسطيني و ديدار از جنوب لبنان بود. موضوع مذاكرات ما آقاي سليم الحص نخست وزير لبنان و حضرت الياس سركين رئس جمهور لبنان همان موضوعات مورد بحث با رييس جمهور سوريه بود. متعاقباً با اينكه اين دو رهبر مستقيماً دستاند كار مواجهه با بحران جنوب لبنان هستند. ديدار با رهبران فلسطيني و كادرهاي برجسته آن و ياسر عرفات رهبر سازمان آزادي بخش فلسطين حاوي موضوعات گفته شده بود. مصافا بر اينكه ياسر عرفات كه اخيرا از كنگره كشورهاي متحد اروپاي شرقي باز ميگشت از توطئه اخير سازمان جاسوسي سيا عليه انقلاب ايران پرده بر داشت . در ملاقاتي كه با ايشان داشتيم اما اظهار داشت كه 3 تن از سفراي ايالات متحده امريكا كه سابقاً در ايران بودهاند سرپرستي كميسيوني را در سيا به عهده گرفتهاند كه مسايل ايران را دنبال ميكنند. و اين سازمان توطئه عليه انقلاب اسلامي ايران را تدارك ميبنند و در جهت انجام همين توطئه است كه يكي از اين سه تن در حال حاضر در كردستان ايران بسر ميبرد. وي همچنين افزود به اعتقاد وي حتي شكست فلسطينيها و مسلمانان در جنوب لبنان بر اثر تجاوزات و اتهامات نظامي اسرائيل از زمين و هوا ميتواند در مقياسي بزرگ يك شكست نظامي تلقي گردد. در حاليكه پيروزي توطئه گران در مواجهه با انقلاب ايران، شكست استراتژيك صد ساله آزادي خواهان در سراسر جهان خواهد بود. لذا حمايت از انقلاب ايران با هر قيمتي سر لوحه كار سازمان آزادي بخش فلسطين است. در ديدار از حنوب لبنان كه بلافاصله با رييس جمهور لبنان صورت گرفت براي اولين بارارتش لبنان قواي حافظ صلح عرب در لبنان سازمان جوانان مسلح امل و نيروهاي سازمان آزادي بخش فلسطين بهمراهي ما آمدند و با هم به مناطق جنگ زده وزير سيطره تهاجمات هوائي و دريائي و زميني اسرائيل رفتيم. شهر (( نسطر )) يكي از مراكز مهمي است كه اگر غلو جايز باشد بايد بگوئيم هر ثانيه مورد هجوم هوائي و زميني اسرائيل است.. در شهر «صور» ديداري از (( سازمان معهد در اسات اسلامي )) كه توسط امام موسي صدر بنيانگذاري شده داشتيم كه اكنون توسط بمب افكنهاي اسرائيلي نابود شده بود. و همچنين از دو اردوگاه «رشيديه» و«برج شمالي » ديدن كرديم و در پايان ديداري از موسسه علمي و فني (( صور )) كه توسط امام صدر پايه گذاري شده بود و رهبري آنرا وزير دفاع كنوني ايران. دكتر چمران عهده دار بود داشتيم. ابعاد خرابي روشنگر ابعاد توطئه صهيونيزم و امپرياليزم در منطقه بود. شهر «صور» كه روزگاري صد هزار جمعيت داشت. امروز بيش از پانصد نفر در آن زندگي نميكند. بندر عظيم صور كه ما چندي پيش يكي از منابع درآمد جنوب لبنان بود امروز به ويرانهاي تبديل شده است. خرابي اردوگاههاي فلسطيني و بمبهائي كه بر سر زنان و كودكان بي دفاع لبناني و (( فلسطيني )) باريده بود و همچنان ميبارد. مشابه توحش در تمدن عصر جديد در قاموس سلطه گران شرق و غرب است. در بازگشت از جنوب و عبور از دهات جنگزده و خالي از سكنه مجدداً ديداري با آقاي «سليم الحص» نخست وزير لبنان صورت گرفت و پس از ديدار با آقاي «ياسر عرفات» مجدداً ظهر ديروز پنجشنبه به سوريه بازگشتيم نتايج حاصله از ديدارو گفتگو مجدداً با وزير خارجه سوريه و پس از آن بمدت 5/5 ساعت با حافظ اسد رييس جمهور سوريه بررسي شد.
ديدار بحرين
صبح امروز (چهارشنبه) باتفاق آقاي «عبدالحليم خدام» به بحرين رفتيم و مدت چند ساعت با امير بحرين نخست وزيروزير امور خارجه بحرين، ملاقات و گفتگو كرديم در اين ديدار كه كاردار سفارت ايران در بحرين نيز حضور داشت به امير بحرين گفتم: انقلاب اسلامي ايران، انقلاب ارزشهاي متعالي الهي انساني و اسلامي عليه ارزشهاي برابري و جاهلي تمدن ماديگري عصر جديد است. و اين پيروزي به قيمت از دست دادن دهها هزار شهيد و صدها هزا رمجروح بدست آمده است و تا پيروزي كامل مستضعفين عليه مستكبرين ادامه خواهد داشت. همين نكته را كه در ساير ديدارها هم بدان اشاره كرده بودم اضافه كردم كه اين ارزشهاي انساني و اسلامي به مرز نژادي و قبيلهاي ميشناسند و نه مرز جغرافيايي ولي بهيچوجه با حاكميت ملي و استقلال ملتها تعارض قرار ندارد. هدف ايجاد امت واحد براي هدف واحد عليه دشمن واحد است. اگر پارهاي اظهارات نيز هدفي را وارونه جلوه دهند و دستهاي توطئه گران بتوانند چنين نگرش جهاني را محدوهاي جغرافيائي بخشند. اين گناه از ما نيست بلكه اين گله ما از دوستان ماست كه چگونه اجازه ميدهند تحريكات توطئه گران حتي بر روي دوستان ما اثر كند. حضرت امير بحرين اعلام داشت كه با اسلام شوق فراوان پيروزي انقلاب اسلامي ايران را تحسين است و به علايق ميان ايران و بحرين احترام فراوان قائل است و مطمئن است دستهاي بيگانه دست اندر كار ايجاد تغافند ساير مقامات بحرين، باين مساله اعتقاد داشتند كه هدف دشمن جدا كردن امت اسلام از يكديگر است و بر دولت و ملت ايران است كه از پخش هر گونه مطالبي كه ايجاد تفرقه بين كشورهاي همجوار ميكند جلوگيري كند.
تشخيص مسووليت
در اين جلسه يكي از حاضرين از من خواست كه دولت ايران با قدرت تمام از اظهارات اينگونه افراد جلوگيري كند. در پاسخ گفتم: «چگونه از ما انتظار داريد كه دموكراسي را برقرار كنيم.از طريق بستن دهان افراد؟ آنچه ما انتظار داريم اين است كه شما تميز دهيد چه كسي مسوول است و چه كسي مسوول نيست. چه كلامي تعيين كننده سياست ايران است و چه كلامي اظهار نظر شخصي است كه در حد خود قابل احترام است. در مجموع از نتايج مسافرت بسيار راضي هستم. هر چند بسيار خسته كننده بود و هر چند تراكم برنامه و گفتگوها زياد بود ولي روشنگر، آرامش بخش ومسووليت ساز».
موضوع سفر به كويت
دكتر طباطبائي در مورد مسافرت به كويت گفت: «قرار ما روز دوشنبه بود كه انجام نشد ولي از سوي وزارت خارجه حتماً كسي به اين سفر خواهد رفت. اساساً دولت كويت اعلام كرده است هيچگونه مسالهاي ميان ايران و كويت وجود ندارد كه احتياج به ميانجيگري داشته باشد. و اساساً اگر مسالهاي وجود داشته باشد ناشي از سوء تفاهم است. وقتي امام خميني، امام جمعهاي براي كويت تعيين كردند. عدهاي اين را نوعي دخالت در امور داخلي كويت تلقي كردند در صورتي كه چنين نيست، و اين استنباط كودكانه است. چون ايشان رهبر شيعيان جهانند و مثالي كه من در يك مصاحبه مطبوعاتي در دمشق بيان كردم اين بود كه وقتي پاپ در واتيكان فرماني براي مسيحيت سراسر جهان صادر ميكند، اين را ايالت متحده، دخالتي در امور خود تلقي نميكند و دولت سوريه كه مسيحيان آن حرفهاي پاپ را گوش ميكنند. شيعيان هم در سراسر جهان يك مرجع تقليد دارند كه امروز امام خميني است و نايب امام و مورد اعتقاد آنهاست. و او موظف است دستورالعمل بدهد و آنها موظفند دستور العمل او را گوش كنند و اين دخالت در امور داخلي كشور ديگر محسوب نميشود.
بنابراين اگر موفق شوند در چنين حالات طبيعي، شبههاي ايجاد كنند، اين تقصير شماست كه اشتباه ميكنيد و ما از شما گلهمنديم كه چرا بد ميفهميد. آنگاه خبرنگار ما پرسيد: و امپرياليسم و صهيونيسم در جنوب لبنان دست بكار شده است و شايع ميكند كه مساله لبنان اساساً مساله وجود فلسطينيها در جنوب لبنان است و اگر اينها از جنوب لبنان خارج شوند، مساله لبنان حل خواهد شد. نظر رسمي دولت در اين باره چيست؟ دكتر طباطبائي: صددرصد دروغ است، علاوه براين اسرائيل بهانه ميكند كه چون از جنوب لبنان توسط فلسطينيها حمله ميشود، اينها تجاوزات خود را به جنوب لبنان موجه جلوه ميدهند در صورتي كه 3 سال است كه سازمان آزاديبخش فلسطين از جنوب لبنان حملهاي به اسرائيل نكرده است و اين مطلب را سريعاً «ابوجهاد» در حضور خبرنگاران به من گفت، ولي هدف اسرائيل اشغال جنوب لبنان تا رودخانه «ليطاني» است. كه خوش آب و هواترين و پر بارانترين منطقه دنياست و اين هدف استراتژي اسرائيل در لبنان است كه اگر در اين منطقه سيطره يابد در حقيقت نقاط اشغال شده استراتژيك و ارتفاعات جولان در سوريه هم پشتيباني نظامي پيدا ميكند و فلسطينيها با آزاديخواهان لبنان محصور ميشوند. از شمال به كتائب، از جنوب به اسرائيل، از راست به ارتفاعات جولان كه تحت اشغال اسرائيل است و از چپ به مديترانه».
خبرنگار ما پرسيد: مساله ديگر اينكه دقيقاً از روزي كه امام روز جهاني قدس را اعلام كردند در جنوب لبنان، مساله شيعه و سني در جنوب لبنان بروز ميكند و اين هم ميتواند توطئه ديگري باشد. سياست دولت در قبال اين مساله چيست؟ دكتر طباطبائي: در متن سخنانم اين نكته را فراموش كردم كه اشاره كردم كه با مفتي «حسين خالد معطي» اهل تسنن در لبنان به تفصيل راجع به انقلاب ايران صحبت شد. ايشان گفت: انقلاب ايران در حقيقت تولد جديد اسلام است. اين ديدار تمام شايعات جنگافروزي بين شيعه و سني خاتمه بخشيد. همچنين درشهر صوراز كليساي كاتوليك ديدن كردم و با آقاي «بطران حداد» رهبر كاتوليكهاي جنوب لبنان ديدار و گفتگو به عمل آمد. اين ديدارها در حقيقت مبين نظر انقلاب اسلامي ايران به مسايل آزاد كردن سرزمين اشغال شده فلسطين كه جزيي از اعتقاد و ايمان ماست و هم چنين وحدت امت اسلامي صرف نظر از گرايشات مذهبي و هم چنين وحدت همه انسانهاي تحت ستم از سلطه امپرياليسم و صهيونيسم است.
خبرنگار ما پرسيد: دولت «سركيس» ميخواهد ارتش با بافت تازه به جنوب لبنان اعزام كند و با توجه به اينكه از دورن اين ارتش امثال سعد حداد هم به درون آمدهاند. آيا چنين ارتشي با چنين بافتي براي فلسطينيهاي مستقر در جنوب لبنان ميتواند مساله ساز باشد، نظر رسمي دولت ايران در اين مورد چيست؟
دكتر طباطبائي: ارتشي كه مورد توجه است ارتشي نيست كه از درون آن سعد حداد خارج ميشود.
ارتش سعد حداد اگر چه سعد حداد لبناني است ولي ارتش آن اسرئيلي است كه در جنوب لبنان علناً «حداد» و دار و دستهاش همراه با توپخانههاي اسرائيل ميجنگند و هواپيماهاي اسرائيلي از بالا محافظ عمليات سعد حداد در جنوب لبنانند. و بخاطر ميآورم كه چقدر امام موسي صدر را مورد هجوم و حمله قرار ميدادند كه چرا به سعد حداد اطمينان نداري؟آن موقع آقاي صدر ميگفت وي جاسوس اسرائيل درون ارتش لبناست و بنا براين امروز حداد و قواي توپخانهاش زير پوشش هواپيماهاي اسرائيلي دهكدههاي جنوب لبنان را بمباران ميكند. ارتش لبنان ارتشي نيست كه در آن سعد حداد وجود داشته باشد. و اين را آقاي سليمالحص به من گفت كه توافق در اين زمينه با فلسطينيها انجام شده است كه ارتش لبنان در جنوب مستقر شود. و فلسطينيها همانگونه كه تاكنون 3 سال است در جنوب فعاليتي عليه سرزمين اشغال شده انجام ندادهاند قرار است از اين پس نيز انجام ندهند و سلاحهاي خود را براي دفاع از خود بكار گيرند. و نكات ديگري كه قرار است در كنگره سران عرب بزودي تشكيل شود. مورد بحث و تبادل نظر قرار گيرد. يكي از خبرنگاران ميگفت از قرار تاريخ كنفرانس هنوز مشخص نيست زيرا هنوز نميدانند كنگره در سودان باشد يا رياض، من پيشنهاد كردم كنگره ميتواند در تهران باشد به شرطي كه آقاي قذافي نباشد. وي ميگفت قذافي سه بار است كه در كنگره سران شركت نكرده است و اين بار هم مسلماً شركت نخواهد كرد. خبرنگار ما پرسيد در بيانات رهبران سياسي ايران همواره از موضع فلسطينيها دفاع شده است. آيا اين به مرحله عمل خواهد رسيد، دكتر طباطبائي در پاسخ گفت: دولت هميشه بر موضع عمل بوده است: هيچگاه عملي انجام نشده است كه جدا از موضع سازمان آزاديبخش فلسطين باشد. خبرنگار ما افزود منظور به صورت كمك است. طباطبائي در پاسخ گفت دفاع از آزادي مرز نميشناسد من در جنوب لبنان كه رفته بودم با لباس پاسداران بودم يا اسلحه به كمر بسته بودم و اين خود نشان دهنده آمادگي همهگونه كمك در مبارزه با ظلم در جنوب لبنان است.(جمهوري اسلامي19/7/1358)
اعزام نيرو
هاشم صباغيان وزير كشور در رابطه با حملة ديروز اظهار داشت: «ما بايد حمله و مبارزه را به كوهها و راهها بكشانيم و پس از بررسي به اين منطقه نيرو خواهيم فرستاد چون ما در شهرها مستقر هستيم».
مهندسهاشم صباغيان وزير كشور صبح امروز در گفتگويي با اطلاعات تعداد كشته شدگان در حوادث ديروز سردشت را اعلام كرد وزير كشور گفت: «طبق آماري كه از سپاه پاسداران در اختيار من گذاشته شده است 52 نفر از 72 نفر پاسدار در اين منطقه شهيد شدهاند و 5 نفر نيز پس از درگيري با افراد ضد انقلاب به مقر سپاه بازگشتهاند و تعداد 6 نفر در اين برخورد مجروح شدهاند كه 3 تن از آنان به كرمانشاه و 3 تن ديگر به تهران منتقل شدهاند». وزير كشور افزود: «طبق اطلاع رسيده از سپاه پاسداران هنوز از سرنوشت 9 نفر ديگر اطلاعي در دست نيست».
صباغيان اضافه كرد:«به طور كلي در تمام شهرهاي كردستان آرامش و كنترل برقرار است. و اينگونه حوادث بيشتر در فاصلة بين راهها و ارتفاعات رخ ميدهد» وزير كشور گفت: «اگر افراد ضد انقلاب به اين حملههاي خود ادامه دهند به طور قاطعانه ارتش ژاندارمري و سپاه پاسداران نسبت به پاكسازي ارتفاعات و بين راهها اقدام خواهند كرد».
اروميه ـ صبح امروز جنازه 9 نفر از كشته شدگان راه سردشت ـ بانه با هواپيما به تهران انتقال داده شد ضمناً 3 تن از مجروحين اين واقعه كه حالشان وخيم بود با همين هواپيما به تهران منتقل شدند. (اطلاعات 20/7/1358)
حمله شديد فروهر به انحصار طلبان
داريوش فروهر دبير حزب ملت ايران وزير مشاور، طي سخناني كه در مسجد حضرت رسول اكرم ايراد كرد گفت: اگر گروه يا سازماني گمان كنند آفريننده اين انقلاب بودهاند وامروز خود را قيم اين انقلاب بداند و انحصارگرانه بخواهند همه چيز را از ديدگاه خود و از ديدگاه انديشههاي خود به آينده انقلاب تحميل كنند اشتباه بزرگي مرتكب شده است. چنين نظري بيتعاوني و خطر كنارهگيري مردم يعني بزرگترين ضايعه انقلاب را در پي خواهد داشت.
فروهر در قمست ديگري از سخنان خود گفت: در يك جامعه مستقل است كه ميتوان آزاد زيست. ميشود آزاديهاي فردي و اجتماعي را تامين كرد، ولي هرگز دامنه اين آزاديها نبايد آزاديهاي بيبند و بار و هرج ومرج را به دنبال داشته باشد. در نتيجه اينگونه آزادي استقلال را هم برباد خواهد داد و اين ازمون تاريخي ملت ايران هرگز فراموش نخواهد شد كه بنام گرفتن آزادي استقلالمان را به خطر بياندازند. آزادي را زماني ميخواهيم و توتياي چشم ميكنيم كه ايران استقلال داشته باشد، ولي اين بدان معنانيست كه انتقاد نكنيم، چرا كه انتقاد سازنده است وتكامل دهند، انتقاد بله، آزادي خيانت نه. فروهر گفت: ميبينيد كه هر روز دشمنان، بيگانگان و ارتجاع زخم خورده داخلي كه بخشي از آن به آن سوي مرزها گريخته و بخشي هنوز در ميان ما بسر ميبرند دسيسه ميآفرينند، راست است در ما ميهن آشفتگي بسيار وجود دارد، نابساماني بسيار وجود دارد، اينها توطئه است كه آن سياه دلان گذشته براي ما بجا گذاشتند و اكنون بايد آنهمه زشتي را به نيكي بدل كنيم و مردم در اين راه وظيفه حفظ وحدت را بعهده دارند و دستاندركاران حكومت نيز نقش حساسي دارند كه يك اشتباه و يك لحظه در خود فرورفتن ممكن است عواقب جبران ناپذيري پديد آورد.
فروهر گفت:من حتم دارم مردم پشتيباني خود را از كساني كه در راه آنها گام برميدارند هرگز دريغ نخواهند كرد. شما اطمينان داشته باشيد اگر كسي بخواهد از راه غلط انديشي، از راه انحصارطلبي چند صباحي كار را بدست بگيرد،در نهايت چرخش انقلاب او را به سويي پرتاب خواهد كرد و حكومت سراپا در دست كساني قرار خواهد گرفت كه با همه وجود ميخواهند و ميتوانند خدمتگزار مردم باشند.
فروهر ادامه داد: هر روز به توطئهاي شكل ميدهند و در اين ميان با نتيجههاجنگيدن كافي نيست، لازم اين است كه زمينه اين توطئهها را از بين ببريم،انقلاب با نيروي همبسته همه مردم از آذربايجاني،كردستاني،بلوچستاني،خوزستاني،گيلاني و …انجام گرفت و كساني كه امروز اشتباه گونه بخشي را جدا از بخش ديگر ميشناسند و ميكوشند به گونههاي گوناگون ما را روبروي هم قرار دهند به بهانههاي اينكه آن شيعه است و اين سني، يا آن كرد است و اين آذربايجاني وبايد رودرروي هم قرار داده شوند سخت دراشتباهند و باز به درآيت امام پي ميبريم كه بارها و بارها گفتهاند انقلاب ازآن همه مردم ايران است و شيعه و سني ندارد و از آن يك استان ايران نيست و ديديد همين امروز در پيام عطوفت خود در حالي كه مردم ايران داغدار فرزندان عزيز خود هستند برخلاف بسياري از نادانان كه به آتش كينه دامن ميزنند ميگويند ما ميتوانيم با قدرت دركردستان هر توطئهاي را سركوب كنيم اما كردستان ازآن ملت، و كرد، ايراني و مسلمان است.
فروهر گفت: در اينجا روي سخنم با كساني است كه ميخواهند از اصل دوازده يا سيزده قانون اساسي چنين نتيجه بگيرند كه في المثل نوشته ميشود:
«دين رسمي ايران شيعه اثني عشري است».اينان سخت گول خوردهاند و سخت كور خواندهاند. در همه جاي دنيا اگر يك حامعه با اعتقادات ديني قانوني مينويسد بيشك مذهب اكثريت را مذهب رسمي قرار ميدهد. من اين مطلب را به برادران كرد و بلوچ هم گفتهام و دليلي برتجاوز از سوي برادران شيعه به برادران سني نخواهد بود و در گذشته كجا چنين تجاوزي صورت گرفته است كه در آينده از آن ميهراسيد؟ فروهر همچنين گفت: اگر ستمي وجود داشته اين ستم به مردم كردستان تنها، يا مردم بلوچستان تنها يا يك گوشه ديگر ايران زيرنام دين نبوده است،اين ستم يك قدرت تمركز يافته چپاولگري به همه تيرههاي ايراني در همه استانها بوده است. فروهر خطاب به برادران كرد وبلوچ و ديگر نقاط ايران گفت: هم اكنون ميتوانيم نشانههاي ستمهاي گذشته را در همه جاي ايران ببينيم.من به پارهاي از برادران كرد و بلوچم گفتهام،برادر ديروز زندان را بياد داري كه كرد و بلوچ و خوزستاني و خراساني وآذربايجاني و مازندراني وهمه با هم در زنجير بوديم، چه شد كه حالا تصور ميكني بر تو ستم جداگانه رفته است و چه كسي گفته است كه اگر هم امتيازي براي يك استان وجود دارد ديگر استانها نميتوانند آن امتياز را داشته باشند؟ كي گفته است كه در نظام جمهوري اسلامي ايران كرد نميتواند لباس خود را بپوشد، كي گفته است در نظام جمهوري اسلامي ايران كرد نميتواند آموزشهاي نخستين را با گويش و زبان خود فراگيرد ياد خراساني نميتواند يامازندراني نميتواند …نه اينطور نيست.
نه مذهب،نه طرز گويش نه جدايي سرزمينها مايه جدايي نميتواند باشد،ما همه يك ملت هستيم،با هم انقلاب كرديم و از دستآوردهاي آن همه بايد برخوردارشويم،اين خواست همه ملت ايران است كه اين توطئهها از راه درست در هم شكسته بشود و خداي را شكر كه آن ارتش ضد مردمي ديروز،امروز خدمتگزار جمهوري است، و به هنگام ضرورت با قدرت هر توطئهاي را سركوب ميكند،ولي اين بدان معنا نيست كه بايد اجازه داد برادر كشي دنبال شود. من اطمينان دارم تا شما مردم بيدار و آگاه بر سر پيمان خود با رهبري ايستادهايد اگر اختلافي در ميان گروهي از مردم و يا دستاندركاران حكومت باشد در سايه همين قدرت شما خيلي زود به هم نزديك خواهيد شد و دشمناني كه از آنسوي مرزها بزرگترين تحريكات را ميكنند با اين آرزو كه انقلابمان را بشكنند اين آرزو را به گور خواهند برد.
امروز كشوري با يك حكومت نژادگرا كه ديديد با انقلاب ما چه كرد و ديديد كه با شيعيان خود چه ميكند وديديد كه ساليان دراز چگونه كردها را سركوب كرد بر ضد ميهن ما توطئه ميكند و پايگاه ميسازد و توطئهگران را به اين سوي مرز گسيل ميدارد. برادران ما در خوزستان و نبايد فريب اشك تمساح اين ددمنشان را بخورند.امروز ديگر براي دولت هم جاي پرده پوشي باقي نمانده است بايد مردم،همه حقيقت را بدانند و دشمنان خود را را بشناسندو بايد در آن سوي مرزها پاسخ توطئهها راداد. انقلاب اسلامي ايران بايد «بعدجهان گستر» داشته باشد و در مرزهاي قراردادي كنوني باقي نماند و به آنها كه در آن سوي مرزها عليه ما توطئه ميكنند هشدار ميدهيم كه در سرزمين خودشان پاسخگو خواهيم بود.
ملت ايران دست در دست مردم آنها خواهند گذارد، نه دست در دست شيخها و زمامداران آنها كه مردم محروم خود را زير ستم و استعمار كشيدهاند اطمينان داشته باشيد ملتي كه اراده كرده است كه با استقلال و آزادي زندگي كند،هيچ نيرويي در آنها نميتواند اثر داشته باشد.همه باهم تحت آموزشهاي والاي اسلامي به سوي آيندهاي بهتر پيش خواهند رفت.(كيهان22/7/1358)
داريوش فروهر نتيجه مذاكرات خود را در سنگرهاي بيرون سردشت به اطلاع امام رساند.
داريوش فروهر رهبر حزب ملت ايران و وزير مشاور بعدازظهر ديروز از سفر 48 ساعته كردستان به تهران بازگشت و عصر ديروز در ملاقاتي با امام خميني نتيجة سفر خود به كردستان را به اطلاع امام رساند. صبح امروز داريوش فروهر در يك گفتگوي تلفني با خبرنگار سياسي روزنامه اطلاعات يادآور شد كه فاجعة قتل پاسداران به دو صورت او را غرق اندوه كرد. يكي اينكه عدهاي جوان انقلابي به شهادت رسيدند و ديگر اينكه مبادا زحمات و تلاشهايي كه براي صلح در اين منطقه انجام گرفته از سرعت باز ايستد گفته شد داريوش فروهر در اين سفر به سردشت مركز مهم جنگ رفته و با يك جيپ نظامي چند بار از شهر خارج شد و با چند تن از چهرههاي سرشناس كردستان در كوهها و سنگرها ملاقات و مذاكره كرده است يكي از اين چهرهها احتمالاً عزالدين حسيني است كه در همان اوايل جنگ كردستان در تلگرافي براي فروهر از او خواسته بود كه در ماجراي كردستان دخالت كند و با توجه به آشنايي و سوابقي كه در اين منطقه دارد نگذارد گروهي از پاكترين فرزندان ايران كشته شود. فروهر در مورد اين ملاقات و چگونگي مذاكرات حاضر به توضيح نشد ولي ابراز اميدواري كرد كه هر چه زودتر صلح در كردستان بوجود آيد. وي همچنين تاكيد كرد كه تمام اطلاعات بدست آمده در اختيار امام گذاشته شد.(اطلاعات23/7/1358)
جزييات مذاكرات مهم فروهر بارهبران كرد
«مهندس هاشم صباغيان» وزير كشور صبح امروز در گفت و گويي با سرويس سياسي روزنامه كيهان اعلام داشت كه اين بار،داريوش فروهر وزير مشاور به اين قصد به كردستان مسافرت كرد كه با سران كردها و رهبران گروههاي سياسي اين استان ملاقات ومذاكره كند، مهندس صباغبان در اين گفت وگو از ملاقات فروهر و شيخ عزالدين حسيني اظهار بي اطلاعي كرد و گفت: در مورد كساني كه آقاي فروهر با آنها تماس گرفته است. هنوز خبري به من داده نشده است. در همين حال يكي از نزديكان داريوش فروهر در يك تماس با «كيهان» خبرملاقات و مذاكره وزير مشاور در كردستان را با شيخ عزالدين حسيني تاييد كرد و گفت: اين دومين بار است كه فروهر با شيخ عزالدين حسيني مذاكره ميكند.
همين مقام نزديك به داريوش فروهر گفت: وي علاوه بر ملاقات با شيخ عزالدين حسيني، باديگر سران كردنيز بمنظور رفع اختلافات و فراهم آوردن زمينههاي صلح و تفاهم مذاكراتي كرده است.
اين مقام نزديك و مطلع به فروهر اظهار داشت: بخش مهم و اصلي مذاكرات فروهر در كردستان با شيخ عزالدين حسيني است كه در جريان اوج گيري بحران،از فروهر تقاضاي كمك كرده بود. همين مقام يادآور شد: فروهر در سفر هفته گذشته خود به كردستان پس از بررسي اوضاع منطقه گزارش آنرا به رهبر انقلاب، امام خميني تقديم داشت.
مقام نزديك به فروهر اطلاع داد كه در دومين دورمذاكرات، جلال طالباني رهبر كردهاي عراق نيز در گفت و گوها شركت داشت و اودر اولين سفر فروهر از مهرههاي موثر در مذاكره با رهبران كرد بود. همين مقام اظهار نظر كرد كه مذاكرات فروهر با رهبران كرد، شامل گروه تندرو كه در درگيريهاي كردستان با پاسداران ونيروهاي نظامي درگير شدهاند، نخواهد شد.
نويسنده سياسي كيهان مينويسد: با توحه به عدم تكذيب خبر ملاقات فروهر و عزالدين حسيني از سوي وزير كشور و تاييد مقام موثق و نزديك به فروهر، مذاكره اين دو تن صورت گرفته و دولت با جديت قصد دارد مسايل كردستان را از را ههاي مسالمت آميز حل كند. بخصوص كه مهندس هاشم صباغيان در گفت و گوي خود با كيهان تاكيد كرد كه اين بار داريوش فروهر به قصد مذاكره با سران كردها به كردستان رفته است.
تاريخ برگزاري انتخابات در 6 شهر
مهندس صباغيان وزير كشور امروز در گفت وگوي خود با كيهان در مورد تاريخ برگزاري انتخاب6 شهرو از آن جمله تهران گفت:«لايحه اختيارات شوراي شهر را تهيه كردهايم و تا فردا تكميل ميشود و اين لايحه را براي تصويب تقديم هيات دولت خواهيم كرد و پس از تصويب اختيارات شوراها وسيله هيات دولت، تاريخ برگزاري انتخابات در 6 شهر بزرگ كشور و از جمله تهران اعلام خواهد شد،نويسنده سياسي كيهان اظهار نظر ميكند با توجه به اينكه لايحه اختيارات هفته آينده بتصويب هيات دولت خواهد رسيد، در همان هفته نيز تاريخ برگزاري انتخابات شوراي شهر تهران و ديگر شهرهاي بزرگ اعلام خواهد شد.
انتخابات مخدوش نبود.
وزير كشور در ادامه گفت وگوي خود به كيهان در پاسخ به اعتراض حزب جمهوري اسلامي به مخدوش بودن انتخابات شوراها گقت: حزب جمهوري اسلامي بدون اينكه مطالعه و يا بررسي كند،بطور سربسته و بدون اطلاع همه دستگاههاي انتخاباتي را مجرم شناخته از استاندار و فرماندار گرفته تاوزارت كشور و غيره
وزير كشور اشاره كرد: «از يك حزب سياسي انتظار ميرفت كه با مطالعه دست به انتشار چنين اطلاعيهاي بزند واين بدليل اين است كه كساني كه روزنامه حزب جمهوري اسلامي را اداره ميكنند،اشخاص كم تجربه در مسايل روزنامهنگاري هستند كه بيتوجه و بدون در دست داشتن مدرك نسبت به دستگاههاي اداري كشور اظهار نظر ميكنند».
مهندس صباغيان سپس در مورد اتفاق بندر انزلي گفت: كه تا اكنون اخبار مختلفي به ما رسيده است كه حاكي از آنست كه تاكنون 7 كشته و 22 تا 30 نفر زخميشدهاند.(كيهان25/7/1358)
ملاقات نماينده نخست وزير با فروهر در سردشت
كرمانشاه : صبح امروز «آقاي باباطاهري» فرماندار سابق مهاباد در يك گفتگوي تلفني با خبرنگار اطلاعات در كرمانشاه در مورد چگونگي مسافرت صادق زيبا كلام نماينده نخست وزير به سردشت گفت:«روز گذشته آقاي زيبا كلام جهت ديدار با آقاي فروهر، عازم سردشت شد و قرار است امروز براي تقديم گزارشات خود به نخست وزيرز، راهي تهران شود. هنوز از نتيجه مذاكرات سردشت اطلاعي در دست نيست.» وي اضافه كرد: «همه ما اميدواريم هر چه زودتر صلح و آرامش به منطقه كردستان بازگردد». بابا طاهري افزود: «حالا كه هر دو طرف حسن نيت دارند، بهتر است مقامات مسوول از فرستادن افراد تندرو به منطقه كردستان خودداري نمايند. ما همه از رسانههاي گروهي و راديو و تلويزيون انتظار داريم كه مردم كرد را ياري دهند تا صلح و آرامش اين منطقه برقرار شود».(اطلاعات26/7/1358)
اطلاعيه مهم دولت:
دولت از مذاكرات فروهر در كردستان استقبال كرد.
دولت امروز در رابطه با مذاكرات داريوش فروهر وزير مشاور در كردستان، اطلاعيه مهمي صادر كرد. در اين اطلاعيه از مذاكرات كردستان و پيشنهادات استقبال شده است. متن اطلاعيه دولت بشرح زير است:
آقاي داريوش فروهر وزير مشاور كه روز دو شنبه 23 مهرماه جاري براي بررسي وضع سياسي كردستان و آگاهي از خواستهاي هم ميهنان كرد به آن بخش از كشورسفر كرده بودند ديروز عصر به تهران بازگشتند. از آنجا كه دولت خواستار حل دشواريها از راه ايجاد تفاهم بوده است از پيشنهادهايي كه براي پايان دادن به درگيريهاي تاسف بار كه در كردستان جريان دارد رسيده بود حسن استقبال كرد.
وزير مشاور در اين سفر با بعضي از شخصيت هاي مذهبي و سياسي كردستان ديدار و گفتگوهاي روشنفكرانه و سودمند بعمل آوردند. وزير مشاور بلافاصله پس از بازگشت نتيجه بررسيها و گفت و گوهاي خود را به جناب آقاي نخستوزير گزارش دادند تا تصميم لازم اتخاذ گردد.(كيهان 27/7/1358)
نماينده نخست وزيري در مهاباد ربوده شد.
وي تنها براي ارائه خدمات و بازسازي خرابيها به مهاباد سفر كرده بود.
چند مرد مسلح در حاليكه سروصورت خود را پوشانده بودند وي را به گروگان گرفته بودند.
تلاش براي استراداد دكتر زيبا كلام هنوز به نتيجه نرسيده است.
يك مقام آگاه نخست وزيري در يك گفتگوي تلفني با جمهوري اسلامي اظهار داشت: «دكتر صادق زيبا كلام پس از وقايع نقده بههمراه يك تيم كامل پزشكي و مقداري دارو و خوارو بار براي كمك به اهالي نقده به آنجا عزيمت كرده بود تا آنكه در حدود امكانات، خسارات وارده به مردم را ترميم كند. اين عمليات كمك رساني از سوي اهالي منطقه با استقبال چشمگيري مواجه شد. وي پس از بازگشت از سفر با در نظر گرفتن احتياجات منطقه با امكانات بيشتر و وسايل كاملتري به نقده باز گشت و هم چنين به مناطق مهاباد، مياندوآب، پاوه و حوالي اين مناطق نيز مسافرت كرد تا خدمات و فعاليتهاي خود را به مردم ارائه كند».
وي پس از وقايع خونين پاوه و در گيريهاي خونين پاوه و درگيريهاي سخت ارتش و پاسداران با ضد انقلابيون و آزاد شدن مناطق كردنشين از توطئهگران براي بازسازي و ارائه كمكهاي درماني و بهداشتي و رفاهي به مهاباد اعزام شد. مسافرت وي به مهاباد، دقيقاً پس از آزادي مهاباد انجام شد، آنچه مهم است آنكه فعاليت دكتر زيبا كلام به هيچوجه جنبه نظامي نداشته و صرفاً بخاطر كمك به برادران كرد صورت گرفته است كه مدتها تحت سيطره فكري و نظامي حزب دموكرات و ضد انقلابيون بودهاند.
يك مقام آگاه نخست وزيري به خبرنگار ما گفت: «دكتر زيبا كلام در بدو ورود به مهاباد، يك شركت تعاوني داير كرد و جهت تشكيل شوراي شهر فعاليتهاي را اغاز كرده بود وي همچنين با حجتالاسلام كرماني نماينده امام خميني در غرب كشور نيز همكاري نزديك و مؤثري داشت». به گزارش رسيده از مهاباد ساعت 10 صبح روز شنبه، دكتر صادق زيبا كلام نماينده نخست وزيري در محل فرمانداري مهاباد در يك حمله غافلگيرانه به گروگان گرفته شد. ربايندگان كه چند مرد مسلح بودند، وي را به نقطه نامعلومي بردند. هنوز از سرنوشت وي اطلاع دقيقي در دست نيست. اين واقعه وقتي اتفاق افتاد كه در شهر مراسم تشييع جنازه سروان شهيد، "يارجاني" رييس شهرباني مهاباد برگزار ميشد.
فاضلي كفيل فرمانداري مهاباد در اين باره طي گفتگوي اظهار داشت: زيبا كلام قصد داشت روز يكشنبه (ديروز) براي رسيدگي به مشكلات مردم پيرانشهر از مهاباد به آنجا برود. بدين جهت به فرمانداري آمد و از 5 تن از اعضاي هيات حسننيت كه از سوي گروهي از مردم مهاباد انتخاب شدهاند دعوت كرد تا راه حلي براي مشكلات منطقه بيابند. ساعت حدود 10 صبح بود كه چند مرد مسلح با حمله به فرمانداري شهر و شكستن شيشههاي آن، ساختمان را به رگبار بستند و سپس يك فرد مسلح دكتر زيبا كلام را مجبور كرد تا همراه وي از ساختمان فرمانداري خارج شود.، چند مرد مسلح در خارج از ساختمان منتظر بودند تا وي را به نقطه نامعلومي ميببرند. به گفته مقام آگاه در نخست وزيري مذاكرات براي استرداد در جريان است لكن نتيجه قطعي در اين زمينه عايد نشده است.(جمهوري اسلامي28/7/1358)
وزير كشور:مسايل كردستان در ملاقات امروز دولت با امام بررسي ميشود.
صباغبان:اصولا معتقدم كه مسايل كردستان بايد حتما از طريق سياسي حل و فصل شود.
«مسايل كلي مملكت و بخصوص مسايل مربوط به كردستان در ملاقات امروز (جمعه)از اعضاي هيات دولت با امام خميني رهبر انقلاب اسلامي ايران مورد بررسي قرار ميگيرد. مهندس هاشم صباغيان وزير كشور امروز ضمن يك گفتگوي اختصاصي ضمن اعلام اين مطلب تاكيد كرد دولت در حال حاضردر منطقه كردستان مشغول عمليات عمراني و ادامه فعاليتهاي سياسي خود است.
هاشم صباغيان سپس درباره وقايع كردستان راه حلهاي اساسي براي رفع بحرانهاي موجود در اين منطقه خاطر نشان كرد كه من اصولاً معتقدم كه مسايل كردستان حتما بايد از طريق سياسي حل و فصل شود.
وزير كشور آنگاه درباره گزارش «زيبا كلام» نماينده اعزامي نخستوزير به غرب كشور گفت: گزارش زيبا كلام نميتواند اصولاً مبنايي داشته باشد.
هاشم صباغيان در پايان اين گفتگو اعلام كرد كه مسايل كلي مملكت بخصوص مسايل مربوط به كردستان در ملاقات جمعي ار اعضاي دولت با امام خميني رهبر انقلاب ايران كه امروز در قم انجام خواهد شد مورد بررسي و تبادل نظر قرار خواهد گرفت.(كيهان 28/7/1358)
وزير كشور:امام،گزارش دولت درباه كردستان را تاييد كرد.
«گزارش مذاكرات دولت در غرب كشور مورد تاييد امام خميني رهبر انقلاب اسلامي ايران قرار گرفت.»
مهندس هاشم ضباغيان وزير كشور بامداد امروز در گفتگوي اختصاصي ضمن اعلام اين مطلب به خبرنگار كيهان گفت:«درملاقات ديروز نخستوزير و تني چند از اعضاي هيات دولت، مسايل كلي مملكت با امام در ميان گذاشته شد و مشكلات توسط مهندس بازرگان نخستوزير بعرض امام رسيد.» مهندس هاشم صباغيان سپس در مورد وقايع و مسايل كردستان گفت: «از جمله مهمترين گزارشهاي ديروز كه بعرض امام رسيد وقايع كردستان بود و امام گزارش و اقدامات دولت در منطقه كردستان و همچنين گزارش مذاكرات داريوش فروهر وزير مشاور را مورد تاييد قرار دادند.»
وزير كشور افزود:«اصولاً نظر امام د ر مورد كردستان براين بود كه در اين منطقه كليه كارهاي نظامي، سياسي، عمراني و تبليغاتي تواما انجام گيرد».
«هاشم صباغيان» سپس در مورد جزييات گزارشهاي هيات دولت و داريوش فروهر وزير مشاور گفت: «اين گزارشها تماما مربوط به انجام كارهاي عمراني، فعاليتهاي تبليغاتي و همچنين نواقصي كه بعلت كمبود كادر در گذشته وجود داشته است»
وزير كشور بارديگر تاكيد كرد كه امام كلا از مذاكرات ديروز اظهار رضايت كردند. مهندس هاشم صباغيان آنگاه اضافه كرد از جمله مسايلي كه در حضور امام مورد بحث قرار گرفت مجلس خبرگان واصل ولايت فقيه و پرسش حجت الاسلام حاج سيد احمد خميني فرزندامام در اين باره بود كه امام فرمودند در اين صورت فقيه حتماً بايد ايراني باشد بايد در اين مورد تبصرهاي باين قانون اضافه شود.
وزير كشور افزود: «مهندس كتيرايي وزير مسكن و شهرسازي درباره مسكن گزارشي بعرض امام رساند».
وي سپس در مورد مطرح شدن طرح اشتغال ديپلمهاي در حضور امام گفت: به هيچ وجه اين مساله مطرح نشده اما اين طرح در حال حاضر در هيات دولت در دست بررسي است، تا چگونگي اجراي آن مشخص شود.
وزير كشور در پايان سخنان خود مورد عدم شركت داريوش فروهر درمذاكرات ديروز دولت با امام خاطر نشان كرد كه قرار بود ايشان هم در اين مذاكرات باشند ولي گزارشهاي ايشان توسط نخستوزير بعرض امام رسيد.
نقش فروهر دركردستان
امروز اعلام شد كه داريوش فروهر وزير مشاور در اولين فرصت با رهبر انقلاب امام خميني ملاقات خواهد كرد. گفته ميشود فروهر در اين مذاكرات نتايج مسافرت و مذاكرات خود با سران كرد و شخصيتهاي اين استان را به حضور امام تقديم خواهد داشت. از سوي ديگر هاشم صباغيان وزير كشور در تماسي با كيهان اعلام كرد كه امام خميني گزارش دولت را در مورد كردستان كه همان گزارش داريوش فروهر است، مورد قبول قرار دادهاند.
عدم حضور داريوش فروهردر جمع هيات دولت كه بحضور رهبر انقلاب رسيدند، باعث اظهار نظرهاي مختلف ناظران سياسي شده است. بعضي از اين ناظران گفتهي يك شخصيت نزديك به فروهر را پذيرفتهاند كه وي تنها بخاطر بيماري و خستگي ناشي از سفر به كردستان كه باعث دگرگونيهاي وسيعي شده، نتوانسته است در اين ملاقات حضور داشته باشد اما گروه ديگري بر اين عقيده نيستند. اين ناظران سياسي با توجه به نقش فروهر در مذاكرات كردستان و با التفات به اعلاميه پريروز دولت معتقدند كه مسايل كردستان وارد مرحله جديتري شده و از سوي ديگر گفته ميشود فروهر به خاطر كارشكنيهايي كه براي جلوگيري از به ثمر رسيدن مذاكرات كردستان ميشود، سعي دارد مسايل را بطور صريح وروشن با رهبر انقلاب در ميان بگذارد تا با توجه به قاطعيت امام خميني،بتوانددر جهت برداشتن گامهاي ديگر تلاش كند.
نويسنده سياسي كيهان مينويسد: هفته گذشته بنا به گفتهي فرمانداران فعلي و سابق مهاباد،مذاكرات حساس فروهردر كردستان وارد مرحله سياسي شده و مورد استقبال مردم بويژه كردها قرار گرفته است.
فرمانده تيپ وفرماندار در مورد اينكه چه كسي دستور محاصره مهاباد را صادر كرده است،تنها به گفتن: «دستور مقامات بالاست» بسنده كردهاند.
با توجه به همين اوضاع و احوال است كه فروهر با مذاكرات خصوصي با امام ودر ميان گذاشتن واقعيتهاي كردستان قصد دارد، حمايت رهبر انقلاب را با خود داشته باشد.
ناطران سياسي براي ملاقات وزير مشاور دولت مهندس بازرگان بارهبر انقلاب، اهميت فوق العادهاي قائل هستند و آنرا براي رسيدن به نتيجه قطعي، سرنوشت ساز ميخوانند. اين ناظران اشاره ميكنند كه مساله بخصوص از آن جهت اهميت دارد كه رهبران ميانهرو كرد تاكنون بطور مستقيم و غير مستقيم اعتماد خود را به فروهر ابراز داشتهاند و به همين جهت نيز فروهر با داشتن نقش ميانجي، خواهد توانست در صورت موافقت امام با مذاكرات انجام شده، مساله كردستان را به نتيجه قطعي برساند.
در ضمن همين ناظران اظهار عقيده ميكنند كه نبايد از نقش كساني كه راه حل نظامي را تجويز ميكنند غافل بود،گرچه اين گروه طي هفته اخير بنحوي قابل ملاحظهاي در اقليت قرار گرفتهاند و هر روز به تعداد طرفداران مذاكره افزوده ميشود و اظهارات وزير كشور طي هفته گذشته نيز گواهي براين مدعاست.
«مهندس كتيرايي» وزير مسكن و شهرسازي نيز امروز در يك تماس تلفني درباره ملاقات ديشب مهندس بازرگان و چند تن از اعضاي هيات دولت با امام گفت:«در گزارش موضوع تعديل اجاره بهاي واحدهاي مسكوني موجود و همچنين چگونگي استفاده از خانههاي خالي با امام در ميان گذاشته شد. وي افزود: براي اجراي چندين طرح عام المنفعه نياز به مجوز امام بود كه مورد بحث قرار گرفت.
«مهندس كتيرايي» سپس افزود:از جمله مسايل مهم ديگري كه پس از اقام نماز مطرح شد، آخرين گزارش دولت درزمينه اقداماتي كه بايد در اين منطقه صورت گيرد و گزارش وزير دفاع ملي از كردستان بود كه توسط مهندس بازرگان نخستوزير بعرض امام رسيد
«مهندس كتيرايي» در ادامه سخنان خودتاكيد كرد در اين گزارشها برنامههاي دولت در مورد مسايل كردستان بر اساس سه اصل استراتژي كلي توافق بود.
وزير مسكن و شهرسازي در مورد جزييات گزارشهاي هيات دولت و طرح اجرايي دولت در منطقه كردستان و مناطق مشابه يادآور شد، حضور دائمي و آمادگي ارتش مراقبت و جلوگيري از هر گونه تخريب و اخلال بود
دوم مساله عمراني و مشاركت مردم كردستان و تفهيم يكپارچكي احاد ملت مسلمان ايران در رفع مشكلات به آنان و توجه به محروميت مردم منطقه كه بيشتر ناشي از گذشته بوده است تاكيد شد و گفته شد بايد مردم كردستان هيچ نوع بيگانگي با دولت مركزي را حس نكنند.
وزير مسكن و شهرسازي افزود: «همچنين در بخش ديگري از گزارشهاي دولت كه مورد تاييد امام قرار گرفت مربوط به رسيدگي و توجه دقيق به مطالبات منطقي مردم در زمينه خودمختاري استانها بود كه دولت آمادگي دارد هر گونه نظر و پيشنهاد منطقي در زمينه خودمختاري و ساير مسايل مختلف سياسي را بگونه منطقي از طريق مذاكره حل و فصل نمايد.
زيرا دولت هيچوقت قصد ندارد كه با اعمال قوه قهريه و با خشونت مسايلي را كه پيش ميآيد رفع كند، بلكه در صورتي كه پيشنهاد ما منطقي بود از طريق مذاكره سياسي حل و فصل نمايد.
وزير مسكن و شهرسازي در پايان تاكيد كرد كه كلاً امام گزارشهاي هيات دولت را تاييد كردند و در مواردي نيز اظهار نظر كردند.(كيهان29/7/1358)
نماينده نخستوزير در مهاباد آزاد شد.
اروميه ـخبرنگار كيهان: صادق زيبا كلام نماينده نخستوزير كه سه روز پيش توسط دموكراتها ربوده شده بود بعدازظهر ديروز آزاد شد. فاضلي سرپرست فرمانداري مهاباد ساعت 9 صبح امروز در تماس تلفني با خبرنگار كيهان در اروميه ضمن تاييد اين مطلب گفت: بعدازظهر ديروز نماينده نخستوزيري آزاد شد و به خانه آقاي باباطاهري يكي از اعضاي هيات حسن نيت مهاباد رفت و شب را در خانه وي به سر برد اتومبيل باباطاهري هنگام ربودن زيبا كلام،در جلوي فرمانداري به رگبار گلوله بسته شده بود.
سرپرست فرمانداري مهاباد اضافه كرد: صبح امروز باباطاهري،نماينده نخستوزيري را به پادگان مهاباد و از آنجا به شهرداري كه در طبقه زيرين ساختمان فرمانداري قرار دارد هدايت كرد.
فاضلي گفت: «جزييات بيشتر ربودن نماينده نخستوزيري را از خود ايشان سئوال كنيد».
فاضلي گفت:«آقاي زيبا كلام قصد دارد امروز با هليكوپتر عازم تهران شود».
«سرهنگ نجفي نژاد» فرمانده تيپ مستقر در مهاباد نيز به خبرنگار كيهان گفت:«من با زيبا كلام در پادگان ملاقات داشتم و آنطور كه استنباط كردم، ايشان بدون قيد و شرط آزاد شده است».
"سرتيپ ظهير نژاد" فرمانده لشكر 64 اروميه در تماس تلفني گفت:نماينده نخستوزيري با من تلفني صحبت كرد و گويا ايشان را چشم بسته ربودهاند و مجددا بازگرداندهاند به طوري كه نتوانسته تشخيص دهد به كجا برده شده است.فرماندار لشكر 64 افزود: «آقاي زيبا كلام امروز با هليكوپتر عازم سردشت ميشود».(كيهان30/7/1358)
وزير كشور:اتفاقي درمهابادنيفتاده است.
تهران ـ خبر گزاري پارس: هاشم صباغيان وزير كشور در يك گفتگوي تلفني باخبرگزاري پارس در رابطه با حوادث روز شنبه و ديروز مهاباد گفت تعداد 74 نفر تلفات اصلاً صحت ندارد و در تماسي كه شب گذشته با نماينده امام خميني كه در غرب كشور داشتم ايشان فقط تعداد چندتن كه مجروح را كه همه ارتشي بودهاند گزارش كردهاند و طبق تماسي كه امروز (يك شنبه) با ستاد پاسداران و ژاندارمري در مهاباد داشتند تا ساعت 30/10 دقيقه امروز (يك شنبه) هيچ اتفاقي در اين شهر نيافتاده است. (جمهوري اسلامي30/7/1358)
فروهر گزارش كردستان را تسليم امام كرد.
داريوش فروهر وزير مشاور دولت موقت جمهوري اسلاميايران بعدازظهر ديروز عليرغم برنامه قبلي به قم سفر كرده و با رهبر انقلاب، امام خميني ملاقات كرد. در اين ملاقات داريوش فروهر گزارش مشروح و كامل مذاكرات كردستان را تسليم امام كرد و در مورد آن توضيحات لازم را به اطلاع رهبر انقلاب رسانيد. فروهر از گفت و گو درباره چگونگي ملاقات خود با امام خودداري كرد و تنها به ذكر اين جمله قناعت كرد كه گزارش تقديم امام شد و مذاكراتي صورت گرفت. داريوش فروهر طبق برنامهاي كه قبلاً تهيه شده بود ميبايست در مدرسه عالي رضايي (بازرگاني سابق) سخنراني كند، اما موقعي كه اجتماع كنندگان منتظر حضور وي بودند، اعلام شد كه فروهر براي ملاقات امام و زيارت حضور حضرت معصومه به قم مسافرت كرده است و متأسفانه برنامه سخنراني او اجرا نميشود، پس از اين اعلام، دكتر همايون به جاي داريوش فروهر سخنراني كرد، دكتر تكميل همايون به خواست حضور يافتگان، در مورد مسايل كردستان صحبت كرد و ديدگاههاي خود را از مساله در ميان گذاشت. مذاكره شب گذشته فروهر و امام خميني عليرغم اينكه از جزييات آن اطلاعي در دست نيست، با اين همه به گفته ناظران سياسي ميتواند آغاز روند جديدي براي حل مساله كردستان باشد.(كيهان2/8/1358)
ستاد عملياتي دولت در كردستان به زودي تشكيل ميشود.
تمام نيروهاي موجود در كردستان، سپاه پاسداران و دادگاههاي انقلاب از اين پس زيرنظر وزراي دفاع ملي، كشور و مشاور انجام وظيفه ميكند.
قرار است ملاقاتي بين سه وزير با فرمانده سپاه پاسداران و حجتالاسلام قدسي دادستان كل انقلاب صورت گيرد.
هاشم صباغيان وزير كشور امروز در گفتگويي با كيهان ضمن اعلام اين خبر تاكيد كرد كه تمام وقت جلسه ديشب هيات دولت به بررسي مسايل كردستان گذشت و براي اينكه مشكلات منطقه كردنشين با سرعت بيشتري از بين برود كليه اختيارات هيات دولت به دكتر چمران، وزير دفاع ملي، مهندس عزت الله سحابي وزير مشاور و رييس سازمان برنامه و بودجه و خود من واگذار شد و تصميماتي كه از اين پس توسط اين سه نفر اتخاذ شود در حكم تصميمات هيات وزيران است. وزير كشور اضافه كرد كه بزودي يك ستاد عملياتي و هماهنكي در منطقه با عضويت قائم مقامهاي اين سه وزير و افراد و عوامل محلي تشكيل ميشود تا اقدامات ضربتي دولت را به مرحله اجرا درآورد. خبرنگار كيهان اضافه ميكند كه بر اساس اطلاعات بدست آمده بزودي جلسه ويژهاي در كردستان تشكيل ميشود كه به احتمال زياد، سه وزيري كه از سوي دولت مامور شدهاند در آن شركت ميكند. هدف از تشكيل اين جلسه به گفته وزير كشور، برطرف ساختن اختلافات و سوءتفاهمي است كه ضد انقلاب در منطقهايجاد ميكند تا نشان داده شود كه رهبري انقلاب هيچ تفاوتي ميان برادران و خواهران كرد، ترك و لر و سني و شيعه قائل نيستند. وزير كشور افزود: به دنبال برقراري آرامش در منطقه كردنشين و پيشنهادهاي نخستوزير كه در حضور امام مطرح شد و مورد تأييد ايشان قرار گرفت، هياتهاي حسننيت از سوي مردم شهرهاي مختلف كشورمان با برنامههاي خاص به شهرهاي كردنشين خواهند رفت. از سوي ديگر مهندس عزتالله سحابي وزير مشاور و رييس سازمان برنامه و بودجه كه يكي از سه وزير مأمور از سوي دولت در كردستان است امروز در گفت و گويي با كيهان اعلام كرد: كه جلسه مشترك وزراي مأمور دولت در كردستان بزودي تشكيل ميشود تا اقدامات ضربتي دولت را در امور عمراني، نظاميو سياسي در منطقه پياده كند. وي نيز تاكيد كرد كه هر يك سه از وزير مأمور، يك قائم مقام مقيم انتخاب خواهد كرد كه در منطقه مستقر خواهد شد.(كيهان2/8/1358)
بزودي براي بررسي اوضاع منطقه: وزيران مأمور دولت به كردستان ميروند و قائم مقام هاي سه وزير در امور كردستان بزودي معرفي ميشوند.
وزيران مأمور دولت براي حل مساله كردستان بزودي به مناطق كردنشين ميروند. مهندس عزتالله سحابي وزير مشاور و رييس سازمان برنامه و بودجه امروز در گفتگويي ضمن اعلام اين خبر گفت: چون وزيران مأمور دولت براي رسيدگي به اوضاع كردستان بخاطر مشكلات مربوط به وزارتخانههاي خويش نميتوانند حضور دائمي در مناطق كردنشين داشته باشند مطالعات ما براي انتخاب سه نفر قائم مقام آغاز شده است و در آينده نزديك اسامي آنان اعلام خواهد شد. مهندس سحابي در دنباله سخنان خود در زمينه اختيارات قائم مقامهاي وزيران گفت: آنان از اختيارات كامل برخوردار هستند و ضمن رسيدگي و مطالعه دقيق مسايل منطقه پيشنهادها تصميمهاي لازم را اتخاذ خواهند كرد. مهندس سحابي در پايان اين گفتگو تاكيد كرد كه اولين برنامه وزيران مامور هيات دولت براي رسيدگي به مسايل كردستان، بررسي مسايل اقتصادي، عمراني و سياسي مناطق كردنشين خواهد بود و سعي خواهد شد در نخستين مرحله اقدامات دولت طرحهاي ضربتي به مرحله اجرا گذارده شود.
انتظامات مريوان به شهرباني واگذار ميشود
كرمانشاه – خبرنگار كيهان: دو شب پيش عدهاي از افراد مسلح با خمپاره به پادگان بانه حمله كردند كه در نتيجه درگيري متقابل تيراندازيهاي پراكنده تا ساعت 6 صبح روز گذشته ادامه داشت. ستاريان فرماندار بانه صبح امروز در يك تماس تلفني با خبرنگار كيهان ضمن اعلام اين مطلب گفت: در اين درگيري و تيراندازي خوشبختانه خسارت جاني به بار نيامد و فقط به چند ساختمان خسارت جزيي وارد شد. فرماندار بانه ضمن ابراز اميدواري از انجام مذاكرات و راه حلهاي سياسي اظهار داشت: ديشب اوضاع شهر بانه آرام بود و درگيري بوجود نيامد وي همچنين با اعلام اين مطلب كه مدارس از چندي پيش تعطيل شده بودند و احتمالاً امروز باز خواهد شد گفت: در جلسه چندي پيش كه با مسوولان شهرباني بانه داشتيم قرار بر اين بود كه شهرباني كنترل شهر را به دست گيرد. ولي چون چند نفر از مأمورين قبلاً ضمن گشت زخميشده بودند اين برنامه انجام نشد كه البته مجدداً به اطلاع مسوولين شهرباني رسانديم كه شهرباني بايد حفظ انتظامات شهر را به عهده بگيرد و قرار است اين كار انجام شود. ستاريان در پايان به اعتصاب دانشآموزان مريوان اشاره كرد و گفت: در حال حاضر تنها مشكل شهر مريوان اعتصاب دانشآموزان اين شهر است كه بدنبال دستگيري سه تن از معلمين و انتقال 8 نفر از آنان به كرمانشاه صورت گرفته است.(كيهان2/8/1358)
نخستوزير:كردستان يك منطقه جنگ و ستيز و دعوا نيست.
اصفهان – فرستاده كيهان: مهندس مهدي بازرگان نخستوزير موقت جمهوري اسلاميايران ساعت 3 بعدازظهر ديروز براي بازديد از اصفهان و تأسيسات شركت ملي ذوب آهن ايران وارد اصفهان شد. در فرودگاهاين شهر از سوي استاندار، فرمانده مركز آموزش توپخانه اصفهان، رييس دانشگاه اصفهان و ساير مقامات اين استان مورد استقبال قرار گرفت. در اين سفر تيمسار سرلشكر شاكر رييس ستاد مشترك ارتش جمهوري اسلامي ايران، هاشم صباغيان وزير كشور مهندس طاهري قزويني وزير راه و ترابري و وزير صنايع و معاون نخستوزير را همراهي ميكنند. استاندار هنگام ورود نخستوزير در بخشي از سخنان خود ضمن خير مقدم گفت: آقاي نخستوزير مردم مجاهد اصفهان كه در طول مبارزات راستين و حقطلبانه ملت قهرمان ايران افتخار پيشگامي مبارزات را به رهبري پيشواي عاليقدر امام خميني به عهده داشتهاند تعهد كردند براي حفظ و حراست دستآوردها و به ثمر رسانيدن آمال انقلاب عظيم اسلامي ايران تا آخرين قطره خون خود مبارزه و جانفشاني كنند. وي ضمن يادآوري كمبودها و مشكلات اين استان گفت با اعمال نظر و توجه به اين مساله كه فعاليتهاي كشاورزي و دامپروري تا رسيدن به خودكفايي و خارج شدن از يك جامعه مصرفي از اهم برنامهها و سياستهاي دولت موقت جمهوري اسلامي است. در مدخل شهر نماينده شوراي مركزي كارگران كارخانجات اصفهان ضمن آويختن تاجهاي گل كارگران به گردن نخستوزير طي گزارشي با مطرح ساختن خواستههاي كارگران كارخانجات اصفهان گفتند: آمادگي خود را به منظور پاسداري از انقلاب اسلاميايران و تحقق هدفهاي مقدس رهبر عاليقدر اعلام نموده در پاسخ به نداي حق طلبانه آن حضرت از هيچگونه فداكاري و جانبازي دريغ نخواهيم كرد. پس از آن نخستوزير بسوي استاديوم اين شهر حركت كرد كه در سوي خيابانها مردم با دادن شعارهايي چون درود بر خميني و سلام بر بازرگان، به نخستوزير خوش آمد گفتند. نخستوزير و همراهان در ميان استقبال مردم در ساعت 4 بعدازظهر ديروز وارد استاديوم ورزشي اين شهر كه مملو از جمعيت بود شدند و در اين محل سخناني ايراد كردند. نخستوزير طي سخناني از مردم تمام نقاط ايران دعوت كرد بدون اسلحه و با خواروبار و كمكهاي ديگر به ميان برادران كناره مملكت اعم از خوزستاني، كردستاني بلوچستاني بروند و پيام دوستي و صميميت و يگانگي و وحدت خويش را با آنان در ميان نهند و به آنان بفهمانند كه تبليغات بيگانگان و چند حزب چپي انحرافي چقدر دور از حقيقت و واقعيت است. نخستوزير با اشاره به مساله كردستان گفت: كردستان در نظر مردم جهان و داخل مملكت با خواندن صفحات روزنامهها بيشتر به صورت يك استان و يك منطقه جنگ و ستيز و دعوا درآمده در حالي كه چنين چيزي نيست و آنچهاين منطقه نياز دارد و ما حفظ كردهايم. اين است كه هنوز برادران كرد ما لمس نكردهاند و باور ندارند اينكه امام و دولت و رهبران ديگر همواره دم از برادري و وحدت و عدم كدورت ميزنند مهندس مهدي بازگان با توجه به اتحادي كه مابين دشمنان انقلاب ايران و در رأس آن اسراييل و عامل اصلي يعني شاه، درباره افسران همراه و وابسته و مزدوران غربي و احزاب افراطي كه هميشه سنگ خلق آزادي و دموكراسي را به سينه ميزنند و همواره نيز در جهت ضد ملت حركت كردهاند از مردم خواستند با يكپارچگي پيوند خود را حفظ كنند و مثل آنها برنامه داشته باشند. نخستوزير با اشاره به يكي از آيات كلامالله مجيد گفت: پيروزي محال است تحقق پيدا كند مگر آنكه دو مطلب را مورد توجه قرار بدهيم كه يكي از آنها جهاد است و مجاهدت در راه حق و رسيدن به مقصود در اين راه بايد جهاد تا سر حد شهادت وجود داشته باشد كه بحمدالله در اين راه ملت ايران ثابت كرد كه از ده سال قبل به اين طرف چنين شجاعتي داشته و چنين امتيازي در نژاد ايراني خصوصاً نسل جوان ما وجود دارد. مطلب دوم كه پيروزي را حتميخواهد كرد صبر و پايداري است همين تحمل مشكلاتي كه پس از هر انقلابي وجود دارد و اگر ملتي از ميدان صبر روسفيد بيرون نيايد به پيروزي نخواهد رسيد. مهندس بازرگان اشاره كرد: كساني كه ميگويند ما خون داديم و به اين مقصود بايد برسيم، قرآن ميگويد چنين چيزي نيست بايد صبر و پايداري كنيم. نخستوزير انگشت گذاشتن روي عيبها و كسريها و مشكلتراشي كردن را از موارد اعمال ضد صبر ناميد و افزود اين مسافرتهايي كه به نقاط مختلف كشور ميكنيم براي دولت و براي رهبري انقلاب بي ثمر است. زيرا به راي العين ميبينيم كه در بين مردم همبستگي و عشق و علاقه وجود دارد و اين در حقيقت به ما قدرت و قوت ميدهد و در حقيقت رفراندومي است كه اگر با خستگي و ملالت پيش شما مردم شهرستانها ميآييم ولي با روح شاد و دست و دل پر برميگرديم و انشاءالله سعي ميكنيم كه بيشتر كار كنيم. نخستوزير در قسمت ديگري از سخنان خود گفت: مردم مناطق مختلف ايران هر كدام به تناسب خود در اين انقلاب سهيم بودهاند به طوري كه شايد نتوان گفت: آذربايجان نمره اول را دارد يا يزد يا قم يا خراسان يا كردستان يا خوزستان و يا فارس و مناطق مركزي و از جمله اصفهان اين نمره را حائز هستند زيرا از خصوصيات و سرمايهها و عظمت اين انقلاب همين يكپارچگي مشاركت و وحدت عمل است و اگر مشاركت همه مردم بدنبالش دخالت را آورده و تشت و تعدد مراكز تصميم گيري بايد گفت كه اين از مشكلات و معايب انقلاب ما است خصوصاًدر مرحله سازندگي ولي در عين حال اين از مزايا و سرمايهها و خصوصيات عمده است كه تا بحال پيروزي ما در اثر وحدت و يكپارچگي بوده و بعدها غير از اين نميتواند باشد اسلام شامل همه مسلمانان اعم از سني و شيعه ميشود و اين انقلاب هم شامل عقيده و دين است و هم شامل ملت و همه طبقات را در بر ميگيرد بدون فرق بين كرد و فارس ترك، سني و شيعه يزدي عرب يا مسلمان و حتي زرتشتي و مسيحي و كليمي كه صاحب كتاب هستند نخستوزير اشاره كرد كه وحدت در مكتب رهبري است اين رهبري بزرگ كه از نعمات الهي است و به عنوان خاتمه درخشان دوران مبارزات تقريباً هفتاد ساله ايران است كه نصيب ملت ايران شده و رهبري امام خميني چيزي است كه بايد تا آخر محفوظ باشد و در حقيقت بعد از خدا چارهاي و پناهي و رهبري جز امام خميني نداريم: نخستوزير در قسمتي ديگر از سخنان خود لزوم وحدت بين كارگر و كشاورز، كشاورز و بازاري، بازاري و اداري،اداري و روشنفكر و كم سواد و ساير طبقات را مورد تاكيد قرار داد و افزود: ملت بايد با وحدت دولت و كارمندان پيش برود، فرقي بين كشوري و لشكري وجود ندارد. آقاي نخستوزير دردنباله سخنان خود به حوادث كردستان اشاره كرد و افزود: اين حوادث ميدان آزمايش و كسب افتخار و اثبات مردانگي و شهامت بود و افسران و درجهداران و سربازان و پاسداران با خونشان شجاعت و شهامتشان را به ثبوت رساندند و نشان دادند كه پيوند بين ارتش و ملت و همچنين پاسدار ناگسستني است. نخستوزير افزودند: از پديدههاي ديگر دوران انقلاب ايجاد جهادسازندگي و فعاليت همه قشرهاي مملكت از هر شهر است. همكاري بسيار صميمانهاي بين دستگاههاي دولتي و كارمندان دولت با جهادسازندگي وجود دارد و در اين رهگذر ارتش با همه وسايلي كه در اختيار دارد همكاريهاي پر ثمري به عمل آورده است. (كيهان3/8/1358)
فروهر: در كميسيون امنيت ملي در مورد كردستان حسن نيت وجود دارد.
بدنبال شركت داريوش فروهر در كميسيون امنيت ملي امروز اعلام شد كه نظرات فروهر در اين كميسيون رعايت شده و امشب اطلاعيه مهمي از طرف اين كميسيون منتشر خواهد شد. آنچه مسلم است اين نظرات مورد پذيرش همه قرار گرفته است و قرار است از طريق مذاكره و گفتگو و با شركت فعال فروهر جنگ و برادركشي كردستان براي هميشه پايان يابد.داريوش فروهر وزير مشاور صبح امروز در يك گفتگوي تلفني با خبرنگار سياسي اطلاعات گفت: «من با حسن نيتي كه وجود دارد اميدوارم درگيريهاي تاسف آور كردستان هر چه زودتر پايان يابد و هم ميهنان كرد احساس كنند در برابر انقلاب اسلامي ملت ايران و در نظام جمهوري اسلامي ميتوانند به همه خواستهاي به حق خود دست يابند». خوش بيني فروهر ميتواند حاكي از اين باشد كه سفر سوم او انجام گيرد اما خود وي در اين مورد حاضر به هيچگونه توضيحي نشده است.(اطلاعات 3/8/1358)
در كردستان آتش بس ميدهيم.
«مهندس عزت الله سحابي» وزير مشاور، سرپرست سازمان برنامه و بودجه و عضو هيات سه نفري وزيران كه براي رسيدگي به مسايل كردستان انتخاب شدهاند در يك مصاحبه اختصاصي با خبرنگار اطلاعات اعلام كرد: «وظيفة هيات سه نفري حل مسايل كردستان از طريق مسايل سياسي است. و كارهاي نظاميبه كميسيون امنيتي متشكل در نخست وزيري مربوط است.» وي همچنين اظهار داشت: «راه حلهاي نظامي يك راه حل موقت است و بايد مسايل از طريق سياسي حل و فصل شود و ارتش جنبة دفاعي داشته باشد». مهندس سحابي يادآور شد گزارشات فروهر در اختيار هيات سه نفري قرار گرفت. متن مصاحبه به اين شرح است:
-هيات سه نفري وزيران در جهت رفع بحران كردستان چه تصميمات جدي گرفته است؟
اين كميسيون سه نفري هنوز تشكيل نشده است تا تصميم جدي گرفته شود چرا كه آقاي چمران نيستند و آقاي مهندس صباغيان نيز امروز (ديروز) به مسافرت رفتند. و ما هنوز جلسهاي تشكيل ندادهايم كه به اصطلاح سياست كلي اين كميسيون را معلوم كنيم. اما اگر نظر بنده را بخواهيد ما تصميم داريم يعني اين هيات سه نفري تصميم دارد مسئلة كردستان را صرفاً از طريق سياسي حل كند يعني كارهايش را در زمينة سياسي اجتماعي و اقتصادي انجام دهد البته امكان دارد دولت برنامههاي ديگري هم داشته باشد مثل برنامههاي نظامي و از اين قبيل ولي اين هيات صرفاً كارهايش را در سه زمينة سياسي، اقتصادي، اجتماعي انجام خواهد داد:
· بنابراين حضور وزير دفاع را در اين هيات چگونه توجيه ميكنيد ؟
سحابي: به علت اينكه ارتش در آنجا هست و يك مقدار كارها در دست ارتش است و يك مقدار نيرو دارند ما براي خيلي از كارها ميتوانيم از همكاري ارتش استفاده كنيم البته نه از جهت نظاميش در اين گذشته وزير دفاع صاحب نظر است، اطلاعات دارد و ميتواند اين اطلاعات را در اختيار ما بگارد وزير كشور هم از اين جهت انتخاب شده و استانداريها زير نظر وزارت كشور فعاليت ميكنند و مسايل استانها و نواحي بوزارت كشور مربوط است بنده هم به لحاظ سازمان برنامه و بودجه و برنامهريزيهاي ناحيههايي، استاني، منطقهاي انتخاب شدهام كه با اينجا در سازمان برنامه از سابق طرحهاي زيادي براي كردستان داريم. كه بودجه آنجا را بايد تعيين كنيم بنابراين كار هيات صرفاًسياسي است و كارهاي نظامي به كميسيون امنيتي مربوط است كه جزو تشكيلات نخست وزيري است و آن كميسيون به آن كارها رسيدگي ميكند و به كار ما مربوط نيست .
· شايعاتي است مبني بر اينكه در ارگانهاي تصميم گيرندة كشور عدهاي هشستند كه در مقابل راه حل سياسي براي خاتمه دادن به بحران كردستان به راه حل نظامي معتقدند.در مورد اين شايعات چه ميگوييد؟
· سحابي: در اين زمينه افكار مختلف هست هر كسي يك فكري براي خودش دارد اما به نظر دولت راه حل نظامي يك راه حل موقت است براي حل يك مساله فوري مثل شورشيهايي كه شده و به منابع ارتش و دولت ضربه زدند
· اما طبيعي است كه بايد از طريق راه حل سياسي مسايل حل و فصل شود بنابراين وقتي كار اين هيات شروع شد ارتش از نظر نظامي به هيچ وجه دخالتي نخواهد كرد؟
سحابي: قصد اين است اصولاً برنامه و هدف دولت اين خواهد بود اما حالا اگر آمدند حمله كردند و خواستند يك پاسگاه را بگيرند ارتش بايد چه كار كند ؟
طبيعي است كه بايد دفاع كند بنابراني اين ارتش بايد باشد اما كارش جنبة دفاعي داشته باشد نه تهاجمي
· تصميم نداريد به هنگام شروع كار اين هيات از طريق مذاكره طرفين ترتيب برقراري يك آتش بس داده شود تا مذاكرات سياسي در يك محيط آرام ادامه يابد؟
سحابي: چرا اميدوارم انشاءالله كه بتوانيم اين كار را بكنيم.
· آيا هيات سه نفري در جريان مذاكرات داريوش فروهر در كردستان قرار گرفته است ؟
سحابي: آقاي فروهر گزارششان را به آقاي نخست وزير دادهاند و قرار است آقاي نخست وزير اين گزارش را در اختيار ما بگذارند اما هنوز نگذاشتهاند.
· استنباط آنهااز مفهوم خودمختاري چيست ؟
سحابي: آقاي فروهر گزارششان را به آقاي نخست وزير دادهاند و قرار است آقاي نخست وزير اين گزارش را در اختيار ما بگذارند اما هنوز نگذاشتهاند.
· استنباط شما از مفهوم خودمختاري چيست ؟
سحابي: ما حرفي كه در قانون اساسي قديم و جديد و طرح وراههاي شهر، استان، روستا، مطرح شده قبول داريم كه طبعاً اين شوراها يك مقدار زيادي اختيارات محلي در زمينههاي آموزش و پرورش، بهداشت و فرهنگ منطقه خواهند داشت و خيلي از كارهاي اقتصادي كه به ناحيه و محل مربوط ميشود اين شوراها صاحب اختيارند كه در اينگونه مسايل حتي مقررات و قانون وضع كنند و اجرا نمايند. خودمختاري اين چيزهاست اما اگر خودمختاري به اين معني باشد كه به لحاظ سياسي جدا شوند نه بنده موافق هستم و نه مردم ايران كه چنين اجازهاي نخواهند داد. (اطلاعات 3/8/1358)
به تصميم كميسيون امنيت ملي،فروهر به جمع 3 وزير مأمور حل مسايل كردستان اضافه شد.
داريوش فروهر وزير مشاور به جمع سه وزير مأمور دولت براي رسيدگي به مسايل مناطق كردنشين اضافه شد. يك مقام آگاه در هيات دولت امروز در يك گفتگويي با كيهان ضمن اشاره به جزييات مذاكرات چند ساعته كميسون امنيت ملي كه ديروز برگزار شد گفت: با توجه به گزارشهاي داريوش فروهر از مذاكرات خود در منطقه كردنشين و ارائه پيشنهادهاي منطقه به تصميم كميسيون امنيت ملي وي نيز به هيات سه نفري مامور دولت در كردستان اضافه شد. خبرنگار كيهان مينويسد با توجه به تصميم مهم هيات دولت براي حل بحرانهاي مناطق كردنشين با سه راه حل اقتصادي، سياسي، عمراني طي يكي دو روز آينده جلسه مشترك چهار وزير مأمور هيات دولت براي يافتن راهحلهاي مناسب كه در جلسه امروز هيات دولت نيز مورد بررسي قرار خواهد گرفت، تشكيل خواهد شد. خبرنگار كيهان ميافزايد: در جلسه امروز هيات دولت كه به رياست مهندس بازرگان نخستوزير ترتيب خواهد يافت از جمله گزارشهاي كامل داريوش فروهر و پيشنهادهاي وي و مساله هماهنگي تمام نيروهاي دولتي در مناطق كردنشين مورد بحث قرار خواهد گرفت. آگاهان اظهار عقيده ميكنند كه با شركت فروهر در جمع سه نفري وزيران مامور دولت براي حل مسايل كردستان، مذاكرات اين منطقه وارد دوران تازهاي شده است، زيرا فروهر از ابتدا در مذاكرات سياسي كردستان شركت داشت و به مسايل منطقه آشنا است.
اطلاعيه دولت درباره تشكيل هيات ويژه كردستان
نظر به عنايتي كه همواره رهبري عاليقدر انقلاب و هيات دولت نسبت به استانهاي محروم شده كشور از جمله مناطق مرزي و كردنشين داشتهاند و ميخواهند مسايل و مشكلات آن مناطق را با حداكثر سرعت و سهولت، حل و فصل نماينده هيات وزيران تصويب نمود اختيارات خود را در آنچه مربوط به امور عمراني، فرهنگي، نظاميو رفاهي و بودجهاي مربوط به استانهاي كردنشين ميشود به يك هيات چهارنفري متشكل از آقايان هاشم صباغيان وزير كشور، داريوش فروهر وزير مشاور، مهندس عزت الله سحابي وزيرمشاور و سرپرست سازمان برنامه و بودجه تفويض نمايد. اين هيات و نمايندگان تام الاختيارند. آنها از طرف خود و ساير آقايان وزيران وكالت دارند در حل مسايل اداري و مشكلات مختلف منطقه و اتخاذ و تصميم و ابلاغ دستورهاي لازم اقدام نمايند. (كيهان5/8/1358)
امروز بعدازظهر مشخص ميشود:آخرين تصميمات دولت دربارهي مسايل كردستان
جلسهي سه ساعتهي امنيت ملي براي رسيدگي با مسايل كردستان ديروز تشكيل شد.
داريوش فروهر در اين جلسه بر ادامهي پي گيري راه حل سياسي در منطقه تاكيد كرد.
آخرين مسايل مربوط به مناطق كردنشين در جلسهي بعدازظهر امروز هيات دولت مورد بررسي قرار ميگيرد. به اين ترتيب گفته ميشود تصميمهاي مهميدر اين زمينه اتخاذ خواهد شد مهندس هاشم صباغيان وزير كشور امروز در گفتگويي با كيهان ضمن اعلام اين مطلب در مورد جزييات مذاكرهي جلسهي سه ساعتهي ديروز كميسيون امنيت ملي متذكر شد كه در اين جلسه مسايل مختلف مناطق كردنشين مطرح شد و مورد بررسي قرار گرفت. وزير كشور اضافه كرد در جلسهي ديروز همچنين بار ديگر مسايل سياسي، نظاميو عمراني مناطق مذكور مورد تبادل نظر قرار گرفت. هاشم صباغيان در ادامه گفتگو با كيهان اعلام كرد: در پي مذاكرات مطرح شده در جلسهي ديروز كميسيون فوقالعاده سه وزير مأمور رسيدگي مسايل كردستان با چند تن ديگر از وزراء تشكيل شد و مسايل مناطق كردنشين كشور در ابعاد مختلف مورد بررسي قرار گرفت. وزير كشور در مورد عزيمت مأموران دولت به مناطق كردنشين كشور افزود: تاريخ دقيق هنوز مشخص نشده است اما در اين مورد نيز به زودي جلسهاي تشكيل خواهيم داد و تاريخ دقيق عزيمت ما به كردستان تعيين خواهد شد. وزير كشور در پايان سخنان خود گفت: در دنبالهي مذاكرات چند روز گذشته آخرين گزارشات و مسايل مختلف مناطق كردنشين بعدازظهر امروز در جلسهي هيات دولت مطرح و مورد بحث و بررسي قرار خواهد گرفت. وزير كشور همچنين اعلام كرد: در پي تصويب هيات دولت و شوراي انقلاب هيات 5 نفرهي پاكسازي در وزارت كشور به طور دقيق سرگرم بررسي سوابق كارمندان اين وزارت است. و تاكنون بر اساس بررسيهاي هيات 5 نفري 8 نفر از مديران كل و مشاوران وزارت كشور بازنشسته شدهاند. و مدير كل سابق انتخابات وزارت كشور نيز اخراج شده است. فروهر در اين جلسه بارديگر به پيشنهاد خود در بين راه حل سياسي تاكيد داشت كه از جمله خروج پاسداران بررسي وضع دادسراها و دادگاههاي انقلاب در منطقه و تقويت ژاندارمري و شهرباني براي حفظ انتظامات در اين منطقه است.(كيهان5/8/1358)
امام برنامه وزيران مامور حل مسايل كردستان را تاييد كرد.
اميدهاي تازه براي برقراري آرامش در كردستان
عصر ديروز در جلسهاي كه با شركت چند تن از وزيران و مقامهاي عالي رتبه كشور در حضور امام خميني در قم تشكيل شد مسايل مربوط به كردستان در زمينههاي سياسي ـ عمراني و نظامي مورد بحث و بررسي قرار گرفت. هاشم صباغيان وزير كشور، دكتر چمران وزير دفاع، داريوش فروهر وزير مشاور، مهندس عزتالله سحابي وزير مشاور و رييس سازمان برنامه و بودجه، مهندس بني اسد وزير امور اجرايي، سرلشكر محمد حسين شاكر رييس ستاد مشترك ارتش جمهوري اسلامي، تيمسار دانشور فرماندهي كل ژاندارمري و ابو شريف فرمانده عملياتي سپاه پاسداران ساعت 16 ديروز وارد قم شدند و بلافاصله با امام خميني ملاقات و مذاكره كردند. هاشم صباغيان وزير كشور در پايان اين ديدار كه مدت دو ساعت طول كشيد، گفت: در ملاقات با امام مسايل مربوط به كردستان و برنامههايي كه در زمينههاي سياسي، عمراني و نظامي بايد در منطقه به اجرا گذارده شود بوسيلهي وزيراني كه عضو هيات حسننيت كردستان هستند و نيز فرماندهان نيروهاي سه گانه، به عرض امام رسيد و مورد تصويب و تاييد قرار گرفت. صباغيان در همين گفتگو شايعهي ترميم كابينه را ساخته و پرداختهي خود روزنامهها دانست وزير كشور در پاسخ به خبرنگار خبرگزاري پارس در مورد تصرف بعضي از هتلهاي تهران بوسيلهي دانشجويان دانشگاهها گفت دولت به اين مساله توجه دارد و به هيچ وجه اجازه نخواهد داد كه از هتلها استفاده نامربوط به عمل آيد. ابوشريف فرمانده عملياتي سپاه پاسداران نيز در پايان ملاقات با امام درباره وضع فعلي كردستان گفت: هم اكنون بطور كلي منطقه بجز شهرهاي بوكان، مهاباد و بانه كه در آنها تيراندازيهاي پراكنده صورت ميگيرد آرام است.(6/8/1358)
براي جلب تفاهم و برادري بيشتر:
هياتهاي حسن نيت بيشتري به كردستان اعزام ميشوند.
قم ـ خبرگزاري پارس: آقايهاشم صباغيان وزير كشور نتيجه مذاكرات هيات دولت با امام خميني در طي گفتگويي اختصاصي گفت:
گزارشات كليه مملكت و گزارشهاي از منطقه كردستان مشروحاً به عرض امام رسيد و در مورد مسايل نظامي،عمراني،سياسي و تبيلغاتي بحث و مطالب مورد تاييد و تصويب امام خميني قرار گرفت.
آقاي صباغيان افزود: «تصميم گرفته شد هياتهاي حسن نيت بيشتري براي محبوبيت مردم كردستان از نقاط مختلف به ايران آنجا اعزام بشوند.
و اين امر از سوي آقاي مهندس بازرگان نخستوزير پيشنهاد شد كه مورد تائيد و تصويب رهبر انقلاب اسلامي قرار گرفت.
وزير كشورافزود: در باره مسايل مجلس خبرگان موضوع ولايت فقيه گفتگوي مفصلي صورت گرفت. در مورد ايرادي كه آقاي سيد احمد خميني سوال شد كه در اينباره امام فرمودند حتماً بايد فقه ايراني باشد و بايد حتما تبصره به ماده قانون اساسي مربوط به ولايت فقيه اضافه شود.(كيهان6/8/1358)
مسايل كردستان در حضور امام بررسي شد.
قم ـ خبرگزاري پارس: عمر ديروز در جلسهاي كه با شركت چند تن از آقايان وزيران و مقامهاي عاليرتبه كشور در حضور امام خميني در قم تشكيل شد، مسايل مربوط به كردستان در زمينه سياسي ـ عمراني و نظامي مورد بحث و برسي قرار گرفت.
هاشم صباغيان وزير كشور ـ دكتر چمران وزير دفاع ـ داريوش فروهر وزير مشاورـ دكتر عزتالله سحابي وزير مشاور و برنامه و بودجه ـ مهندس بني اسدي وزير امور اجرايي ـ تيمسار سر لشكر شاكر رييس ستاد مشترك ارتش جمهوري اسلامي ـ تيمسار دانشور فرمانده كل ژاندارمري و ابو شريف فرمانده عمليات سپاه پاسداران ساعت 16 ديروز وارد قم شدند و بلا فاصله با امام خميني ملاقات و مذاكره كردند. هاشم صباغيان وزير كشور در پايان اين ديدار كه مدت 2 ساعت طول كشيد. گفت در ملاقات با امام مسايل مربوط به كردستان و برنامههاي كه در زمينههاي سياسي عمراني و نظامي بايد در منطقه به اجرا گذارده شود به وسيله وزيراني كه عضو هيات حسن نيت كردستان هستند. نيز فرماندهان نيروهاي سه گانه به عرض امام رسيده و مورد تصويب و تاييد قرار گرفت.
آقاي صباغيان در همين گفتگو شايعه ترميم كابينه را ساخته و پرداخته روزنامهها دانست وزير كشور در پاسخ خبرنگار خبرگزاري پارس در مورد تصرف بعضي از هتلهاي تهرانم به وسيله دانشجويان دانشگاهها گفت: دولت به اين مساله توجه دارد و به هيچ وجه اجازه نخواهد داد كه از هتلها استفاده نامربوط به عمل آيد ابوشريف فرمانده عملياتي سپاه پاسداران نيز در پايان ملاقات با امام در باره وضع فعلي كردستان گفت: هم اكنون بطور كلي منطقه بجز شهرهاي بوكان مهاباد و بانه كه در آنها تيراندازيها پراكنده صورت ميگيرد آرام است.(كيهان6/8/1358)
دستور توقف عمليات نظامي در كردستان
هاشم صباغيان وزير كشور بامداد امروز در يك تماس تلفني با كيهان اعلام كرد كه از سوي دولت دستور توقف عمليات نظاميدر كردستان صادر شده است. خبرنگار كيهان همچنين امروز كسب اطلاع كرد كه به دنبال دستور توقف عمليات نظاميدر كردستان شوراي فرماندهان نظامي جمهوري اسلاميايران با حضور تيمسار سرلشكر حسين شاكر رييس ستاد مشترك ارتش جمهوري اسلامي در دفتر دكتر چمران وزير دفاع ملي تشكيل شد. (كيهان7/8/1358)
از سوي دولت با انتشار اطلاعيهاي رسمي، گزارشهاي كردستان هر روز به اطلاع مردم ميرسد
يك مقام بلند پايه نزديك به هيات چهار نفره حل مساله كردستان شب گذشته در گفتگويي با كيهان اعلام كرد كه از اين پس هر شب يا صبح روز بعد دولت با انتشار اطلاعيهي رسمي چگونگي كاركرد و پيشرفت مسايل كردستان را به اطلاع همه خواهد رساند. اين مقام بلند پايه و نزديك به هيات چهار نفره علت اين تصميم را هماهنگ كردن اطلاعات و گزارش روزبهروز آن به مردم اعلام كرد همين مقام در اين گفتگو اعلان داشت كه دولت طي ماههاي گذشته و همچنين هفتهي گذشته نشان داد كه در صورت لزوم ميتواند از قدرت نظامي خود به نحو مؤثر استفاده كند و در هر نقطه و منطقه بخواهد حضور خود را نشان دهد. حال با توجه به اين مساله هيأت چهار نفره قصد دارند با مذاكرات، به مسايل منطقه پايان دهند. همين مقام بلندپايه تذكر داد كه متأسفانه برخلاف شهرهاي بزرگ كشورمان انقلاب اسلامي در كردستان تفهيم نشده است. و روح جمهوري اسلامي در اين منطقه به مردم شناسانده نشده است. اين مقام اعلام كرد كه با شروع مذاكرات كار براي شناسايي روح جمهوري اسامي نيز آغاز خواهد شد. (كيهان7/8/1358)
اولين اطلاعيه هيات ويژه دولت براي كردستان:مقامات لشكري و كشوري از اظهارنظر شخصي درباره كردستان منع شدند.
هيات ويژه براي دولت كردستان امروز در اولين اطلاعيه خود از كليه مقامات لشكري و كشوري درخواست كرد كه در رابطه با كارهاي اداري، نظاميو انتظامي از اظهارنظر خصوصي خودداري كنند. متن اطلاعيه چنين است:
اطلاعيه شماره 1 هيات ويژه دولت براي كردستان:
بسمه تعالي
از آنجا كه بازگرداندن نظم و آرامش بر زمينهاي كردنشين غرب كشور و رسيدگي به خواستهاي به حق همميهنان كرد و كوشش همهجانبه براي آباداني اين بخش از ايران بايد در جوي به دور از غوغاگري انجام گيرد. به همه كار بدستان كشوري و لشكري كه به نوعي در رابطه با كارهاي اداري و نظامي و انتظامي كردستان هستند يادآور ميشود تا از هرگونه اظهارنظر شخصي و گفتگوي مطبوعاتي كه بيشتر در تناقض با يكديگر است خودداري كنند و از شخصيتهاي مذهبي و سياسي و روزنامهنگاران گرامي نيز انتظار دارد به اهميت واكنشهايي كه پيرامون رويدادهاي تأسفبار درباره كردستان از خود نشان ميدهند به خصوص زيان شايعهپراكنيها توجه كافي داشته و با موضوعي كه به آينده، وحدت و سرنوشت انقلاب اسلامي ايران بستگي دارد با احساس مسووليت لازم روبرو شوند. باشد كه به ياري خداوند توانا و رهنمودهاي رهبري انقلاب و همكاري مردم خيرانديش به درگيريهاي ناخواستهاي كه كردستان عزيز را دچار اين بحران خطرناك كرده است و دشمنان ايران توطئهچيني خود را براي گسترش آن دنبال ميكنند. هرچه زودتر پايان داده شود. پيداست اين هيات با گزارشهاي دقيقي كه از سراسر منطقه دارد با دادن اطلاعيههاي لازم هم ميهنان عزيز را در جريان خبرها و چگونگي اقدامهاي خود خواهند گذارد. هيات ويژه دولت براي كردستان 8/8/1358(اطلاعات9/8/1358)
پيام نخستوزير بمناسبت وقايع بانه: ضد انقلاب بزرگترين مصيبت بعد از پيروزي انقلاب را ببار آورد.
مهندس مهدي بازرگان نخستوزير بمناسبت فاجعه دردناك بانه كه منجر به شهيد شدن عدهاي از سربازان غيور وطنمان شده است پيام تسليتي به فرمانده نيروي زميني جمهوري اسلامي ايران فرستاد. متن پيام نخستوزير به اين شرح است:
انالله و انا عليه راجعون ـ تيمسار سرتيپ فلاحي فرمانده نيروي زميني ارتش جمهوري اسلامي ايران فاجعه دردناك و عزاي ملي را كه روز گذشته در ورودي شهر بانه به دست گروههاي چپ افراطي ضد اسلام و ضد انقلاب و ضد حق كرد صورت گرفته است، با تأثر تمام به لشكر يكم به نيروي زميني به ارتش جمهوري اسلاميايران تسليت ميگوييم اين خيانت پيشگان جنايتكار در بحبوحه مذاكرات و صلح وزراي اعزامياز مركز با مردم كردستان، افسران و درجهداران و سربازاني را كه براي دفاع از استقلال و استقرار امنيت به سردشت رفته و به خانههاي خود به طرف تهران برميگشتند مورد حمله ناجوانمردانه قرار داد، بزرگترين كشتار و جراحت و مصيبت دوران بعد از پيروزي انقلاب را به بار آوردند. ارتشيان ايران با نثار بي دريغ خون خود بار ديگر پيوند ناگسستني با ملت انقلاب را محكم ساخته و جهاد در راه ايران و اسلام را اعلام كردند. ارتش و دولت و ملت ايران تا گرفتن انتقام و پاكسازي مملكت از ننگ وجود مزدوران خون آشام آرام نخواهند گرفت. از خداوند غالب قهار آمرزش و بلندي درجه مرحوم شدگان و صبر و ثواب داغ ديدگان را مسالت مينماييم.تسليت و همدردي دولت را به بازماندگان شهيدان اعلام فرماييد. (كيهان13/8/1358)
دولت موقت و كردستان(6)
فروهر براي مذاكره با رهبران كرد به كوههاي سردشت رفت.
كرمانشاه ـ خبرنگار كيهان: «جزييات مذاكرات هيات اعزامي دولت به مهاباد كاملاً سري و محرمانه است و تا اعلام نتيجه قطعي،مذاكرات محرمانه ادامه خواهد داشت».
رحمان فاضلي سرپرست فرمانداري مهاباد با اعلام اين مطلب به خبرنگار كيهان گفت: مذاكرات در شرايطي اولين دوره خود را پشت سر گذاشت كه هنوز هيات دولت با سران مذهبي و سياسي كرد وارد مذاكرات مستقيم نشده است. مذاكرات تنها بوسيله رابطين سران كرد دنبال ميگردد. وي افزود: البته مشكلات بر سر راه اين مذاكرات بسيار فراوان است و ما بايد قدم به قدم اين مشكلات را از سر راه برداريم. نامبرده اضافه كرد: يكي از عمده ترين مشكلات در حال حاضر وجود افراد ضد انقلاب است كه با اعمال و درگيريهاي خود سعي در بهم زدن مذاكرات و راه حل سياسي دارند. وي در پايان گفت: در حال حاضر جو حاكم بر منطقه مذاكرات سياسي است و نبايد گذاشت افراد و يا كساني مشكلي در سر راه مذاكرات هيات دولت در منطقه كردستان ايجاد كنند. گزارش خبرنگار اعزامي كيهان به مهاباد حاكيست كه در مذاكرات ديروز (شنبه) هيات دولت با شوراي موقت شهر مهاباد يكي از خواستههاي مردم اين شهر بازگشت اعضاي قبلي شوراي انقلاب اسلامي مهاباد و رفع ممنوعيت و رفع تعقيب از اين عده بود. هميتن گزارش حاكيست كه هيات اعزامي دولت به قصد ادامه مذاكرات بسوي منطقه سردشت عزيمت كرد. دكتر مهرآسا فرماندار مريوان نيز در گفتگويي با كيهان اعلام كرد: قرار است هيات دولت براي ادامه مذاكرات خود به شهر مريوان نيز بيايد و ما منتظر اين هيات هستيم. وي اضافه كرد: هيات دولت در مريوان با نمايندگان مردم گفت و گو خواهد كرد. سعي بر اين است كه مشكلات اين منطقه كه در ارتباط با مشكلات منطقه كردستان است،از طريق مذاكره حل شود. فرماندار در مورد مشكلات منطقه گفت: دخالت افراد غير مسوول و كمبود قوه اجرايي در سطح شهر مريوان دو مشكل اساسي ماست و تا اين دو مشكل محلي حل نشود مذاكره در مورد ساير مشكلات حياتي منطقه به كندي پيش خواهد رفت. وي همچنين گفت: 90 درصد اعضاي شوراي انقلاب مريوان هنوز فراري هستند و اگر يكي از خواستههاي مردم اين باشد كه هيات دولت با اين عده مذاكره كند ميبايستي مقدمات كار از هر جهت فراهم گردد.(كيهان14/8/1358)
وزراي مسوول امور كردستان 4 نفر شدند.
مهندسهاشم صباغيان وزير كشور صبح امروز به خبرنگار ما گفت: «آقاي داريوش فروهر هم به جمع گروه 3 وزير كه در كميسيون امنيت ملي انتخاب شده بودند پيوست و از اين پس رسيدگي به مسايل كردستان بعهده 4 وزير خواهد بود».(اطلاعات14/8/1358)
ورود هيات
سقز ـ خبرنگار اطلاعات:ساعت 5 بعدازظهر ديروز اعضاي هيات ويژه حسن نيت مركب از آقايان: صباغيان، سحابي، فروهر و شكيبا استاندار كردستان وارد سقز شدند و پس از استقرار در پادگان سقز با نماينده فرهنگيان و دانش آموزان در مورد مسايل موجود به بحث و گفتگو نشستند. پس از اين نشست كه مدت 5 ساعت به درازا كشيد، مقرر گرديد مسائلي كه در سطح استان كردستان قابل حل و عملي است، بلافاصله دستور اقدام در موردشان صادر گردد و 26 نفر از فرهنگيان اخراجي با پرداخت حقوق معوقه به كاربرگردانده شوند. در اين جلسه همچنين مقرر شد در مورد بقيه مسايل مطرح شده، بررسي دقيق انجام شود و نتيجه اقدامات اعلام گردد. از جمله موارد مطرح شده دراين جلسه، جريان تبعيد شدگان و ديگر خواستههاي متحصنين بود كه قرار شد جهت اخذ تصميمات نهايي با مقامات مركز در ميان گذارده شود.(اطلاعات14/8/1358)
صباغيان:من با شيخ عزالدين حسيني مذاكره نكرده ام.
در تماسي كه ديشب با آقاي صباغيان در سنندج گرفته شد وي گفت: «من با شيخ عزالدين حسيني مذاكره نكرده ام ولي باب مذاكره با هر شخصي و گروهي باز است ما مشغول هستيم تا راههاي مذاكره را هموار كنيم و در اين راه كاملاً اميدوار هستيم و انشاءالله به نتايج مثبتي ميرسيم. شكيبا استاندار كردستان در تماسي با خبرنگار اطلاعات در سنندج در مورد مذاكرات كردستان گفت: كسانيكه با اعمال بچگانه خود ادارات مدارس و بازار را تعطيل ميكنند و تظاهرات و جاروجنجال براه مياندازند و اشخاصي هستند كه مايل نيستند اين مذاكرات به نتيجه برسد و مشكلات كردستان حل شود استاندار كردستان در مورد شايعه ملاقات صباغيان با شيخ عزالدين حسيني وساير رهبران كردها گفت:« آقاي شيخ عزالدين حسيني و دكتر قاسملو كي هستند»؟ آنها در مهاباد نيستند و اصلاً معلوم نيست در كجا بسر ميبرند. بنابراين هيات چگونه ميتواند با آنها مذاكره نمايد خود مردم مهم هستند و كسي كه ميخواهد. مذاكره كند و به نتيجهاي برسد حتماً مجبور نيست كه فقط با رهبران مردم وارد مذاكره شود. استاندار كردستان همچنين گفت: كساني هستند كه بيهوده اوضاع كردستان را متشنج جلوه ميدهند و شايعات دروغ پخش ميكنند، اين عده نه شيخ عزالدين را ميخواهند و نه هيچ رهبر ديگري را. بلكه فقط ميخواهند آشوب به پا كنند. اينها چرا يكبار نمي گويند ما آب نداريم، پزشك نداريم، بيمارستان نداريم و چرا يكبار برنامههاي عمراني دولت را كنترل نميكنند تا ببينند كه اين بودجهها به چه مصرفي ميرسد.در پايان اين دور از مذاكرات آقاي مهندس سحابي اظهار داشت: ما فردا (امروز) به سردشت ميرويم و از آنجا راهي مهاباد خواهيم شد و سپس به تهران مراجعت خواهيم نمود. البته ممكن است بار ديگر به كردستان بيائيم.» (اطلاعات14/8/1358)
صباغيان و سحابي به سنندج رفتند.
دور دوم مذاكرات در مهاباد با رضايت طرفين پايان يافت.
آخرين گزارش رسيده از خبرنگار اعزاميكيهان به مهاباد حاكيست كه دومين دور مذاكرات هيات دولت و سران كرد از ساعت 7 بامداد تا 2 بعدازظهر ديروز (شنبه) ادامه داشت. از چگونگي اين مذاكرات اطلاعي در دست نيست، ولي ناظران محلي از نتيجه مذاكرات اظهار خوشبيني كردند و خاطرنشان كردند كه مذاكرات ديروز بسيار حساس و اميدواركنند بود و طرفين از مذاكرات ديروز راضي بودند. گزارش خبرنگار اعزامي كيهان به مهاباد حاكيست كه داريوش فروهر وزير مشاور روز گذشته براي مذاكره با رهبران كرد وارد سردشت شد. بر اساس گزارشهاي خبرنگار كيهان هاشم صباغيان و عزتالله سحابي دو عضو هيات حسننيت دولت روز گذشته از مهاباد به سنندج رفتند، اما فروهر به تنهايي عازم سرشت شد تا در ادامه مذاكرات قبلي خود، بار ديگر با رهبران كرد در محل اقامت آنان در كوهستانهاي اطراف سردشت گفتوگو كند. كفيل فرمانداري مهاباد در تماسي با خبرنگار اعزاميكيهان تاكيد كرد كه هيات دولت پس از ورود به مهاباد با دو تن از رابطين رهبران كرد به مدت دو روز گفتوگو كرد و پس از اين گفت و گوها بود كه فروهر از هيات دولت جدا و به تنهايي عازم سردشت شد. خبرنگار اعزاميكيهان همچنين مينويسد: ناظران محلي معتقدند كه فروهر حداقل دو تا سه روز در سردشت ميماند و در اين نقطه است كه پيشنهادات 2 طرف مورد بحث و رسيدگي قرار ميگيرد و تصميم نهايي در مورد ادامه مذاكره و يا توقف آن گرفته شود، اگر رهبران كرد پيشنهادات هيات حسننيت دولت را بپذيرند و مذاكرات به نتيجه برسد، هيات دولت سفر به ساير شهرهاي كردستان را دنبال خواهد كرد.(كيهان15/8/1358)
پيام راديويي صباغيان
صباغيان وزير كشور در يك پيام كوتاه راديو و تلويزيوني كه از مركز سنندج پخش شد گفت: هدف ديدار وي و مهندس سحابي وزير مشاور و سرپرست سازمان برنامه و بودجه از سنندج انجام مذاكرات سياسي با هيچ فرد خاص و يا گروه و دستهايي نيست. دكتر مهرآسا فرماندار مريوان در يك تماس تلفني با خبرنگار خبرگزاري پارس در سنندج گفت: ديشب افراد مسلح با كلاشينكف به گروههاي گشتي مردم كه با ماموران انتظامي شهرباني در حفظ امنيت شهر مشاركت دارند حمله كردند بر اساس اين حمله «علي تابا» به درجهي شهادت رسيد و رحمان نامي زخمي شد. فرماندار مريوان افزود: چند روز پيش خود و افراد خانوادهام در محاصره قرار گرفتيم و حتي از ارتش تقاضاي اتومبيل كرديم به من پاسخ داده شد بايد از لشكر 28 كردستان اجازه بگيرم و پس از مدتي گفته شد لشكر موافقت نكرده است. فرماندار مريوان همچنين به خبرنگار خبرگزاري پارس گفت: شهرباني مريوان نميتواند به تنهايي از عهده حفظ امنيت شهر برآيد و گروههاي اسلامي يا هر گروه ديگري نيز درست نيست كه اين مسووليت را به عهده بگيرند. (كيهان15/8/1358)
هليكوپتر داريوش فروهر به گلوله بسته شد.
هليكوپتر حامل داريوش فروهرو همراهان بعد ازظهر پريروز هنگاميكه قصد فرود آمدن در پادگان سردشت را داشت بوسيله افراد مسلح و مهاجم به توپ، خمپاره و مسلسل بسته شد ولي بر اثر پاسخ سريع افراد ارتش به مهاجمين خوشبختانه هيچگونه آسيبي به فروهر و همراهان او وارد نشد. خبرگزاري پارس پس از تماس با منابع رسمياستان كردستان و ارتش گزارش داد كه حدود ساعت 8 بعدازظهر ديروز 4 نفر از افراد ارتش كه در اين حادثه زخميشده بودند با هليكوپتر به بيمارستانهاي سنندج انتقال يافتند و در اين ماجرا تعداد زيادي از از مهاجمين كشته و يا زخميشدند. حقگو استاندار آذربايجان غربي شب گذشته طي يك تماس تلفني به خبرنگار كيهان در اروميه گفت: البته اين تيراندازيها از ناحيه افراد حزب دموكرات نيست چون آنها با دولت در حال مذاكره هستند و با علاقهاين مذاكرات در جريان است، بلكه عاملين تيراندازي به محل اقامت هيات اعزاميدولت كساني هستند كه نميخواهند مذاكرات به جايي برسد و آنها همان كساني هستند كه با عناوين محتلف در شهرها به عمليات اخلالگرانه اقدام ميكنند. در اتوبوس واحد در اروميه بمب ميگذارند، به عناوين مختلف اقداماتي ميكند تا مانع توافق دولت با خلق كرد شوند. چنانكه در سردشت و اشنويه از ديروز و امروز تيراندازيهايي كردند كه ارتش جواب داده است. اين افراد ميدانند در مملكت اگر صلح برقرار شود آنها محكوم به مرگ هستند. و مردم كرد مثل تمام خلق ايران آگاهي كامل به اين مساله دارند و اجازه نخواهند داد كه عوامل ضد انقلاب و ضد مردم و بطور كلي ضد اسلام به نيات فاسد و شيطاني خود جامه عمل بپوشانند. استاندار افزود: مهندس هاشمي نماينده استانداري در ارتباط با اين مذاكرات سخت در فعاليت است و موقتاً يكي از افراد فداكار و مجاهد سردشت بنام عليپور با موافقت من بطور موقت به سمت فرماندار سردشت منصوب شده است.
تهران ـ خبرگزاري پارس: اين اطلاعيه ديروز از سوي دفتر دكتر چمران در نخستوزيري انتشار يافت: عصر ديروز (پريروز) داريوش فروهر وارد سردشت شد. مهاجمين از دو روز قبل حملات شديدي را عليه پادگان سردشت آغاز كرده بودند و عصر ديروز (پريروز) پادگان سردشت مورد تهاجم بيش از هزار نفر از گروههاي مختلف چپ قرار گرفت. اين عده قصد داشتند جنگ شديدي راه بياندازند و حوادث خونبار ديگري را تكرار كنند و با سپر قرار دادن مردم ارتش را مورد تهاجم شديد قرار دهند. از مردم خواسته شد كه از مهاجمين ضد انقلابي فاصله بگيرند. و ارتش توانست موضع و سنگرهاي آنها را از خيابانها و پشت بامهاي منازل برچينند و اين درگيري مدتي به طول انجاميد و سرانجام مهاجمين با تلفاتي كه متحمل شدند فرار نمودند و حدود ساعت شش بعدازظهر عقبنشيني كردند و مردم به خانههاي خود بازگشتند. همكاري برادران و خواهران كرد در اين موقع حساس چشمگير و اميدوار كننده بود. حدود ساعت 10 تا 12 شب دوباره به شهر حمله شد كه ارتش به اين حمله كه با آر، پي، جي، 7 و خمپاره بود پاسخ داد و مهاجمين مجبور به عقبنشيني شدند. به گزارش رسيده در اين درگيريها چهار نفر از پرسنل ارتشي جمهوري اسلامي زخمي و پنج نفر از مردم كشته شدند.
براي طرح نتيجه مذاكرات خود با دو وزير ديگر، فروهر، امروز از سردشت به سنندج پرواز كرد.
كرمانشاه – خبرنگار كيهان: داريوش فروهر امروز ساعت 10 صبح با هليكوپتر از سردشت به سنندج ميآيد تا نتيجه مذاكرات خود را با دو وزير ديگر هيات دولت مطرح كند. محمد رشيد شكيبا استاندار كردستان بامداد امروز با اعلام اين مطلب به خبرنگار كيهان گفت: آنچه مسلم است طرفين آمادگي كامل را براي ادامه مذاكره دارند و شواهد و قرائن حاكي از آن است كه مذاكرات اميدوار كننده است. استاندار در پاسخ به سئوال خبرنگار كيهان در مورد جزييات ملاقات فروهر در سردشت گفت: هيات دولت فقط با احزاب شناخته شده و مهم مذاكره خواهد كرد و بقيه گروهها مورد تاييد دولت نيستند.
شكيبا همچنين گفت: گروههاي سياسي شناخته شده منطقه به خوبي درك كردهاند كه دولت در مقاصد خود براي انجام مذاكره كاملاً بي نظر و مشتاق است و واقعاً مايل است كه مشكل كردستان از راه مذاكره حل شود. يك منبع آگاه بانه نيز امروز صبح تلفني به خبرنگار كيهان گفت: ملاقات فروهر با شيخ عزالدين حسيني و ساير رهبران حزب دمكرات در منطقه «بيوران» كه يك منطقه جنگي و كوهستاني و در 20 كيلومتري سردشت قرار دارد صورت گرفته است. وي افزود: از جزييات ملاقات اطلاعي در دست نيست ولي قرار است امروز فروهر از سردشت به بانه بيايد و با مردم شهر و امام جمعه بانه گفتگو كند. «رحمان فاضلي» كفيل فرمانداري مهاباد نيز امروز صبح گفت: به علت قطع خط تلفني سردشت امكان تماس با فرمانداري اين شهر و اطلاع از جزييات درگيري و ملاقات مهم ديروز نداريم. وي افزود: ديروز يك دستگاه آمبولانس از مهاباد عازم سردشت شد ولي تلاش ما براي تماس با فرماندار سردشت و ارسال كمكهاي دارويي و غذايي و اعزام پزشك به منطقه بيفايده بود. نامبرده در پايان خبر درگيري و تيراندازي شديد ديروز سردشت را تاييد كرد ولي از ميزان خسارات وارده و تعداد تلفات اظهار بي اطلاعي كرد.(كيهان15/8/1358)
فروهر: به نتايج مذاكرات اميد زيادي دارم.
سنندج ـ داريوش فروهر يكي از اعضاي هيات ويژه اعزامي از مركز به كردستان طي مصاحبه اختصاصي به سئوالات خبرنگار خبرگزاري پارس در سنندج پاسخ داد: فروهر در پاسخ اين سئوال كه آيا مذاكرات با رهبران سياسي و مذهبي كردستان به پايان رسيده است كه به سنندج آمدهايد گفت: مذاكرات ادامه دارد و من تنها امشب در سنندج ميمانم و فردا مجدداً به سردشت برميگردم. تا مذاكرات را با شخصيتهاي سياسي و مذهبي كردستان دنبال كنم. فروهر در پاسخ اين سئوال كه از جريان و محيط مذاكرات جاري در منطقه كردستان راضي هستيد، پاسخ داد بسيار راضي و به نتايج آن نيز اميدواريم و تفاهم كامل بر محيط مذاكرات حكمفرما است. داريوش فروهر از پاسخ دادن به اين سئوال كه حمله به هليكوپتر حامل وي و همراهان كه روز گذشته در سردشت صورت گرفت از سوي چه گروهي بوده است خودداري كرد. فروهر در پايان به اين سئوال كه به چه منظوري به سنندج آمدهايد پاسخ داد: فقط تبادل نظر با ساير اعضاي هيات ويژه حاضر در سنندج يعني آقايان هاشم صباغيان و مهندس سحابي است و هيچ هدف ديگري در كار نيست. (كيهان16/8/1358)
داريوش فروهر در اجتماع مردم بانه گفت:اگر اسلحه ها در كردستان از صدا بيفتد همه دشواريها حل خواهد شد.
اعضاي هيات حسننيت، همراه با مردم بانه عليه آمريكا و اسراييل راهپيمايي كردند.
بانه ـ خبرنگار كيهان: اعضاي هيات حسننيت دولت، بعدازظهر ديروز وارد بانه شدند و همراه با هزاران تن از اهالي اين شهر در خيابانهاي بانه عليه توطئههاي آمريكا و اسراييل به تظاهرات و راه پيمايي پرداختند. داريوش فروهر، مهندس صباغيان و عزتالله سحابي، زماني به بانه رسيدند كه دهها هزار تن از مردم شهر به نشانهي پشتيباني از اقدام دانشجويان پيرو خط امام در اشغال سفارت آمريكا در خيابانها راهپيمايي و تظاهرات ميكردند. سه شخصيت مامور حل مساله كردستان نيز به جمع راهپيمايان پيوستند و با آنها همصدا شدند و عليه توطئههاي آمريكا و اسراييل، شعار دادند. راه پيمايان آنگاه در ميدان آزادي بانه اجتماع كردند و به سخنان داريوش فروهر گوش دادند. فروهر در اجتماع مردم بانه چنين گفت:
بنام خدا
با درود به ملت بزرگ ايران كه شما مردمان دلير كردستان اصيل ترين تيرهي آن هستيد. برادران عزيز! در فرصتي كه هنگام نماز در مسجد دست داد گفتم كه اين هيات براي آن آمده است تا بحراني كه سرزمين شما را فرا گرفته است از راه گفت و گوي سياسي با شخصيتهاي مذهبي و سياسي كرد، حل كند. امروز در همه جا از برادراني كه در مسجد بودند خواستار شديم هر نظر و پيشنهادي پيرامون اين گفت و گوها دارند بيان كنند. من حركت شما و شعارهاي شما را به گونهي پيشنهادي براي راه حل دشواري كه وطن من و شما را به خطر انداخته است، با سمع قبول ميپذيرم. برادران عزيز، پيش از آنكه حوادث تاسف بار دو ماهه اخير پيش آيد، ميدانيد كه دولت با شخصيتهاي مذهبي و سياسي كرد در تماس بود. گفت و گوهايي در مهاباد و تهران صورت گرفت و اميد آن ميرفت كه آنچه به حق است پيروز شود. با كمال تأسف دستهاي آلودهاي جريان را چنان گرداند كه ما ناظر حوادث تأسف باري شديم. من بارها در تهران گفتهام و امروز نه براي خوشايند شما بلكه به عنوان يك حقيقت تكرار ميكنم هر قطره خوني كه از پيكر يك كرد ميرود و هر قطره خوني كه از يك ايراني ديگر ميرود، همه و همه، چه خون پيشمرگ باشد و چه خون پاسدار، از خون فرزندان اين مرز و بوم ميرود و مايه شادي دشمنان است كه سالها من و شما را در زندانها و شكنجهگاهها در كنار هم زير ستم نگهداشتند امروز بگذاريد دنباله سخنم را از حرف برادري شروع كنم كه از ميان شما گفت: «امروز ارتجاع زخم خورده داخلي و امپرياليستهاي جهانخوار چشم اميد بدان بستهاند كه من و شما رودر روي همديگر بايستيم، خون يكديگر را بريزيم تا بتوانند بساط استبداد و استثمار گذشته را بگسترانند. ولي بيشك هوشياري مردم كردستان و هوشياري مردم سراسر ايران به آنها اجازه نخواهد داد كه روزگار شوم گذشته را تكرار كنند. اين هيات از سوي امام خميني، رهبر انقلاب ايران ماموريت يافته است كه با برقراري نظم و كوشش در از ميان بردن درگيري ناخواستهاي كه كردستان عزيز را به خون كشيده است، محيط لازم را براي گفت و گوهاي سياسي، براي رسيدگي به خواستههاي به حق مردم كردستان فراهم كند و اطمينان داشته باشيد در جمهوري اسلاميايران به هر گونه ستم اقتصادي، سياسي و فرهنگي كه به هر بخش از مردم ايران، به كرد به بلوچ به خراساني روا شده باشد پايان داده خواهد شد. هوشيار باشيد.در اين ميان امپرياليستها، همان ارتجاع زخم خورده دست از توطئه برنخواهند داشت. همين چند روز كه كوششهاي خود را از مهاباد و سردشت و سنندج آغاز كردهايم ميبينيد كه دستهايي همه جا در كار است كه نگذارد كه خواست مردم كردستان از راه گفت و گو برآورده شود. هوشيار باشيد، من در نخستين روزهاي انقلاب در مهاباد گفتم خواست مردم كردستان بارها از زبان گلوله بيان شده و شكست خورده، اين بار در محيط تفاهم سياسي، در بيان آزادي گفت و گو بايد با كمك راه حل سياسي، اين خواست را توأم كنيد. و اطمينان داشته باشيد اگر اسلحه ها از صدا بيفتد، زبان من و شما، زبان همهي ايرانيان از كرد و بلوچ و آذربايجاني و تهراني و خراساني آنقدر به هم نزديك است كه همه دشواريها را حل كند. من از سوي هيات به شما اطمينان ميدهم كه با همه شخصيتهاي سياسي و مذهبي در مورد احترام شما ديدار و گفت و گو انجام شده و انجام خواهد شد. ما در ايران آزاد،كردهايي را كه به حقوق خود رسيده باشد خواهيم داشت. «بژي ايران، بژي كوردستان»
در پايان قطعنامه سه مادهاي مردم بانه به هيات حسننيت تحويل شده و در مقابل مسجد جامع قرائت شد.
متن قطعنامه چنين است:
در اين موقع كه هيات حاكمه دريافتهاند كه مسايل كردستان همانطوري كه بارها نمايندگان خلق كرد متذكر شدهاند، راه حل نظامي ندارد، ضمن ابراز تنفر از جنگ افروزان و جنگ افروزي موارد زير را خاطرنشان ميسازيم:
1ـ ما بار ديگر پشتيباني قاطع خود را از قطعنامه 8 مادهاي مهاباد وسنندج اعلام داشته و معتقديم كه هر گونه مذاكره بايد بر اساس مفاد قطعنامه با رهبريت انجام گيرد.
2ـ مذاكرات هيات حسننيت با كساني كه مورد تاييد خلق كرد نيستند محكوم است و تلاش هيات حسننيت در جهت مذاكره با افراد غير صالح را تلاش بيهوده در جهت تفرقهاندازي در منطقه ميدانيم. تنها نمايندگان خلق كرد و گروههاي سياسي ميتوانند در مورد مسايل منطقه مذاكره كنند.
3- حل مسايل كردستان در گرو شناسايي «حق تعيين سرنوشت» براي تمام خلقهاي ايران است و اعتقاد داريم اين تنها راه حل مشكل كردستان و ايران است. پرداختن به مسايل جنبي و تلاش در جهت منحرف كردن افكار مردم از مشكلات واقعي بوده و اطمينان داريم نتيجهاي نخواهد داد.(كيهان16/8/1358)
ادامه مذاكرات
پيش ازظهر ديروز داريوش فروهر، هاشم صباغيان و مهندس سحابي و همراهان براي دنبال كردن مذاكرات با شخصيتهاي ملي و مذهبي استان كردستان سنندج را به سوي سردشت ترك كردند. خبرنگار خبرگزاري پارس كسب اطلاع كرد كه هيات ويژه حسننيت دولت، اعزامياز تهران به منطقه كردستان از سردشت به مهاباد خواهدرفت. از سوي ديگر هاشم صباغيان به خبرنگار خبرگزاري پارس گفت: طبق برنامهاي كه بارها از سوي اين هيات اعلام شده پس از پايان مذاكرات و يا هرگاهايجاب كند بيانيه و يا اطلاعيهاي در مورد اين مذاكره انتشار خواهد يافت، روي اين اساس فعلاً هيچگونه اظهارنظري در اين خصوص نميكند. به گزارش خبرنگار خبرگزاري پارس در پي واقعه روز پنجشنبه و جمعه هفته گذشته بانه كه طي آن زد و خورد شديدي بين نيروهاي ارتش و مردم در بانه در گرفت كنترل شهر در اختيار مردم قرار گرفت و بانه به حالت تعطيل درآمد. نيكو صحبت فرماندار بانه ديروز (16/8/58) طي يك تماس تلفني با خبرگزاري پارس در سنندج پيرامون اين موضوع گفت: هم اكنون شهر بانه آرام است، اما ادارات، مدارس، بانكها و بازار شهر همچنان تعطيل است. از سوي ديگر خبرنگار خبرگزاري پارس در سنندج طي يك تماس تلفني با يك شهروند بوكاني كسب اطلاع كرد كه اين شهر هم اكنون در دست افراد حزب منحله دموكرات است. اوضاع شهر بوكان از چند روز قبل تاكنون كاملاً آرام و پاسداران اعزامي به اين شهر پس از زد و خورد چند روز گذشتهاين شهر را ترك كردهاند. دكتر مهرآسا فرماندار مريوان در يك تماس تلفني با خبرنگار خبرگزاري پارس در سنندج گفت: شهر مريوان طي شب گذشته آرام بود و هيچ اتفاقي روي نداد. دكتر مهرآسا گفت: ادارات و بازار شهر مريوان فعاليت خود را شروع كردهاند، دانشآموزان متحصن شهر مريوان ديروز به تحصن خود پايان دادند و هياتي جهت رسيدگي به كار مدارس و رفع مشكلات آموزش و پرورش اين منطقه از طرف اداره كل آموزش و پرورش استان به سرپرستي معاون اداري و مالي آموزش و پرورش استان كردستان به مريوان وارد و فعاليت خود را شروع كرده است. خبرنگار خبرگزاري پارس از ستاد عمليات سپاه پاسدرارن منطقه غربي كسب اطلاع كرد ديشب عدهاي از مهاجمان با آر، پي، جي، 7 به محل استقرار پاسداران انقلاب در سقز حمله كردند و بر اثر اين حمله، موتور برق اين محل از كار افتاد. اين حمله تلفاتي نداشت. از سوي ديگر سخنگوي دادسراي انقلاب اسلاميكردستان اعلام كرد هفت نفر ديگر از بازداشت شدگان اين دادسرا صبح امروز با قرار كفالت و منع پيگرد از، بازداشتگاه اين دادسرا آزاد شدند. اين سخنگو افزود: دادگاه انقلاب اسلاميكردستان عدهاي را دستگير و بازداشت كرده كه بازجويي و تحقيقات از آنان ادامه دارد.(كيهان17/8/1358)
آخرين اطلاعيه ي هيات حسننيت در مورد وضع كردستان
اطلاعيه ي شماره 2 هيات ويژه دولت براي كردستان صبح امروز منتشر شد. در اين اطلاعيه هيات ويژه اعلام داشت كه پس از دادن گزارش كارهاي خود به امام خميني و شوراي انقلاب مردم را به تفصيل در جريان ديدارها و گفتگوهاي خود خواهد گذاشت. هيات ويژه ضمناً خواستهاند تا از نشر هر گونه خبرهاي نادرست و شايعه پراكني خودداري شود. متن اطلاعيه شماره 2 هيات ويژه دولت براي كردستان به اين شرح است: اين هيات كه از بامداد روز جمعه پانزدهم آبان ماه به سرزمين هاي كردنشين غرب كشور عزيمت كرده بود با بازديدهاي پي در پي از شهرهاي مهاباد، سنندج، سقز، بانه، سردشت و بعضي از روستاها در شامگاه روز يكشنبه بيست آبانماه به تهران بازگشت. هيات در اين ده روز با نمايندگان بعضي از حزبها و نيز شخصيتهاي سياسي و مذهبي ديدارها و گفتگوهاي روشنفكرانه ارزندهاي داشت و بخصوص كوشيد همواره در تماس با توده مردم باشد و ضمن كوشش براي برقراري نظم و پايان دادن به درگيريهاي خونين كه با كمال تاسف بعضي عناصر اخلالگر در طول سفر هيات به آن دامن ميزدند توانست از خواستههاي به حق همميهنان كرد آگاهي كامل يابد و زمينه را براي رفع هر گونه ستم به اين خواهران و برادران عزيز كه بي شك فرزندان دلير ايران و از پيروان راستين اسلام هستند فراهم سازد. هيات در وضع حساس كنوني انتظار دارد در اظهارنظرهاي خود پيرامون رويداد هاي كردستان احساس مسووليت لازم را داشته باشند و فرصت ندهند نشر خبرهاي نادرست يا شايعه پراكني بر تفاهمهاي ايجاد شده اثر سوء بگذارد.
هيات ويژه دولت براي كردستان
گزارش هيات حسننيت امروز تسليم شوراي انقلاب ميشود.
گزارش كامل مذاكرات و پيشنهادات مربوط به منطقه كردنشين بويژه كردستان امروز توسط هيات حسننيت دولت تسليم شوراي انقلاب جمهوري اسلاميميشود. بامداد امروز جلسه مشترك هيات حسننيت به منظور تهيه و تدوين گزارش كامل از مذاكرات خود با عزالدين حسيني و رهبران دموكراتها از ساعت 9 امروز در نخستوزيري تشكيل شد. در اين جلسه كه با شركت چمران وزير دفاع ملي، هاشم صباغيان وزير كشور و داريوش فروهر تشكيل شد گفته ميشود كه وزراي مأمور در گزارشهاي خود راهحلهاي اساسي براي حل بحران دائمي در مناطق كردنشين را تهيه خواهند كرد. خبرنگار كيهان همچنين كسب اطلاع كرد كه هيات حسننيت با توجه به اختيارات كاملي كه به آنان داده شده است امروز تصميمهاي مهم خود را براي تأييد و تصويب شوراي انقلاب و امام خميني رهبر انقلاب اسلاميايران ضمن شركت در اجلاس شوراي انقلاب تسليم خواهند كرد. به گزارش خبرنگار كيهان جلسه هيات حسننيت تا ساعت 5/10 امروز ادامه داشت.( كيهان21/8/1358)
نتايج سفر هيات ويژه كردستان طي يك كنفرانس مطبوعاتي اعلام ميشود.
تهران ـ خبرگزاري پارس: «هاشم صباغيان» وزير پيشين كشور در گفتگوئي با خبرگزاري پارس به تشريح نقطه نظرهاي خود در مورد تغيير و تحولات اخير پرداخت. وي اظهار داشت: «بعد از استعفاي مهندس بازرگان اداره مملكت توسط شوراي انقلاب تصميم قاطعي از طرف رهبر انقلاب بوده است و دولت فعلي سه امر مشكل تصويب قانون اساسي انتخاب رييس جمهوري و برگزاري انتخابات مجلس شورا را انجام خواهد داد.» وي افزود: «پياده كردن اين مسايل بسادگي امكان پذير نيست و بطوريكه من شنيدهام براي اين امر دو ماه وقت درنظر گرفته اند كه به اعتقاد من در مدت دو ماه تصويب قانون اساسي برگزاري انتخابات مجلس شورا و انتخابات رييس جمهور كار سادهاي نخواهد بود. صباغيان درمورد تركيب دولت قبلي و تمركز قدرت در آن گفت: «به اعتقاد من اين تقسيم بندي كه دولت قبلي نماينده بورژواي ملي يا خورده بورژوازي بود درست نيست زيرا دولت قبلي در حقيقت نماينده تمام طبقات مملكت بوده و علاوه بر آن دولت تنها محل تمركز قدرت نبود بلكه يكي از منابع قدرت بود كه در كنارش منابع قدرتهاي مسوول و غيرمسوول ديگر هم وجود داشتند. صباغيان در مورد احتمال كانديداتوري دكتر بهشتي براي رياست جمهوري گفت: «بنظر من ايشان ميتوانند يكي از چهرههائي باشند كه كانديداي رياست جمهوري آينده باشند». صباغيان درمورد قطع صدور نفت به آمريكا و بازتاب اقتصادي آن در ايران گفت: «به عقيده من تغييري در وضع اقتصادي ما رخ نخواهد داد، زيرا ما در اروپابراي نفت خريداران زيادي داريم و اساساً اين ما بوديم كه منت ميگذاشتيم و نفت را به آمريكا ميفروختيم». وي افزود: «با توجه به اينكه اين تصميم زير نظر رهبري انقلاب بوده است»ميتوان گفت :« صددرصد بنفع انقلاب است ملت ما حتي در صورتي كه تحت فشار اقتصادي قرار بگيرد.آمادگي تحمل آنرا خواهد داشت. صباغيان ضمن تائيد و ستايش از دانشجويان پيرو خط امام كه سفارت آمريكا را به اشغال خود درآورده اند گفت: از نقطه نظرمبارزه با امپرياليسم اين فكر و اين راه، راه ارزندهاي بود و نشان داد كه روحيه انقلابي هميشه در ما وجود دارد. البته اين دليل آن نيست كه مبارزه با امپرياليسم راههاي ديگري ندارد بلكه ما مبارزه با امپرياليسم را از تمام جناحها ادامه خواهيم داد زيرا عامل تمام بدبختيهاي گذشته اين مملكت امپرياليسم و در راس آن دولت امريكا بوده است. صباغيان در مورد نتايج سفر خود به كردستان گفت: «به زودي در يك كنفرانس مطبوعاتي اعضاي هيات ويژه اعزامي به كردستان نتايج آمده از اين سفر را به اطلاع عموم خواهند رساند». وزير پيشين كشور در مورد ادامه همكاري با دولت فعلي گفت:« اگر قرار باشد در ادامه كار كردستان همكاري داشته باشيم آنرا كار مهمي ميدانيم زيرا حل مساله كردستان كمك به انقلاب است»، وي افزود: «من همچنين در نهضت آزادي فعاليت حزبي خود را ادامه خواهيم داد».(اطلاعات23/8/1358)
فروهر: پيام امام تضمين هاي قانوني لازم را براي حفظ حقوق كردها پديد آورد.
داريوش فروهر عضو هيات ويژه كردستان در گفتگويي با اشاره به پيام امام خميني رهبر انقلاب اسلاميايران كه خطاب به هم ميهنان كرد انتشار يافته است گفت: پيام پر مهر و شورانگيز امام خميني خطاب به خواهران و برادران كرد ميتواند بي اندازه سودمند باشد زيرا كه در اين پيام به همميهنان كرد اطمينان داده شده است كه با سرعت و دقت به خواستهايشان رسيدگي خواهد شد. وي افزود: اين پيام تضمينهاي قانوني لازم را براي حفظ حقوقي كه بايد به مردم ديگر شهرستانهاي ايران داده شود پديد آورده است. داريوش فروهر افزود: به گمان من با توجه به اطمينانهايي كه در پيام امام به خواهران و برادران كرد داده شده است و با توجه به اينكه اكنون ملت ايران در يك مبارزهي ضد امپرياليستي بسر ميبرد براي رهبران سياسي و مذهبي كرد و نيز حزبها و سازمانهايي كه براي برآورده شدن خواستههاي مردم كردستان كوشش ميكنند فرصتي پديد آمده است كه حسننيت خود را نشان دهند و من با آگاهيهايي كه دارم اطمينان دارم كه آنها از اين فرصت استفاده خواهند كرد. داريوش فروهر گفت: به هنگام تقديم گزارش هيات ويژه كردستان به حضور امام خميني قرار شد اين هيات به كار خود ادامه دهد اينكه مذاكرات در آينده به چه شكل انجام خواهد شد بستگي به ضرورتهايي دارد كه جلوي كار ما قرار گيرد.(كيهان27/8/58)
در ملاقات اعضاي هيات حسننيت: امام با ادامه مذاكرات كردستان موافقت كرد.
صباغيان: در وزارت كشور هيچ سمتي ندارم و فعاليت خود را در نهضت آزادي متمركز ميكنم.
قم ـ سه تن از اعضاي هيات حسننيت كردستان (هاشم صباغيان، داريوش فروهر و عزتالله سحابي) پيشازظهر روز پنج شنبه گذشته يعني پريروز وارد قم شدند و با امام خميني رهبر انقلاب اسلامي ايران ديدار و گفتگو كردند. در اين ديدار كه حدود يك ساعت و نيم بطول انجاميد نتايج سفر هيات ويژه به كردستان به استحضار امام خميني رسيد و ايشان پيرامون ادامه مذاكرات، اعضاي هيات را ارشاد و راهنمايي كرد در پايان اين ديدار، هاشم صباغيان به خبرنگاران گفت: گزارش سفر هيات ويژه به كردستان را با تمام جزييات و ملاقاتهايي كه با رهبران ملي، سياسي و مذهبي مردم كردستان داشتيم به اطلاع امام رسانيديم. صباغيان افزود: پيشنهادهايي در اين مورد و در قسمتهاي مختلف امور مربوط به رفع ستم ملي و سياسي و اقتصادي از مردم كردستان كه مورد درخواست و نظر مردم اين منطقه در چارچوب قوانين ايران است داده شد و از حضور امام اجازه گرفته شد كه در مذاكرات بعدي مورد بررسي قرار گيرد و همچنين در خواستي از سوي خانوادههايي كه در اين جريانات كشته و يا در دادگاههاي انقلاب در كردستان اعدام شدهاند براي ملاقات با امام را نيز به رهبر انقلاب اسلاميايران تسليم داشتيم و قرار شد براي اين گروه، وقت ملاقات تعيين شود. صباغيان اضافه كرد: كليه مسايلي كه در كردستان درباره آن گفتگو شده مورد تاييد امام قرار گرفت و مذاكرات تا رسيدن به راه حل نهايي و قطعي و خاتمه مسايل كردستان همچنان ادامه مييابد و ادامهاين كوشش مورد تاييد امام قرار گرفته است و قرار شد آتشبسي از سوي طرفين درگير اعلام شود. صباغيان در پايان اين گفت و گو افزود: من در حال حاضر در وزارت كشور هيچ سمتي ندارم و آقاي هاشميرفسنجاني سرپرستي اين وزارتخانه را بر عهده دارد و من نيز سعي ميكنم بيشتر فعاليت خود را در «نهضت آزادي ايران» متمركز كنم، چون در حزب هم ميتوان به انقلاب و مملكت، خدمت كرد.(كيهان 28/8/1358)
مذاكرات كردستان امروز ادامه مييابد.
به دنبال پيام مهم امام خميني به مردم كردستان ساعت 10 ديشب جلسه هيات حسننيت براي بررسي نحوه تدوين طرح اداره امور داخلي استان كردستان تشكيل شد. در اين جلسه كه با شركت داريوش فروهر، هاشم صباغيان، و عزت الله سحابي تشكيل شد همچنين چگونگي اداره مذاكرات نهايي با رهبران و مردم كردستان در اجراي فرمان امام مورد بحث و بررسي قرار گرفت.هاشم صباغيان درباره چگونگي انجام خواست هاي مردم كردستان و تدوين طرح اداره امور داخلي اين استان در چهارچوب پيام امام گفت: ما در اين جلسه ادامه مذاكرات را مورد بررسي قرار داده و در مورد انجام خواستهاي مردم كردستان نيز بايد تاكيد كنم كه خواست هاي مردم اين استان همان مسايلي است كه مورد درخواست مردم سيستان و بلوچستان و يا ساير نقاط مملكت است كه با اختياراتي كه اين هيات دارد آنها را با تدوين و به مرحله اجرا درخواهيم آورد. صباغيان در مورد نحوه پيگري مذاكرات متمركز گفت: اين امكان مورد بررسي است كه مذاكرات با رهبران مذهبي و سياسي و ساير گروههاي مردم كردستان تا رسيدن به هدف نهايي در تهران و كردستان ادامه يابد و براي اين منظور در دورههاي بعدي مذاكرات، كردها و ساير نمايندگان گروههاي مختلف مردم اين استان به تهران خواهند آمد. هيات نيز بار ديگر به اين منطقه ميرود وي با تاكيد بر اينكه هيات براي تدوين طرح اداره امور داخلي و ساير مسايل مورد مذاكره اختيار تام دارد متذكر شد سعي هيات در اين است كه دستور امام در اين زمينه هر چه زودتر به مرحله اجرا درآيد، صباغيان افزود: اختيارات اين هيات فقط محدود با استان كردستان است.
نامه رهبر جامعه اهل حق به داريوش فروهر: خالي شدن مناطق مرزي از مرزداران بومي، ضايعه بزرگي است
كرمانشاه ـ خبرنگار كيهان ـ «بيش از 1700 خانوار از ايل تايشه و مناطق سرقلعه و مرزنشينان اسكله و باويسي با تحريكات عناصر وابسته به رژيم خائن گذشته به آنسوي مرز كوچ داده شدند » .
اين مطلب در نامه سرگشادهاي كه توسط سيد نصرالدين حيدري رهبر جامعه اهل حق غرب ايران خطاب به داريوش فروهر زير مشاور و نماينده ويژه هيات حسننيت به كردستان نوشته شد اعلام شد رهبر جامعه «اهل حق» در قسمت ديگري از نامه خود نوشت: «خالي شدن منطقه مرزي از وجود اين مرزداران بومي، ضايعه بزرگي است و هيچگونه تأميني براي جان، مال مردم وجود ندارد و گروههاي مسلح اشرار كه تقريباً سركردگان آن شناخته شدهاند، روز روشن نيز به روستاها و جاده حمله ميبردند. حيدري اقدامات اين عده را متوجه تحريكات و نفاق افكني عوامل بيگانه و مزدوران شاه مخلوع و توطئه دولت عراق دانست، و در ادامه نامه خود نوشت، اين دار و دسته از يكطرف به نارضايي عشاير از طريق ايجاد ناامني دامن زده و ضمناً از فقر شديد آنان سوءاستفاده ميكنند و آنها را با پول و اسلحه فراوان فريب ميدهند. سيد نصرالدين حيدري به دنبال اين مطلب نوشت: متأسفانه بايد بگويم كه بعضي از مقامات مسوول محلي، نه تنها هيچگونه حساسيتي نسبت به اين عده مزودران غارتگر نشان نميدهند، بلكه در اثر عدم توجه به سوابق برخي از قدرتهاي محلي و عدم كنترل آنان در اداره امور و برخي از اين مراكز قدرت روستاييان و بويژه اهالي مردم اهل حق را تحت فشار و آزار قرار ميدهند وي سپس با اشاره به وضع بد كشاورزي در اين منطقه نوشت: در غرب كشور زمين كم است و اصلاحات ارضي آبكي در دوران طاغوت بدليل نفوذ فوق العاده مالكين بزرگ و نزديكانشان به دربار، انجام نپذيرفت. بسيارند مالكيني كه بيش از دو هزار هكتار و حتي ده هزار هكتار از بهترين زمينهاي مسطح و مكانيزه با چاه آب و يا در كنار بستر رودخانه در اختيار دارند و اين در شرايطي است كه روستاييان محروم در اين منطقه مقدار كميزمين سنگلاخي و كوهستاني دارند رهبر جامعه اهل حق ثمرهاين بي عدالتي را تشريح كرده و نوشت: ثمرهي اين تجاوز آشكار آوارگي دهها هزار روستايي فقرزده از سرزمين اجدادشان و هجوم آنان به شهرهاي ديگر و بنادر جنوب كشور در جهت پيدا كردن يك لقمه نان بخور و نمير است ضمناً دهها هزار كشاورز كه خود به طور فعال در توليد شركت داشتند به عناصري سربار و غير فعال در شهرها تبديل شدهاند. وي در پايان نوشت: تجربهي تلخ كردستان در پيش روي ماست و ديگر اين بار آنچه در كردستان رفت نميتواند يك اشتباه و يك ندانم كاري و بي توجهي كوچك يا بزرگ نام گيرد و برمن به عنوان يك انسان متدين و متعهد و ميهن پرست در بطن منطقه و بر شما بعنوان عضوي در هيات مسوولين امور با تجارب گوناگون چه در كردستان و چه در ديگر نقاط ميهن عزيزمان وظايف و مسووليت سنگين تري گذاشته شده است تنها ذكر اين مطلب را بسيار ضروري ميدانم كه نيرو و انرژي بسيار گرانبهايي به همراه خون صدها جوان غيرتمند ايراني از كرد و غير كرد صرف ايجاد شرايطي شده كه آرامشي نسبي در كردستان بوجود آيد تا در پرتوي آن بتوان كمبودهاي گذشته را جبران كرد يعني به خواستههاي به حقي كه مردم محروم كردستان داشتهاند و مقامات مسوول كم توجهي كردهاند و ضد انقلاب سرسپرده به طور فعال از آن بهره گرفت رسيدگي شود. اما هنوز خوشبختانه مشكلات در اين منطقه محتاج صرف آن نيرو و انرژي خونبها نيست و من با اعتماد عميق به رهبري انقلاب كه هدفي جز رفع ستم از ملت مظلوم و مسلمان ايران ندارد و با تكيه به احساسات گرم جنابعالي نسبت به يكپارچگي و استقلال ايران عزيز و همچنين علاقه و دوستيمان با مردم محروم و عشاير غيور كرد ايمان دارم كه هر چه زودتر مشكلات موجود در منطقه با بررسي و پيگيري جنابعالي حل خواهد شد.(كيهان29/8/1358)
هيات حسننيت براي دومين دور مذاكره وارد مهاباد شد.
اروميه ـ اعضاي هيات حسننيت مركب از مهندس سحابي، صباغيان و داريوش فروهر ساعت13.30 دقيقه ديروز براي ادامه مذاكرات هيات با شخصيت هاي ملي و مذهبي كردستان وارد اروميه شدند هيات حسننيت در فرودگاهاين شهر مورد استقبال جمشيد حقگو استاندار آذربايجان غربي و تيمسار ظهيرنژاد فرمانده لشكر 64 اروميه قرار گرفت. فروهر در فرودگاه اروميه در گفتگوي كوتاهي با خبرنگاران اظهار داشت: اميدوارم با توجه به محيط مناسب و مساعد كه به دنبال پيام امام به برادارن و خواهران كرد بوجود آمده مذاكرات را با موفقيت ادامه دهند اعضاي اين هيات بعدازظهر ديروز به مهاباد عزيمت كردند. داريوش فروهر بعدازظهر ديروز به خبرگزار پارس در اروميه گفت: نخستين مرحله، دومين دوره مذاكرات هيات ويژه در مهاباد آغاز خواهد شد و در صورت ضرورت هيات به ساير شهرستانهاي منطقه نيز سفر خواهد كرد. استاندار آذربايجان غربي نيز گفت: به ادامه مذاكرات در محيط حسننيت بايد اميدوار بود و افزود: تاكنون از طرف دولت چه بوسيله مقامات محلي در منطقه و چه از طرف دولت مركزي نهايت حسننيت نشان داده شده است و حال بايد رهبران مذهبي و سياسي برادران كرد از اين محيط مناسب براي حل مشكلات موجود استفاده كنند. استاندار افزود: بايد توده مردم متوجه باشند با توجه به اينكه خود آنها تشنهي حل مشكل منطقه و فراهم شدن امنيت كامل و به راه افتادن زندگي عادي و تأمين رفاه و آرامش هستند. سعي كنند به محيط مذاكرات حسننيت گرميبيشتري بخشند تا انشاءالله نتيجه مطلوب به نفع خودشان و همهي مردم منطقه عايد شود. حقگو اظهار داشت: ممكن است مذاكرات چند روز به طول انجامد ولي اين بدان معنا نيست كه مذاكرات را تمام شده تلقي كنيم استاندار آذربايجان غربي تاييد كرد كه ممكن است هيات بر اساس ضرورت به ساير شهرهاي منطقه سفر كند و در پايان تاكيد كرد: انتخاب مسوولان محلي در شهرها همچنان بر عهدهي مسوولان منطقه خواهد بود. (كيهان1/9/1358)
دور دوم مذاكرات كردستان موفقيت آميز بود.
هيات حسننيت دولت كه چهارشنبه گذشته براي انجام دور دوم مذاكرات كردستان به اين استان سفر كرده بود بعدازظهر ديروز به تهران بازگشت و از فرودگاه مهرآباد مستقيماً به محل جلسهي شوراي انقلاب رفت. داريوش فروهر يكي از سه عضو هيات قبل از عزيمت به تهران در فرودگاه اروميه به خبرنگار خبرگزاري پارس گفت: در اين دوره از مذاكرات زمينهي مذاكرات آينده فراهم شده است و احتمالاً هيات در دو سه روز آينده براي ادامه مذاكرات به اين منطقه سفر خواهد كرد. از فروهر پرسيده شد كه شايع است اين دوره از مذاكرات با مشكلاتي روبه رو شده است. وي در پاسخ گفت: همه مذاكرات در نخستين مرحله با مشكلاتي روبرو ميشود اما ما با حسننيت و در محيط مساعد گفتگو كرديم و در مورد مساله خودمختاري صحبتي نشده بلكه بحث ها بيشتر پيرامون آماده كردن زمينهاينده مذاكرات بوده است فروهر گفت: اميدوارم در اين زمينه در تهران بيانيهاي منتشر شود. در اين سفر ما به شهرستان مريوان رفتيم و با توده مردم و نيز با سران حزب دمكرات كردستان گفتگو به عمل آمده است. هاشم صباغيان يكي ديگر از هيات حسننيت نيز گفت: ما به كسي اجازه نخواهيم داد كه در انتصاب يا كار نظاميدر منطقه دخالتي كنند. در همين حال يكي از همراهان هيات اظهار داشت: زمينه فعاليت مجدد راديو تلويزيون مهاباد فراهم شده و انشاءالله در سه روز آيندهاين مركز فعاليت گسترده خود را شروع خواهد كرد پيشبيني شده است كه اين مركز برنامههاي محلي نيز توليد و پخش كند.
گفتگو با اعضاي هيات
هاشم صباغيان يكي از اعضاي هيات در فرودگاه مهرآباد در گفتگويي نتايج سفر هيات به كردستان را رضايتبخش خواند و در پي آن افزود: هيات در ابتدا به مهاباد رفت و در آنجا با چند نفر از اعضاي هيات مركزي حزب دمكرات مذاكرهاي كرد كه بيشتر مذاكرات حول و حوش اين بود كه نحوهي مذاكرات در چارچوب بحثمان به چه ترتيبي باشد و دربارهي گروهها و چه كساني باشد در اين مورد نظريات مختلفي بود كه ما هم اظهارنظرهايي كرديم كه به بحث گذاشته شد و منجر به اين شد كه نتيجه نظريات را به آقاي عزالدين حسيني در ميان بگذارند كه البته آقاي حسيني در جايي كه هست دو روز طول ميكشد كه به ايشان اطلاع بدهند. وي افزود: ما هم از اين فرصت استفاده كرديم و به مريوان رفتيم كه در مسجد اين شهر مردم صحبتهايي كرده و خواستههاي خود را مطرح كردند. آقاي فروهر صحبتهايي كردند و پس از آن به مخابرات رفتيم كه در مخابرات هم عدهايي متحصن بودند و حرفشان اين بود كه پاسگاههايي كه براي كنترل شهر گذاشته شده است، برچيده شوند كه براي آنها توضيح داديم كه اين خواست يك نوع تحريك است مثل ساير تحريكات كه تا هيات به منطقه ميآيد عوامل شروع ميكنند به تحريك كردن گروههايي كه علاقمند نيستند مذاكرات هيات به نتيجه برسد و باز براي آنها توضيح داديم كه اين پاسگاه ها چيزي بوده كه از قبل در اينجا بوده و چطور شد به محض اينكه هيات به اينجا آمد خواسته شد كه پاسگاه ها جمع شوند و هيچوقت ما هم به هيچ گروه خاصي اجازه نميدهيم و نخواهيم داد كه براي حفاظت شهر خصوصاً در جاهايي مثل مريوان كه شهر مرزي است بگويند پاسگاهاينجا باشد يا نباشد اين تصميم با ماست و كساني كه اين موضوع را وسيله قرار دادهاند و شما را تحريك كردهاند و قصد دارند كه مذاكرات به نتيجه نرسد. اصولاً در مريوان گروه خاصي نبودند كه بتوانند رهبري حركت مردم را به عهده داشته باشند و دستجات مختلفي بودند كه ما نتوانستيم با يك نماينده خاص آنان و يا نمايندگان خاص مردم آن شهر طرف صحبت بشويم. هاشم صباغيان در ادامهاين گفتگو افزود: اصولاً اين مذاكرات رضايت بخش بود و قرار بر اين شد كه در اين زمينه اطلاعيهاي از سوي آنها در اين هفته منتشر بشود. وي افزود: بعد از آن اطلاعيه ما مجدداً سفري به كردستان خواهيم داشت. هاشم صباغيان در پايان گفت: اگر ضرورت داشته باشد اين هيات به حضور امام خواهد رفت و نتيجه مذاكرات را به حضور ايشان ارائه خواهد داد.
گفتگو با فروهر
در همين مورد داريوش فروهر در گفتگويي اظهار داشت: من بي اندازه متأسف هستم از اظهارنظرهاي بدون مسووليت. ولي اميدوارم كه حسننيتي كه در ميان شخصيت هاي مذهبي و سياسي كردستان وجود دارد اين گونه رفتارها بر آنها اثري نداشته باشد و از سوي ديگر داريوش فروهر قبل از ترك كردستان در گفتگويي در مورد مذاكرات هيات حسننيت گفت: ما در اين دور مذاكرات تنها با پارهاي از اعضاي حزب دمكرات مذاكره كرديم و سعي كرديم كه به داخل گروههاي مردم برويم. وي افزود: اين مذاكرات در ابتدا به كندي پيش ميرفت ولي بعداً حالت مساعدتري را پيدا كرد و زمينه مطلوب براي مذاكرات بعدي فراهم شد.
سفر هيات حسننيت به مريوان
اروميه ـ خبرنگار كيهان: گروه حسننيت دولت صبح روز پنجشنبه جهت رسيدگي به مشكلات و خواستههاي مردم مريوان وارد پادگان اين شهر شد اعضاي اين هيات پس از ورود به مريوان و گردهمايي مردم اين شهر در مسجد شهر حضور يافت و يكي از نمايندگان مردم مريوان ضمن تاييد پيام رهبر انقلاب امام خميني در مورد مشكلات و خواستههاي مردم مريوان سخناني ايراد داشت. سپس داريوش فروهر ضمن تشكر از گردهمايي مردم و تشريح مأموريت هيات ويژه دولت از افراد مسلحي كه در اطراف شهر به سر ميبرند خواست كه به محل سكونت در سر كارهاي خود بازگردند. وي در پايان سخنان خود ضمن برشمردن ثمرات و ويژگيهاي انقلاب بار ديگر مردم مريوان و ديگر شهرهاي كردستان را به يكپارچگي و وحدت دعوت كرد. همچنين در گفتگوي خبرنگار اعزاميكيهان با مهندس صباغيان وزير كشور در مورد اينكه دورهي دوم مذاكرات هيات حسننيت دولت چه وقت آغاز و پايان خواهد گرفت؟ وي گفت: مذاكرات در مورد حل كامل مشكلات و خواستههاي مردم كردستان ادامه دارد و هنوز به درستي تاريخ آغاز و اتمام اين مذاكرات مشخص نيست.(كيهان2/9/1358)
رسيدگي به وقايع قارنه
گزارش خبرنگار اعزاميكيهان از اروميه به مهاباد حاكيست كه در مهاباد عدهاي از اهالي قارنه در جلوي مهمانسراي اين شهر اجتماع كرده ضمن تشريح واقعه قارنه خواستار رسيدگي به اين مساله و مجازات مسببين اين فاجعه شدند. فروهر در پاسخ به سئوالات مردم قارنه گفت: سالهاي سال مردم ترك و كرد در نقده و اطراف آن با هم زندگي صميمانه داشتند و اين مساله قارنه در ارتباط با واقعه و ناامني كردستان پيش آمده است كه سعي ما بر اين است ريشهي اين نفاق و اسلحه كشي بر روي همديگر را از بين ببريم ما مأموريت داريم خواست مردم كردستان را كه خواستهي مردم در هر گوشهاي از ايران است رسيدگي كرده، برابر نماييم. واقعه گارنه نيز كه عدهاي از روي غرض به اين مساله دامن زدهاند به علت وجود ناامنيها مجازات سريع عاملين اين واقعه دردناك امكانپذير نبوده است. فروهر در پاسخ يك پسر 12 ساله از اهالي قارنه كه گفت: اگر دادگاه صلاحيتداري تشكيل بشود ما خودمان مسببين را محاكمه و اعدام خواهيم كرد. فروهر گفت: دادگاه صلاحيتدار دولتي درست است كه به اين قبيل مسايل رسيدگي كند ولي دادگاههاي مردم كه مسببين واقعه توسط خود مردم مجازات شوند درست نيست. يكي از جوانان قارنه به فروهر گفت: كه بالاخره دولت مسببين فاجعه قارنه را مجازات خواهد كرد يا نه؟ چون در حال تحمل عبور قاتلين كه هر روز از جلوي چشمان ما رد ميشوند براي ما دشوار است يكي ديگر از جوانهاي قارنه به اطلاع فروهر رساند كه 47 نفر در اين قريه كشته شدهاند در پايان فروهر در مورد كمك مالي به اهالي قارنه گفتگويي با اهالي انجام داد. (كيهان3/9/1358)
داريوش فروهر: حزب دمكرات اعلام آتشبس كرد.
داريوش فروهر عضو هيات ويژه دولت براي كردستان يك گفتگو اعلام كرد كه كميته مركزي حزب دمكرات كردستان شب گذشته در پي صدور اعلاميهاي آتشبس در اين نقطه از كشور را اعلام كرد. فروهر همچنين امروز متن اعلاميهي حزب دمكرات را در مورد آتشبس در اختيار كيهان گذاشت. اين عضو هيات ويژه در سخناني كه در مريوان خطاب به برادران كرد ايراد كرد اعلام داشت كه توطئه در كار است تا نگذارند همهي ما در كنار هم باشيم و با دشمن بجنگيم. داريوش فروهر در ابتداي گفتگوي خود در باره اظهارنظر حضرت آيتالله منتظري گفت: من از سخنان حضرت آيتالله منتظري كه بدون توجه به گفتههاي هيات ويژه با شخصيتهاي مذهبي و سياسي كردستان ايراد كرده بود بياندازه تعجب كردم ولي به رغم آشفتگي كه اين اظهارنظر شخصي در مردم بعضي از شهرهاي استان كردستان بوجود آورده است هم اكنون به من خبر رسيد كه رهبران حزب دمكرات با روشنبيني به پيام مورخ 25 آبانماه 1358 امام خميني رهبر انقلاب پاسخ مثبت داده و ضمن اعلام پذيرش رهبري فاتحانهايشان و اعلام وفاداري به جمهوري اسلامي ايران طي صدور بيانيهاي از سوي كميته مركزي اعلام آتشبس كردند و من اميدوارم علاقمندي به حفظ دستآوردهاي انقلاب اسلاميايران بر همه ايرانيان حاكم باشد و هر چه زودتر بتوان دشواريهاي كردستان را حل كرد و همچنان كه امام خواستهاند رفع هرگونه ستم سياسي، اجتماعي و اقتصادي از همه قوم ايراني به مردم كردستان بشود. فروهر در پاسخ به اين سئوال كه هيات ويژه دولت براي كردستان مذاكرات را چگونه پيگيري خواهد كرد متذكر شد فكر ميكنم طي دو سه روز آينده من به تنهايي يا به همراه ساير افراد هيات ويژه به مهاباد باز گردم و مذاكرات را پيگيري كنم.
اطلاعيه شماره 3 هيات ويژه دولت براي كردستان
شب گذشته اطلاعيه شماره 3 هيات ويژه دولت براي كردستان به اين شرح انتشار يافت:
بسمه تعالي
اطلاعيه شماره 3 هيات ويژه دولت براي كردستان
هيات ويژه در روز چهارشنبه سيام آبان ماه براي بار دوم به منظور انجام وظيفه خود به منطقههاي كردنشين غرب كشور رفت و پس از گذراندن دو روز در شهرهاي مهاباد و مريوان در شامگاه روز دوم آذر ماه به تهران بازگشت. در اين سفر هيات در فضاي پر از حسننيتي كه با پيام تاريخي امام خميني رهبر انقلاب اسلامي ملت ايران در ميان خواهران و برادران كرد فراهم گرديده بود كوشيد راه گفتگوهاي لازم براي حل نهايي بحران كردستان را هموار سازد هيات در بررسيهاي خود به اين نتيجه رسيد با وجود آنكه مردم سختي كشيدهي كرد و بسياري از شخصيتهاي مذهبي و سياسي و بعضي از حزبهاي روشن بين با صداقت در جستجوي راه حل مسالمتآميز هستند برخي از سازمانهاي سياسي به پيروي از بنيادهاي فكري خاص خود كه بر اساس جمهوري اسلامي ايران تعارض دارد، اخلالگريهاي شديدي را آغاز كردند تا از هرگونه توافقي جلوگيري كنند. با اين همه از آنجا كه به خوبي روشن است. مردم كردستان ضمن دلبستگي به رفع ستمهاي سياسي، اجتماعي و اقتصادي و فرهنگي به شدت هوادار پايان يافتن درگيريها و برادركشيها هستند هيات تصميم دارد گفتگو با شخصيتهاي مذهبي و سياسي و نيز حزبهايي را كه نسبت به استقلال و حفظ وحدت ملي ايران و نيز خواستههاي به حق مردم كردستان احساس مسووليت ميكنند ادامه دهد در اين نهاد هيات به پيروي از تصميم شوراي انقلاب اسلاميايران دستور داده است هر توطئهاي در اين گوشه از كشور با همكاري هم ميهنان عزيز كرد با قدرت كامل سركوب گردد. هيات ويژه دولت براي كردستان
مسايل كردستان در شوراي انقلاب مطرح شد
در جلسهي ديروز شوراي انقلاب كه با شركت اكثر اعضاي آن تشكيل شد مسايل مختلف مملكت مورد بحث و بررسي قرار گرفت. در پايان جلسه ديشب كه تا ساعت 21 ادامه داشت دكتر حبيبي سخنگوي شوراي انقلاب تاكيد كرد كه دولت عربستان گفته است: ايرانيان در حمله به مسجد الحرام هيچ دخالتي نداشتهاند. در اين جلسه همچنين علاوه بر بررسي مسايل جاري نتيجه مذاكرات هيات ويژه و اعلاميهي حزب دمكرات شامل اعلام آتشبس و مطالبي كه به توافق هيات ويژه و مردم كردستان رسيده مورد بررسي قرار گرفت. دكتر حبيبي سپس با اشاره به اين مطلب كه تاكنون مذاكرات هيات ويژه در كردستان رضايت بخش بوده است به اظهارات روز گذشتهآيتالله منتظري اشاره كرد و گفت: آقاي منتظري خودشان اعلام خواهند كرد كه اين نظر شخصي خودشان خواهد بود كه البتهاين موضوع در شورا هم مطرح شد ولي اين مطلب هيچ ربطي به شورا نداشته است.
فروهر: توطئه در كار است
داريوش فروهر در اجتماع گروهي از برادران كرد در شهر مريوان اظهار داشت: عواملي سعي دارند تا محيط حسن تفاهم و برادري كه براي گفتگو و مذاكره پديد آمده است دوباره متشنج گردد. برادران مريواني استدعا دارم به حساسيت موضوع توجه داشته باشند. هم اكنون كه من با شما سخن ميگويم امپرياليسم آمريكا و دشمنان انقلاب ايران براي من و شما خط و نشان ميكشند، از آنسوي مرزها دهها توطئه در كار است تا نگذارند همهي ما در كنار هم باشيم و با دشمن بجنگيم. داريوش فروهر گفت: برادارن كرد الان كشور ما دوران حساسي را ميگذراند و امپرياليسم و عوامل رژيم سابق دست اندر كار توطئه و آشوب در كشور ما هستند. اين وظيفه شما و فردفرد ملت ايران است كه در اين برهه از زمان آگاهي و هوشياري خود را حفظ كنيد تا نقشههاي شوم امپرياليسم و نوكران آن خنثي و براي هميشه از بين برداشته شود. داريوش فروهر افزود: در سايه برادري و صلح و تفاهم ميتوان به نتيجه رسيد و دولت موقت خواهد توانست به خواسته ها و نظريات شما برادران كرد توجه كامل را مبذول دارد.(كيهان4/9/1358)
داريوش فروهر: حزب دمكرات اعلام آتشبس كرد.
داريوش فروهر عضو هيات ويژه دولت براي كردستان يك گفتگو اعلام كرد كه كميته مركزي حزب دمكرات كردستان شب گذشته در پي صدور اعلاميهاي آتشبس در اين نقطه از كشور را اعلام كرد. فروهر همچنين امروز متن اعلاميهي حزب دمكرات را در مورد آتشبس در اختيار كيهان گذاشت. اين عضو هيات ويژه در سخناني كه در مريوان خطاب به برادران كرد ايراد كرد اعلام داشت كه توطئه در كار است تا نگذارند همهي ما در كنار هم باشيم و با دشمن بجنگيم. داريوش فروهر در ابتداي گفتگوي خود در باره اظهارنظر حضرت آيتالله منتظري گفت: من از سخنان حضرت آيتالله منتظري كه بدون توجه به گفتههاي هيات ويژه با شخصيتهاي مذهبي و سياسي كردستان ايراد كرده بود بياندازه تعجب كردم ولي به رغم آشفتگي كه اين اظهارنظر شخصي در مردم بعضي از شهرهاي استان كردستان بوجود آورده است هم اكنون به من خبر رسيد كه رهبران حزب دمكرات با روشنبيني به پيام مورخ 25 آبانماه 1358 امام خميني رهبر انقلاب پاسخ مثبت داده و ضمن اعلام پذيرش رهبري فاتحانهايشان و اعلام وفاداري به جمهوري اسلامي ايران طي صدور بيانيهاي از سوي كميته مركزي اعلام آتشبس كردند و من اميدوارم علاقمندي به حفظ دستآوردهاي انقلاب اسلاميايران بر همه ايرانيان حاكم باشد و هر چه زودتر بتوان دشواريهاي كردستان را حل كرد و همچنان كه امام خواستهاند رفع هرگونه ستم سياسي، اجتماعي و اقتصادي از همه قوم ايراني به مردم كردستان بشود. فروهر در پاسخ به اين سئوال كه هيات ويژه دولت براي كردستان مذاكرات را چگونه پيگيري خواهد كرد متذكر شد فكر ميكنم طي دو سه روز آينده من به تنهايي يا به همراه ساير افراد هيات ويژه به مهاباد باز گردم و مذاكرات را پيگيري كنم.
اطلاعيه شماره 3 هيات ويژه دولت براي كردستان
شب گذشته اطلاعيه شماره 3 هيات ويژه دولت براي كردستان به اين شرح انتشار يافت:
بسمه تعالي
اطلاعيه شماره 3 هيات ويژه دولت براي كردستان
هيات ويژه در روز چهارشنبه سيام آبان ماه براي بار دوم به منظور انجام وظيفه خود به منطقههاي كردنشين غرب كشور رفت و پس از گذراندن دو روز در شهرهاي مهاباد و مريوان در شامگاه روز دوم آذر ماه به تهران بازگشت. در اين سفر هيات در فضاي پر از حسننيتي كه با پيام تاريخي امام خميني رهبر انقلاب اسلامي ملت ايران در ميان خواهران و برادران كرد فراهم گرديده بود كوشيد راه گفتگوهاي لازم براي حل نهايي بحران كردستان را هموار سازد هيات در بررسيهاي خود به اين نتيجه رسيد با وجود آنكه مردم سختي كشيدهي كرد و بسياري از شخصيتهاي مذهبي و سياسي و بعضي از حزبهاي روشن بين با صداقت در جستجوي راه حل مسالمتآميز هستند برخي از سازمانهاي سياسي به پيروي از بنيادهاي فكري خاص خود كه بر اساس جمهوري اسلامي ايران تعارض دارد، اخلالگريهاي شديدي را آغاز كردند تا از هرگونه توافقي جلوگيري كنند. با اين همه از آنجا كه به خوبي روشن است. مردم كردستان ضمن دلبستگي به رفع ستمهاي سياسي، اجتماعي و اقتصادي و فرهنگي به شدت هوادار پايان يافتن درگيريها و برادركشيها هستند هيات تصميم دارد گفتگو با شخصيتهاي مذهبي و سياسي و نيز حزبهايي را كه نسبت به استقلال و حفظ وحدت ملي ايران و نيز خواستههاي به حق مردم كردستان احساس مسووليت ميكنند ادامه دهد در اين نهاد هيات به پيروي از تصميم شوراي انقلاب اسلاميايران دستور داده است هر توطئهاي در اين گوشه از كشور با همكاري هم ميهنان عزيز كرد با قدرت كامل سركوب گردد. هيات ويژه دولت براي كردستان
مسايل كردستان در شوراي انقلاب مطرح شد
در جلسهي ديروز شوراي انقلاب كه با شركت اكثر اعضاي آن تشكيل شد مسايل مختلف مملكت مورد بحث و بررسي قرار گرفت. در پايان جلسه ديشب كه تا ساعت 21 ادامه داشت دكتر حبيبي سخنگوي شوراي انقلاب تاكيد كرد كه دولت عربستان گفته است: ايرانيان در حمله به مسجد الحرام هيچ دخالتي نداشتهاند. در اين جلسه همچنين علاوه بر بررسي مسايل جاري نتيجه مذاكرات هيات ويژه و اعلاميهي حزب دمكرات شامل اعلام آتشبس و مطالبي كه به توافق هيات ويژه و مردم كردستان رسيده مورد بررسي قرار گرفت. دكتر حبيبي سپس با اشاره به اين مطلب كه تاكنون مذاكرات هيات ويژه در كردستان رضايت بخش بوده است به اظهارات روز گذشتهآيتالله منتظري اشاره كرد و گفت: آقاي منتظري خودشان اعلام خواهند كرد كه اين نظر شخصي خودشان خواهد بود كه البتهاين موضوع در شورا هم مطرح شد ولي اين مطلب هيچ ربطي به شورا نداشته است.
فروهر: توطئه در كار است
داريوش فروهر در اجتماع گروهي از برادران كرد در شهر مريوان اظهار داشت: عواملي سعي دارند تا محيط حسن تفاهم و برادري كه براي گفتگو و مذاكره پديد آمده است دوباره متشنج گردد. برادران مريواني استدعا دارم به حساسيت موضوع توجه داشته باشند. هم اكنون كه من با شما سخن ميگويم امپرياليسم آمريكا و دشمنان انقلاب ايران براي من و شما خط و نشان ميكشند، از آنسوي مرزها دهها توطئه در كار است تا نگذارند همهي ما در كنار هم باشيم و با دشمن بجنگيم. داريوش فروهر گفت: برادارن كرد الان كشور ما دوران حساسي را ميگذراند و امپرياليسم و عوامل رژيم سابق دست اندر كار توطئه و آشوب در كشور ما هستند. اين وظيفه شما و فردفرد ملت ايران است كه در اين برهه از زمان آگاهي و هوشياري خود را حفظ كنيد تا نقشههاي شوم امپرياليسم و نوكران آن خنثي و براي هميشه از بين برداشته شود. داريوش فروهر افزود: در سايه برادري و صلح و تفاهم ميتوان به نتيجه رسيد و دولت موقت خواهد توانست به خواسته ها و نظريات شما برادران كرد توجه كامل را مبذول دارد.(كيهان4/9/1358)
مهندس سحابي عضو هيات حسننيت: اختيارات مردم كردستان به ساير مردم ايران نيزداده خواهد شد.
مهاباد ـ خبرنگار اعزاميكيهان: مهندس عزتالله سحابي در گفت و گويي به سئوالات خبرنگار اعزامي كيهان از اروميه پاسخ داد: در پاسخ اين سئوال كه مذاكرات به كجا انجاميد، گفت: مذاكرات بصورت كامل انجام نگرفته و جلسه امروز (ديروز) كه با حضور آقاي دكتر قاسملو و ساير اعضاي حاضر حزب دمكرات انجام گرفت در واقع مقدمهاي بود بر مذاكرات اصلي كه شرايط چگونه باشد و چگونه با حزب دمكرات صحبت بشود و اصلاً در متن موضوع صحبتي نشده است. سحابي در پاسخ به اين سئوال كه دور بعدي مذاكرات كي خواهد بود گفت: فعلاً معلوم نيست و حدس ميزنم هفتهآينده باشد. وي ضمن خوشبيني طرفين از مذاكرات گفت: متأسفانه گروههايي در اين ميان هستند كه مانع پيشبرد مذاكرات ميشوند. سحابي افزود: زمينه از لحاظ جامعه و توده مردم خيلي فراهم است. و حزب دمكرات در اين زمينه حسننيت دارد البته يك مقدار مشكلاتي از لحاظ سياسي داراست. سئوال شد چه گروههايي در مذاكره نهايي شركت خواهند كرد؟ سحابي پاسخ داد: ما از طرف امام و دولت مأموريت داريم با نمايندگان مردم كرد مذاكره كنيم حالا اگر آنها كساني را به عنوان نماينده معرفي كنند با آنها صحبت خواهيم كرد ولي با كساني كه جمهوري اسلامي و رهبري امام خميني را قبول ندارند ولو آنكه نماينده كرد باشند مذاكرهاي نداريم سحابي اضافه كرد: براي مذاكره نهايي در روي مسايل كلي به توافق رسيدهايم و البته مسايل كلي چيزي نيستند كه ما اختلاف داشته باشيم. اين مسايل را هم امام قبول داشته و هم ما اعتقاد داريم و ليكن اگر بخواهيم مسايل كلي را پياده كنيم و به آن تحقق خارجي بدهيم امكان دارد روي جزييات مساله بحثي پيش بيايد و اين بحث را هم اكنون ما نميتوانيم پيش بيني كنيم. كه چقدر طول خواهد كشيد. مهندس سحابي در پاسخ به اين سئوال كه نظر طرفين در مورد خودمختاري به چه صورت بوده است گفت: اينها معتقد هستند كه همه اختيارات اين منطقه در دست خود آنها باشد يعني در دست شوراي مردم باشد بجز در موارد مربوط به سياست خارجي، دفاع ملي، برنامه اقتصادي درازمدت و فرهنگ كلي و ملي. در پاسخ سئوالي در مورد انطباق نظام شورايي و خودمختاري مهندس سحابي گفت: در مورد شوراها صحبتهايي در مجلس خبرگان و شوراي انقلاب شده و امكان دارد تغييراتي در آنها بوجود بيايد ولي آنچه مسلم است اختياراتي كه به مردم كردستان داده ميشود به ساير خلقهاي ايران نيز داده خواهد شد ما تفاوتي بين خلقها قائل نيستيم و تبعيض نه در اعتقاد ما هست نه در انقلاب ما. سحابي در خاتمه گفت: دولت و امام آنچه در لازمهي مسووليتشان ميباشد بايد يكسري از حقوق خلقهاي ايران را در قالب استان و در چهارچوب قانون اساسي جمهوري اسلاميايران به مردم بدهند و ما به عنوان نماينده دولت سعي ميكنيم به اين حقوق جامهي عمل بپوشانيم. اما اگر يك عدهاي بخواهند مسالهي كردستان را وسيلهي سپري براي حل مسايل ديگرشان از جمله ساقط كردن حكومت مركزي قرار دهند اين وظيفه ملت كرد و ملت ايران است كه جلوي اينها را بگيرد زيرا مساله كردستان هر چه قدر به اين صورت پيش برود نه به صلاح مردم كرد است و نه مردم ايران، از مردم ايران به عام و از ملت كرد به طور خاص ميخواهيم كه جلوي آن افرادي را كه نميخواهند مساله از طريق مسالمت آميز حل شود و منطقه از ناامني درآيد، بگيرند.
· بعد از خاتمه جلسه ديروز دكتر قاسملو در يك گفتگوي كوتاه به سئوالات خبرنگاران اعزاميكيهان از اروميه پاسخ داد دكتر قاسملو در پاسخ به اين سئوال كه دورهي بعدي مذاكرات كي خواهد بود گفت: هنوز ما مذاكرهاي نكردهايم تا بدانيم دورهي بعدي مذاكرات چه وقت خواهد بود. فقط نشستي در مورد گلايه از هم داشتيم. وظيفه خود دانستيم كه به خدمت آقايان برسيم و كنار هم باشيم. دكتر قاسملو در پاسخ سئوال ديگري گفت: اميدوار هستيم به زودي دورهي نهايي مذاكرات شروع شود و ما افراد انقلابي به مذاكرات خوشبين هستيم. دكتر قاسملو در پاسخ به اين سئوال كه در دوره مذاكرات نهايي چه گروههايي شركت خواهند كرد گفت: ما اميدوار هستيم از تمام گروهها در مذاكرات شركت داشته باشند ولي هنوز در اين مورد تصميميگرفته نشده است.(كيهان4/9/1358)
هيات هاي ويژه رهسپار آذربايجان و كردستان شدند.
فروهر امروز به كردستان ميرود.
داريوش فروهر يكي از اعضاي هيات ويژه دولت بعدازظهر امروز به كردستان ميرود پيش از اين قرار بود كه فروهر ديروز به كردستان حركت كند كه اين سفر تا عصر امروز به تأخير افتاد. داريوش فروهر در يك گفتگوي كوتاه با نويسنده سياسي كيهان علت تأخير مسافرت به كردستان را آنژين شديد و يكي دو كار كه انجامش واجب بود ذكر كرد و گفت كه بعدازظهر به كردستان خواهمرفت. فروهر در جواب اين سئوال كهآيا ديگر اعضاي هيات نيز شما را همراهي خواهند كرد گفت: چون اين مسافرت براي زمينهسازي در مورد گفتگوهاي بعدي است نياز به حضور همهي اعضاي هيات ويژه در كردستان نيست. وزير مشاور در پاسخ به اين سئوال كه با چه كساني مذاكره خواهيد كرد گفت: كه قرار قبلي براي ديدار شخصي معين ندارم و سفر كوتاهي است. فروهر كه دبير حزب ملت ايران نيز هست در مورد نقش اين حزب در رفراندوم آينده و اينكه با رفراندوم قانون اساسي چگونه روبرو خواهيد شد اظهار داشت: در اين مورد اطلاعيه رسميحزب طي امروز يا فردا منتشر ميشود. (كيهان 5/9/1358)